Căn cứ pháp lý
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định chi tiết những trường hợp miễn giảm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, trong đó:
- Khoản 5 và khoản 6 Điều 33 liên quan đến những tình huống không yêu cầu đóng phí
- Điều 31 xác định các tiêu chuẩn và căn cứ để tính toán mức đóng góp
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: The government of the Democratic Republic · Public domain
Nguyên tắc không phải đóng BHXH bắt buộc
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động có hợp đồng lao động tạm thời hoặc thời vụ, khi không có nguồn lương từ 14 ngày công trở lên trong một kỳ tính định kỳ, sẽ được miễn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho kỳ đó. Quy định này áp dụng cho những trường hợp lao động không đạt đủ thời gian làm việc tối thiểu quy định.
Ngoại lệ khi có thoả ước giữa hai bên
Tuy nhiên, quy định miễn đóng trên có thể không áp dụng nếu có sự thỏa thuận rõ ràng giữa chủ sử dụng lao động và người lao động. Khi hai bên cùng đồng ý tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội cho những tháng không đạt 14 ngày công, mức đóng sẽ được tính toán trên cơ sở mức đóng góp từ tháng trước đó mà đã có đủ hồ sơ chứng thực. Thỏa thuận này phải được lập thành văn bản và giữ lại hồ sơ đầy đủ.
Xử lý đặc biệt với những loại đối tượng lao động
Đối với những nhóm lao động đặc thù được liệt kê tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (các khoản a, b, c), khi số ngày làm việc hoặc hưởng tiền lương không đủ 14 ngày, cơ chế xử lý sẽ tuân theo những hướng dẫn riêng được quy định trong các văn bản của Chính phủ. Những đối tượng này thường bao gồm những trường hợp lao động có hoàn cảnh đặc biệt hoặc loại hình công việc không ổn định.
Trường hợp ngoại lệ: Người lao động tạm dừng hoạt động do sức khoẻ
Một trong những ngoại lệ quan trọng là khi người lao động phải ngừng công việc để chữa bệnh, nhận hỗ trợ chi phí y tế hoặc chế độ ốm đau kéo dài từ 14 ngày trở lên. Điều này có thể xảy ra ngay trong tháng đầu tiên khi mới bắt đầu hoặc trong tháng đầu tiên sau khi quay trở lại làm việc. Trong những tình huống này, dù số ngày làm việc thực tế không đạt yêu cầu, chủ sử dụng lao động vẫn phải thực hiện đóng bảo hiểm xã hội cho kỳ tính đó.
Quy trình thực hiện đúng quy định
Để tuân thủ pháp luật, chủ sử dụng lao động cần:
- Xác định lại danh sách những người lao động thuộc nhóm phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
- Ghi chép và tính toán tổng số ngày công hoặc ngày hưởng tiền lương của mỗi cá nhân trong kỳ tính
- So sánh với ngưỡng 14 ngày để đánh giá xem có phải miễn đóng hay không
- Nếu dưới 14 ngày, cần thảo luận với người lao động và ghi nhận quyết định của cả hai bên về việc tiếp tục đóng hay miễn đóng
- Nếu cả hai cùng đồng ý tiếp tục đóng, căn cứ tính toán phải là mức đóng từ tháng gần nhất mà đã có đầy đủ chứng thực
Việc tuân thủ đúng các quy định này giúp người sử dụng lao động tránh khiếu nại và đảm bảo quyền lợi của người lao động được bảo vệ theo đúng quy định của pháp luật.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
