Cơ sở pháp lý
-
Luật Công chứng 2014, Điều 77 quy định về thẩm quyền chứng thực các hợp đồng, giao dịch của Ủy ban nhân dân cấp xã.
-
Luật Công chứng 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) bổ sung, sửa đổi các quy định về hoạt động công chứng và chứng thực.
-
Nghị định 23/2015/NĐ-CP quy định chi tiết về cấp bản sao, chứng thực hợp đồng, giao dịch.
-
Luật Đất đai 2024 quy định về công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất.
-
Các kế hoạch chuyển giao thẩm quyền, phương án thực hiện của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và các đơn vị cấp quận, huyện liên quan.
Nội dung chi tiết
Công chứng và chứng thực là hai chế độ pháp lý khác nhau. Công chứng do công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng thực hiện, công chứng viên chịu trách nhiệm pháp lý về nội dung, hình thức giao dịch. Chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã là xác nhận chữ ký, vân tay của các bên tham gia giao dịch, không xem xét tính hợp pháp, hợp lý của nội dung giao dịch. Phạm vi áp dụng từng loại được quy định cụ thể tại Luật Công chứng và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Minh họa: Hợp đồng & dân sự — Ảnh: Hindustanilanguage · CC BY-SA 3.0
Từ ngày 27/4/2026, 112 phường, xã thuộc thành phố Hồ Chí Minh sẽ chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch (trước đây do UBND cấp xã thực hiện) sang các tổ chức hành nghề công chứng. Người dân sẽ đến Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng tại địa phương để thực hiện các thủ tục công chứng, chứng thực các hợp đồng, giao dịch theo quy định mới.
Mục đích của việc chuyển giao này là bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch, chuyên nghiệp hóa hoạt động chứng thực thông qua đội ngũ công chứng viên có trình độ, kinh nghiệm, từ đó giảm thiểu rủi ro tranh chấp, khiếu nại sau khi giao dịch được thực hiện.
Đối với người dân, thay đổi chính là phải đến nơi mới (tổ chức hành nghề công chứng) để thực hiện thay vì đến UBND phường, xã như trước. Người dân phải nộp phí, thù lao công chứng theo quy định của pháp luật về giá, thù lao công chứng, thay vì lệ phí chứng thực theo quy định cũ.
Các loại giao dịch thường phải công chứng hoặc chứng thực bao gồm: hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, tặng cho tài sản (nhà ở, đất, xe cơ giới...), hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, hợp đồng phân chia thừa kế, hợp đồng ủy thác quản lý tài sản và các giao dịch khác theo quy định của pháp luật.
Quy trình thực hiện
- Xác định giao dịch cần công chứng hoặc chứng thực và xác định tổ chức hành nghề công chứng nơi thuận tiện sau khi chuyển giao thẩm quyền.
- Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, hồ sơ giao dịch theo yêu cầu: CMND/CCCD, giấy tờ quyền sở hữu tài sản, bản nháp hợp đồng/giáo dịch, và các giấy tờ liên quan khác.
- Liên hệ tổ chức hành nghề công chứng (Phòng công chứng/Văn phòng công chứng) để đặt lịch, được tư vấn quy trình và thù lao.
- Nộp hồ sơ và đóng phí, thù lao công chứng theo quy định tại tổ chức hành nghề công chứng.
- Công chứng viên kiểm tra, xác thực, ký tên, đóng dấu vào hợp đồng/giáo dịch; trao kết quả công chứng cho các bên.
- Hoàn tất thủ tục đăng ký thay đổi (đăng ký đất, đăng ký xe, đổi tên chủ...) tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền nếu giao dịch yêu cầu.
Lưu ý quan trọng
Từ ngày 27/4/2026, tại 112 phường, xã thuộc TP.Hồ Chí Minh, việc chứng thực các hợp đồng, giao dịch không còn do UBND cấp xã thực hiện mà phải thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng.
Người dân cần kiểm tra kỹ thông báo chính thức của UBND quận, huyện, phường, xã nơi cư trú về danh sách tổ chức hành nghề công chứng được chỉ định và thời điểm chuyển giao cụ thể.
Phải chuẩn bị đầy đủ, chính xác giấy tờ, hồ sơ theo yêu cầu để tránh phải quay lại nhiều lần, làm chậm tiến độ giao dịch.
Phí, thù lao công chứng được thực hiện theo quy định của pháp luật về giá, thù lao công chứng, có thể khác với mức lệ phí chứng thực cũ do UBND cấp xã thu.
Công chứng viên chịu trách nhiệm pháp lý về tính hợp pháp, hợp lý của giao dịch, do đó người dân sẽ được bảo vệ quyền lợi tốt hơn so với chế độ chứng thực trước đây.
Nội dung bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Khi thực hiện giao dịch cụ thể, người dân nên liên hệ trực tiếp tổ chức hành nghề công chứng hoặc tư vấn luật sư để được hướng dẫn chi tiết, chính xác.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
