Cơ sở pháp lý
-
Nghị quyết số 156/2020/QH14 của Quốc hội về dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 (được thông qua tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV).
-
Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 (Luật số 83/2015/QH13), quy định nguyên tắc lập, chấp hành, quyết toán ngân sách nhà nước và nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương.
-
Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp.
-
Nghị định số 108/2014/NĐ-CP ngày 20/11/2014 của Chính phủ về chính sách tinh giản biên chế và các nghị định sửa đổi, bổ sung.
-
Nghị định số 204/2004/NĐ-CP ngày 14/12/2004 của Chính phủ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, quy định mức lương cơ sở và hệ số lương theo ngạch, bậc.
Nội dung chi tiết
Theo báo cáo dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 trình Quốc hội, tổng chi ngân sách nhà nước dự kiến khoảng 1.687.000 tỷ đồng. Trong đó, các khoản chi chính gồm: chi đầu tư phát triển khoảng 477.300 tỷ đồng; chi trả nợ lãi khoảng 110.065 tỷ đồng; chi viện trợ khoảng 1.600 tỷ đồng; chi thường xuyên khoảng 1.036.730 tỷ đồng; chi cải cách tiền lương, tinh giản biên chế khoảng 25.505 tỷ đồng; cùng các khoản chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính và các khoản chi khác theo quy định.
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: The government of the Democratic Republic · Public domain
Riêng khoản chi cải cách tiền lương và tinh giản biên chế năm 2021 dự kiến khoảng 25.505 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương khoảng 2.000 tỷ đồng và ngân sách địa phương khoảng 23.505 tỷ đồng. Đây là nguồn kinh phí được bố trí trong dự toán chi ngân sách để thực hiện lộ trình cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết số 27-NQ/TW và chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định số 108/2014/NĐ-CP.
Mục đích của khoản chi này là tạo nguồn để điều chỉnh mức lương cơ sở, bảo đảm các chính sách tiền lương, phụ cấp cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, đồng thời hỗ trợ kinh phí cho các cơ quan, đơn vị thực hiện tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Khoản chi này phản ánh chủ trương gắn cải cách tiền lương với tinh giản biên chế, tạo nguồn cải cách tiền lương ngay từ khâu lập dự toán ngân sách hàng năm.
Giữa cải cách tiền lương và điều chỉnh mức lương cơ sở có mối quan hệ chặt chẽ. Theo lộ trình, mức lương cơ sở được điều chỉnh qua từng năm để bù đắp trượt giá và từng bước cải thiện đời sống, đồng thời tiến tới xây dựng chế độ tiền lương mới theo Nghị quyết số 27-NQ/TW: tiền lương là nguồn thu nhập chính, bảo đảm đời sống của người hưởng lương, giảm dần các khoản phụ cấp không còn phù hợp. Việc điều chỉnh mức lương cơ sở trong thời gian chờ cải cách toàn diện có ý nghĩa giữ ổn định thu nhập, trong đó năm 2021 mức lương cơ sở được giữ ở mức 1.600.000 đồng/tháng do bối cảnh kinh tế - xã hội chịu ảnh hưởng của dịch bệnh.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức, việc bố trí khoản chi cải cách tiền lương và tinh giản biên chế có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm nguồn thực hiện các chính sách tiền lương, phụ cấp theo quy định; tạo cơ sở để cơ quan, đơn vị chủ động bố trí kinh phí khi mức lương cơ sở được điều chỉnh hoặc khi thực hiện chính sách tinh giản biên chế đối với cán bộ, công chức, viên chức thuộc diện tinh giản.
Quy trình thực hiện
- Theo dõi Nghị quyết của Quốc hội về dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 khi được ban hành và công bố chính thức để nắm chính xác các khoản chi, trong đó có khoản chi cải cách tiền lương, tinh giản biên chế.
- Theo dõi mức lương cơ sở được điều chỉnh qua các nghị định của Chính phủ áp dụng cho từng năm, để xác định căn cứ tính lương, phụ cấp của đơn vị mình.
- Rà soát các văn bản về tinh giản biên chế áp dụng cho cơ quan, đơn vị mình, gồm Nghị định số 108/2014/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn có liên quan.
- Đối chiếu quyền lợi của cán bộ, công chức, viên chức trong đơn vị khi có thay đổi về chính sách tiền lương hoặc chính sách tinh giản biên chế.
- Cập nhật kịp thời khi có quyết định, nghị định, thông tư mới của Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính liên quan đến tiền lương, mức lương cơ sở và tinh giản biên chế.
- Liên hệ cơ quan quản lý tài chính hoặc cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền khi cần giải đáp, hướng dẫn áp dụng cụ thể cho trường hợp của cơ quan, đơn vị.
Lưu ý quan trọng
Số liệu nêu trên là dự toán do Chính phủ trình, có thể được điều chỉnh khi Quốc hội xem xét, quyết định chính thức về dự toán ngân sách nhà nước năm 2021; con số 25.505 tỷ đồng mang tính dự kiến và cần được đối chiếu với nghị quyết chính thức của Quốc hội.
Chính sách tiền lương được điều chỉnh theo lộ trình; việc triển khai cải cách tiền lương có thể bị lùi tiến độ hoặc điều chỉnh thời điểm thực hiện tùy theo bối cảnh kinh tế - xã hội và cân đối ngân sách nhà nước.
Cần thường xuyên cập nhật văn bản chính thức của Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, trong đó có nghị định quy định mức lương cơ sở, để nắm chính xác mức lương, phụ cấp hiện hành thay vì chỉ căn cứ vào thông tin ban đầu.
Cần phân biệt khoản chi cải cách tiền lương với việc tăng lương cơ sở thường kỳ: khoản chi cải cách tiền lương mang tính tạo nguồn, chuẩn bị cho việc đổi mới cơ chế tiền lương theo lộ trình, còn việc điều chỉnh mức lương cơ sở theo từng năm là thực hiện chính sách tiền lương hiện hành.
Bài viết mang tính thông tin tại thời điểm dự toán ngân sách nhà nước năm 2021; số liệu và nội dung chính sách có thể thay đổi theo các văn bản quy phạm pháp luật và quyết định chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Khi cần áp dụng cụ thể, nên tham khảo ý kiến của cơ quan quản lý tài chính, bộ phận tài chính - kế toán của đơn vị hoặc cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền để được hướng dẫn đúng quy định.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.