Cơ sở pháp lý
Dự thảo Nghị quyết số 03 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14, Luật số 59/2025/QH15 và Luật số 86/2025/QH15. Dự thảo này tập trung vào các tội phạm tham nhũng và các tội phạm khác về chức vụ, xác định trị giá tài sản bị chiếm đoạt, thiệt hại do tội phạm gây ra, và xử lý vật, tiền liên quan trực tiếp đến tội phạm.
Nội dung chi tiết
Dự thảo Nghị quyết đề xuất hướng dẫn một số tình tiết là dấu hiệu định tội cụ thể như sau:
- Đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm: Đây là trường hợp người phạm tội đã bị xử lý kỷ luật nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý. Ví dụ: Nguyễn Văn A đã bị kỷ luật nhưng sau đó lại bị truy cứu trách nhiệm hình sự về chính hành vi này, thì không áp dụng tình tiết này.
- Đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương này chưa được xóa án tích mà còn vi phạm: Người phạm tội đã bị kết án và chưa được xóa án tích nhưng lại thực hiện hành vi phạm tội mới. Ví dụ: Nguyễn Văn A có hai tiền án và thực hiện hành vi nhận hối lộ, tiền án gần nhất sẽ được sử dụng để xác định dấu hiệu định tội.
- Lợi ích vật chất khác: Đây là lợi ích không phải tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự. Ví dụ: Hối lộ bằng cách tài trợ kinh phí đi du học.
- Lợi ích phi vật chất: Những lợi ích không phải lợi ích vật chất như hứa hẹn tặng thưởng danh hiệu, chức vụ, hoặc hối lộ tình dục.
- Lạm dụng chức vụ, quyền hạn: Hành vi sử dụng vượt quá quyền hạn được giao. Ví dụ: Nguyễn Văn A ra quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng thẩm quyền.
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn: Dựa vào chức vụ để làm trái quy định pháp luật.
Quy trình thực hiện
- Bước 1: Xác định các hành vi vi phạm liên quan đến tội phạm tham nhũng và chức vụ.
- Bước 2: Thu thập tài liệu chứng minh các tình tiết định tội theo quy định của dự thảo Nghị quyết.
- Bước 3: Tiến hành xử lý theo quy định của pháp luật, bao gồm cả việc xem xét các tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
- Bước 4: Lập hồ sơ vụ án và trình lên cơ quan có thẩm quyền để xem xét, quyết định.
Lưu ý quan trọng
Các rủi ro có thể xảy ra bao gồm việc không xác định đúng tình tiết định tội, dẫn đến việc xử lý không đúng quy định pháp luật. Thời hạn để khởi tố vụ án hình sự về tội tham nhũng và chức vụ phải tuân thủ theo quy định của Bộ luật Hình sự. Tài liệu cần chuẩn bị bao gồm hồ sơ kỷ luật, bản án trước đó, và các chứng cứ liên quan đến hành vi phạm tội.
Minh họa: Hình sự & an toàn pháp lý — Ảnh: The Tribune / SEARCH Foundation · CC BY 4.0
Lưu ý quan trọng: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
