Cơ sở pháp lý
Những bước tiến quan trọng Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII về cải cách chính sách BHXH xác định BHXH là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống BHXH đa tầng, linh hoạt, hiện đại, chia sẻ và hội nhập quốc tế. Trong định hướng đó, BHXH tự nguyện giữ vai trò quan trọng, bởi đây là chính sách mở ra cơ hội tham gia BHXH cho nhóm lao động không thuộc diện bắt buộc, nhất là lao động khu vực phi chính thức, lao động tự do, nông dân, tiểu thương, người làm việc không có hợp đồng lao động. Sau hơn 7 năm thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW, BHXH tự nguyện đã ghi nhận bước chuyển quan trọng, với chính sách ngày càng hoàn thiện và số người tham gia tăng nhanh qua từng năm. Năm 2018, cả nước có 277.190 người tham gia BHXH tự nguyện; đến năm 2019 tăng lên 558.109 người, tương ứng tăng 101,3% so với năm 2018. Từ năm 2020 đến năm 2025, số người tham gia tiếp tục tăng hằng năm; đến hết năm 2025 đạt 2.619.258 người, tăng 13,83% so với năm 2024, đạt 5,49% lực lượng lao động trong độ tuổi. Kết quả này cho thấy diện bao phủ BHXH tự nguyện đã được mở rộng đáng kể so với giai đoạn trước khi thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW. Không chỉ tăng về số lượng người tham gia, BHXH tự nguyện còn được hoàn thiện theo hướng mở rộng quyền lợi, giảm điều kiện tiếp cận, qua đó tăng tính hấp dẫn và khả năng duy trì lâu dài của chính sách. Nội dung dung mới của Luật BHXH năm 2024 đã mở rộng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Đồng thời, đảm bảo tính linh hoạt đối với điều kiện hưởng lương hưu. Luật BHXH năm 2024 đã giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm. Đây là thay đổi có ý nghĩa lớn đối với người tham gia BHXH tự nguyện, nhất là những người bắt đầu tham gia khi tuổi đã cao hoặc có thời gian tham gia chưa dài. Chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện từ ngân sách nhà nước cũng tiếp tục được hoàn thiện. Theo quy định, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, đều có thể tham gia BHXH tự nguyện và được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng BHXH hằng tháng, tính trên mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn. Nội dung này đã được quy định tại Nghị định số 159/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ. Theo đó, bổ sung mức hỗ trợ 50% đối với người thuộc hộ gia đình nghèo, người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu; nâng mức hỗ trợ đối với người thuộc hộ gia đình cận nghèo từ 30% lên 40%; người dân tộc thiểu số từ 25% lên 30%; người tham gia khác từ 10% lên 20%. Luật BHXH năm 2024 cũng bổ sung thêm chế độ trợ cấp thai sản cho cả lao động nam và nữ khi tham gia BHXH tự nguyện. Trong đó, lao động nữ sinh con, hoặc lao động có vợ sinh con, nếu có thời gian đóng BHXH tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc và tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh, sẽ được nhận trợ cấp thai sản 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra. Việc bổ sung chế độ trợ cấp thai sản này giúp nâng cao tính hấp dẫn của chính sách BHXH tự nguyện. Đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến Cùng với phát triển người tham gia, công tác giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục được thực hiện kịp thời, đúng quy trình, quy định của chính sách. Hết tháng 3/2026, toàn quốc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng cho hơn 3,5 triệu người; tăng 409.982 người so với năm 2018, tương ứng tăng 13,23%. Việc thực hiện các nghị định về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng được triển khai kịp thời, góp phần bảo đảm quyền lợi cho người thụ hưởng. Công tác cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số cũng là điểm nhấn quan trọng trong tổ chức thực hiện chính sách. BHXH Việt Nam đã đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ, kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, địa phương. Những đổi mới này giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận chính sách thuận tiện hơn, giảm thời gian, giấy tờ và chi phí tuân thủ. BHXH Việt Nam cho biết, đến hết năm 2025 đã cung cấp 84 dịch vụ công trực tuyến đối với toàn bộ 25 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền, trong đó có 70 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Tính đến ngày 15/3/2026, hệ thống của BHXH Việt Nam đã xác thực hơn 100,2 triệu thông tin công dân trong cơ sở dữ liệu do BHXH Việt Nam quản lý với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời triển khai khám chữa bệnh BHYT bằng căn cước công dân gắn chip tại 100% cơ sở khám chữa bệnh BHYT. Những kết quả này không chỉ tạo thuận lợi cho người dân khi sử dụng dịch vụ, mà còn giúp công tác quản lý, phát triển người tham gia và thụ hưởng chính sách được minh bạch, chính xác, hiệu quả hơn. Trong bối c Tuệ Anh Theo Cổng TTĐT Bộ Tài chính Link bài gốc: https://www.mof.gov.vn/tin-tuc-tai-chinh/thoi-su/bhxh-tu-nguyen-mo-rong-quyen-loi-cho-nguoi-lao-dong Ngày đăng: 11/05/2026 16:22
Nội dung chi tiết
Nội dung trên được tổng hợp từ các văn bản pháp luật hiện hành. Người đọc cần lưu ý rằng các quy định có thể thay đổi theo thời gian.
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: Uncredited photographer, from government · Public domain
Lưu ý quan trọng
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
