Khung pháp lý
Điều 137 Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung) quy định về trách nhiệm hình sự đối với những cá nhân trong quá trình thi hành nhiệm vụ công vụ mà sử dụng bạo lực vượt quá phạm vi được pháp luật cho phép, gây ra tổn hại về thể chất hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe của người khác. Pháp luật phân biệt các mức độ trừng phạt khác nhau dựa trên tính chất và mức độ của tổn hại gây ra.
Minh họa: Hình sự & an toàn pháp lý — Ảnh: Joaquín Alvarez Riera FN FAL 23:47, 25 Ma · Public domain
Các khung hình phạt cơ bản
Trường hợp tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%
Khi người thi hành công vụ gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác với tỷ lệ tổn thương từ 31% đến 60%, họ có thể bị xử phạt cải tạo không giam giữ tối đa 03 năm hoặc bị tuyên phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Khung hình phạt này áp dụng khi mức độ thiệt hại được xác định nằm trong khoảng trên.
Trường hợp tổn thương nặng hơn
Trong các tình huống sau, mức xử phạt được nâng cao lên từ 02 năm đến 07 năm tù:
- Gây thương tích cho hai người trở lên, với mỗi người có tỷ lệ tổn thương từ 31% trở lên
- Gây tổn hại sức khỏe hoặc thương tích với tỷ lệ tổn thương từ 61% trở lên
- Gây thương tích cho người chưa đủ 16 tuổi, phụ nữ đang mang thai, người cao tuổi yếu ớt, người đang trong tình trạng bệnh tật, hoặc người không có khả năng tự bảo vệ mình
Những tình huống này được coi là gây nên thiệt hại đặc biệt nặng nề và đe dọa đến những đối tượng dễ bị tổn thương, do đó pháp luật quy định hình phạt tương ứng cao hơn.
Hình phạt bổ sung
Ngoài những hình phạt chính nêu trên, người bị kết tội trong những trường hợp này còn có thể bị áp dụng các biện pháp hình phạt bổ sung trong thời hạn từ 01 năm đến 05 năm, bao gồm:
- Cấm giữ chức vụ, công việc nhất định hoặc những chức vụ liên quan
- Cấm hành nghề hoặc từ chối cấp phép hoạt động trong lĩnh vực liên quan
Những hình phạt bổ sung này nhằm đảm bảo rằng những cá nhân đã vi phạm sẽ không còn trong vị trí có khả năng gây hại tương tự trong tương lai.
Xử phạt hành chính
Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, những hành vi cố ý gây thương tích nhưng chưa đạt mức độ tranh chấp hình sự có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng. Phân loại này dành cho những tổn hại tương đối nhẹ, khi chưa cần thiết phải đưa ra tòa án hình sự nhưng vẫn cần có biện pháp xử phạt hành chính để răn đe.
Tiến trình xử lý
Khi xảy ra sự cố liên quan đến gây thương tích trong khi thi hành công vụ, cần thực hiện các bước sau:
Bước đầu tiên: Xác định chi tiết hành vi vi phạm, nhận dạng người liên quan, và đánh giá mức độ tổn hại về thể chất của nạn nhân thông qua các báo cáo y tế chính thức.
Bước thứ hai: Nếu cần thiết, nạn nhân hoặc thân nhân có thể gửi đơn tố cáo hoặc khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền (công an, viện kiểm sát) để khởi động quá trình điều tra.
Bước thứ ba: Chuẩn bị toàn bộ tài liệu hồ sơ liên quan, bao gồm các chứng cứ vật chất, kết quả kiểm định y tế, nhân chứng, video ghi hình (nếu có), tài liệu công tác, lệnh của cấp trên, và những yếu tố khác liên quan đến vụ việc.
Bước thứ tư: Liên lạc với cơ quan chức năng để được tư vấn pháp lý cụ thể, hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình trong quá trình xử lý vụ việc.
Những điểm cần lưu ý
Các quy định pháp luật về trách nhiệm hình sự trong những trường hợp này có thể thay đổi hoặc được bổ sung theo các văn bản quy phạm pháp luật mới. Để đảm bảo hiểu biết chính xác và đầy đủ về quyền lợi cũng như các bước cần thực hiện trong từng tình huống cụ thể, cần tìm kiếm tư vấn chuyên môn từ cơ quan có thẩm quyền hoặc chuyên gia pháp lý.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
