Căn cứ Luật pháp
Hành vi mua bán trái phép hóa đơn được pháp luật hình sự quy định và xử phạt nghiêm khắc. Theo Điều 203 Bộ luật Hình sự năm 2015 (với các sửa đổi, bổ sung năm 2017), cá nhân tham gia vào việc trao đổi, chuyển nhượng trái phép các chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước sẽ phải đối mặt với hình phạt tự do lên tới 5 năm, cùng với những xử phạt bổ sung khác. Bên cạnh đó, Nghị định 125/2020/NĐ-CP cũng nêu rõ các hành vi liên quan đến việc sử dụng, sở hữu những chứng từ không tuân thủ quy định pháp luật.
Minh họa: Hình sự & an toàn pháp lý — Ảnh: Solomon203 · CC BY-SA 4.0
Mức độ Hình phạt theo Tính chất Vi phạm
Pháp luật hình sự quy định các mức xử phạt khác nhau dựa trên quy mô và mức độ nghiêm trọng của hành vi:
Trường hợp thông thường: Khi mua bán chứng từ dưới dạng tờ trống ở số lượng từ 50 đến dưới 100 phiếu, hoặc những chứng từ đã ghi đầy đủ nội dung từ 10 đến dưới 30 phiếu, hoặc trong trường hợp thu lợi bất chính trong khoảng 30 triệu đến 100 triệu đồng, người vi phạm sẽ bị xử phạt bằng tiền từ 50 triệu đến 200 triệu đồng. Ngoài ra, có thể áp dụng hình phạt cải tạo không tách rời xã hội tối đa 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Trường hợp có tình tiết tăng nặng: Khi hành vi vi phạm có yếu tố tổ chức theo chuyên môn, lợi dụng quyền lực hoặc vị trí công vụ, mua bán chứng từ tờ trống với số lượng từ 100 phiếu trở lên, hoặc thu được lợi ích bất chính từ 100 triệu đồng trở lên, gây tổn hại tài chính cho ngân sách nhà nước từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc là trường hợp tái phạm nguy hiểm, mức phạt tiền sẽ nâng lên từ 200 triệu đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.
Hình phạt bổ sung: Người bị kết tội còn phải chịu phạt tiền bổ sung từ 10 triệu đến 50 triệu đồng, cùng với việc bị cách chức hoặc cấm từ 1 năm đến 5 năm không được hành nghề, không được thực hiện những công việc nhất định.
Trình tự Điều tra và Xử lý
Bước 1 – Xác nhận Tính trái phép Bước đầu tiên là tiến hành kiểm tra, rà soát kỹ lưỡng các chứng từ, hóa đơn liên quan nhằm xác định chúng có đáp ứng các yêu cầu pháp lý hay không, từ đó phát hiện những dấu hiệu của hành vi mua bán trái phép.
Bước 2 – Thu thập Tài liệu Chứng cứ Bước thứ hai bao gồm việc sưu tầm, tổng hợp toàn bộ những tài liệu, chứng cứ có liên quan, như hóa đơn gốc, biên bản ghi nhận, thư từ giao dịch, nhằm xác minh nguồn gốc và tính hợp pháp của những chứng từ này.
Bước 3 – Thông báo Cơ quan Thuế Sau khi xác định hành vi vi phạm, cần thực hiện thủ tục thông báo, trao đổi thông tin với cơ quan thuế có thẩm quyền nhằm làm sáng tỏ vấn đề, đồng thời để cơ quan này có cơ sở ra quyết định hành chính hoặc chuyển giao tố tụng hình sự khi cần.
Bước 4 – Thực thi Biện pháp Khắc phục Tùy theo kết quả điều tra, nếu xác định chứng từ không tuân thủ quy định, cần áp dụng những biện pháp khắc phục theo quy định hiện hành như huỷ nát chứng từ, ghi chép lại hồ sơ, hoặc những biện pháp hành chính khác.
Cảnh báo và Yêu cầu Cẩn trọng
Mua bán trái phép hóa đơn là hành vi vi phạm pháp luật hình sự với những hậu quả pháp lý nặng nề. Ngoài những mức phạt tiền lớn, người vi phạm còn phải đối mặt với nguy cơ mất tự do cá nhân (bị thi hành án phạt tù), bị cách chức hoặc cấm hành nghề (ảnh hưởng lâu dài đến sự nghiệp), và không được thực hiện những công việc nhất định trong một thời gian dài. Những yêu cầu pháp lý đối với việc bảo lưu, sử dụng chứng từ rất kỹ lưỡng; do vậy, bất kỳ cá nhân, tổ chức nào cũng cần có sự chuẩn bị đầy đủ tài liệu chứng minh sự hợp pháp của những chứng từ mà mình sở hữu hay sử dụng để bảo vệ các quyền lợi của bản thân trước pháp luật.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
