Căn cứ ban hành và bối cảnh của Công văn 9973/SNV-LĐTLBHXH
Ngày 04/6/2026, Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh phát hành Công văn số 9973/SNV-LĐTLBHXH, nhằm hướng dẫn các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn thực hiện đúng quy định pháp luật khi chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động vì lý do thay đổi cơ cấu tổ chức, đổi mới công nghệ hoặc vì nguyên nhân kinh tế. Văn bản này được xây dựng dựa trên nền tảng của Bộ luật Lao động hiện hành, cụ thể là các Điều 34, 42, 44, 47 và 63, đồng thời viện dẫn Nghị định 145/2020/NĐ-CP - văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động. Việc ban hành công văn xuất phát từ thực tế nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố còn lúng túng khi áp dụng quy trình cho thôi việc hàng loạt trong bối cảnh tái cơ cấu bộ máy, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất - kinh doanh, hoặc buộc phải thu hẹp quy mô hoạt động do khó khăn kinh tế.
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: Uncredited photographer, from government · Public domain
Nội dung hướng dẫn chính của công văn
Trọng tâm của Công văn 9973/SNV-LĐTLBHXH là làm rõ nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi cho người lao động thôi việc trong các trường hợp quy định tại Điều 42 và Điều 44 Bộ luật Lao động - tức khi có sự thay đổi về cơ cấu, công nghệ hoặc khi doanh nghiệp gặp khó khăn kinh tế buộc phải giảm chỗ làm việc. Theo hướng dẫn, doanh nghiệp không được tự ý chấm dứt hợp đồng lao động mà bắt buộc phải xây dựng và công bố phương án sử dụng lao động, đồng thời phối hợp với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có) trong suốt quá trình xử lý. Công văn cũng nhấn mạnh trách nhiệm thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương và cho chính người lao động bị ảnh hưởng, nhằm bảo đảm tính minh bạch và tạo điều kiện để các bên liên quan giám sát việc thực hiện đúng quy định pháp luật.
Trình tự, thủ tục doanh nghiệp cần thực hiện
Theo hướng dẫn tại công văn, doanh nghiệp cần lần lượt thực hiện các bước sau đây.
Trước tiên, doanh nghiệp lập phương án sử dụng lao động theo đúng quy định tại Điều 42 Bộ luật Lao động, trong đó nêu rõ số lượng và danh sách người lao động tiếp tục được sử dụng, người lao động được đào tạo lại để tiếp tục sử dụng, người lao động được chuyển sang làm việc không trọn thời gian, người lao động nghỉ hưu, người lao động phải chấm dứt hợp đồng lao động, cùng các biện pháp và nguồn tài chính bảo đảm thực hiện phương án.
Tiếp theo, doanh nghiệp trao đổi, tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (đối với nơi có tổ chức này) trong quá trình xây dựng phương án, sau đó công khai phương án cho toàn thể người lao động được biết trong thời hạn ít nhất 15 ngày, tính từ ngày phương án được thông qua.
Sau khi hoàn tất việc công khai, doanh nghiệp có trách nhiệm gửi thông báo bằng văn bản trước ít nhất 30 ngày cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cho từng người lao động thuộc diện thôi việc, trước khi chính thức thực hiện việc chấm dứt hợp đồng lao động.
Về hồ sơ, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ: văn bản thông báo phương án sử dụng lao động, phương án sử dụng lao động đã được thông qua, biên bản trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có), cùng các tài liệu, chứng từ khác có liên quan nhằm chứng minh việc tuân thủ đúng trình tự do pháp luật quy định.
Bộ hồ sơ nêu trên được nộp tại trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, địa chỉ số 86 Lê Thánh Tôn, phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh, theo hình thức nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu chính.
Chế độ trợ cấp mất việc làm và các lưu ý doanh nghiệp cần tuân thủ
Một nội dung quan trọng khác được công văn đề cập là nghĩa vụ chi trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động bị chấm dứt hợp đồng theo diện nêu trên, căn cứ theo Điều 47 Bộ luật Lao động. Mức chi trả được xác định theo nguyên tắc mỗi năm làm việc tương ứng với một tháng tiền lương, nhưng tổng mức trợ cấp không được thấp hơn hai tháng tiền lương, kể cả khi thời gian làm việc thực tế của người lao động chưa đủ để đạt mức này theo cách tính thông thường. Doanh nghiệp cũng cần đối chiếu quy định về thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm tại Điều 63 Bộ luật Lao động cùng Nghị định 145/2020/NĐ-CP, nhằm xác định chính xác khoảng thời gian được tính hưởng, tránh nhầm lẫn giữa trợ cấp mất việc làm do doanh nghiệp chi trả với trợ cấp thất nghiệp do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả.
Bên cạnh nghĩa vụ tài chính, công văn khuyến nghị doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm túc, đầy đủ từng bước trong quy trình nêu trên - từ xây dựng phương án, tham vấn ý kiến, công khai thông tin cho đến thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước - nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động hoặc bị xử lý vi phạm hành chính do thực hiện sai trình tự, thủ tục. Việc lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan trong suốt quá trình thực hiện cũng được xem là biện pháp cần thiết, giúp doanh nghiệp có căn cứ chứng minh đã tuân thủ đúng quy định pháp luật khi phát sinh khiếu nại, khởi kiện hoặc bị thanh tra, kiểm tra sau này. Đồng thời, việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động trong suốt quá trình tái cơ cấu, đổi mới công nghệ hay điều chỉnh vì lý do kinh tế cũng góp phần duy trì quan hệ lao động hài hòa, ổn định trong nội bộ doanh nghiệp.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
