Quy định pháp luật và khung hình phạt
Hành vi tổ chức hoặc môi giới cho người khác xuất cảnh trái phép hoặc tiếp tục ở lại nước ngoài không hợp pháp được quy định chi tiết tại Điều 349 của Bộ luật Hình sự. Luật pháp hình sự về lĩnh vực này quy định ba mức độ xử phạt khác nhau, tuỳ thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội.
Mức 1: Hình phạt cơ bản
Khi người nào đó thực hiện hành vi tổ chức hay làm trung gian để hỗ trợ người khác rời khỏi đất nước hoặc tồn tại lâu dài ở nước ngoài vượt quá giới hạn pháp lý, họ sẽ đối mặt với hình phạt tù từ một năm đến năm năm. Điều này áp dụng khi hành vi không nằm trong phạm vi các tình huống được nêu tại Điều 120 của Bộ luật Hình sự.
Mức 2: Hình phạt nặng hơn
Khi vi phạm rơi vào một hoặc nhiều tình huống được liệt kê, hình phạt sẽ tăng lên từ năm năm đến mười năm. Các tình huống này bao gồm:
- Lợi dụng vị trí công vụ hoặc quyền hạn được giao;
- Lặp lại hành vi phạm tội nhiều lần;
- Mở rộng phạm vi vi phạm cho từ năm đến mười người;
- Thực hiện hoạt động có tính chất chuyên nghiệp, có kế hoạch;
- Chiếm đoạt lợi ích bất chính trong khoảng từ một trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;
- Tái phạm nguy hiểm (theo định nghĩa trong Bộ luật).
Mức 3: Hình phạt tối nặng
Các tình huống đặc biệt nghiêm trọng đưa đến mức phạt từ bảy năm đến mười lăm năm:
- Phạm tội với quy mô lớn, liên quan đến mười một người hoặc nhiều hơn;
- Chiếm đoạt lợi ích bất chính từ năm trăm triệu đồng trở lên;
- Hành vi gây ra kết quả là tử vong của người khác.
Hình phạt bổ sung
Ngoài hình phạt tù, người phạm tội có thể bị áp dụng thêm các hình phạt khác, bao gồm phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, hoặc bị cấm đảm nhận các chức vụ, hành nghề hoặc thực hiện các công việc nhất định trong thời gian từ một năm đến năm năm.
Minh họa: Hình sự & an toàn pháp lý — Ảnh: The Tribune / SEARCH Foundation · CC BY 4.0
Xử lý hành chính
Trường hợp hành vi chưa thỏa mãn các tiêu chí để khởi tố hình sự, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính. Theo Nghị định 282/2025, các vi phạm về quản lý xuất nhập cảnh có thể bị phạt tiền từ ba mươi triệu đồng đến bốn mươi triệu đồng. Các vi phạm này bao gồm:
- Vào khu vực hoặc ở lại tại các tòa nhà ngoại giao (đại sứ quán, lãnh sự quán) mà không được phép;
- Người nước ngoài cư trú tại các khu vực bị cấm theo luật;
- Chủ phương tiện giao thông không thực hiện thủ tục quản lý xuất nhập;
- Tổ chức hoặc môi giới hoạt động xuất cảnh không hợp pháp;
- Người nước ngoài không tuân thủ quyết định buộc đi;
- Sử dụng giấy chứng nhận tạm trú sai quy định;
- Qua lại biên giới mà không hoàn tất thủ tục nhập cảnh bắt buộc.
Biện pháp bổ trợ và khắc phục
Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền có quyền tịch thu các vật dụng, phương tiện liên quan đến vi phạm. Đối với người nước ngoài, biện pháp trục xuất khỏi lãnh thổ có thể được áp dụng. Bên cạnh đó, cá nhân phạm tội phải bị buộc nộp lại toàn bộ lợi ích bất chính mà họ đã chiếm đoạt từ hoạt động vi phạm pháp luật.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
