Căn cứ pháp lý
Chính sách hỗ trợ lao động tự do gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 được xây dựng dựa trên những quy định sau:
Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2021 của Chính phủ đã phát hành các biện pháp hỗ trợ toàn diện cho người lao động và các đơn vị sử dụng lao động đối mặt với khó khăn từ dịch bệnh. Để bổ sung và điều chỉnh nội dung của Nghị quyết trên, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 126/NQ-CP ngày 08 tháng 10 năm 2021 với những sửa đổi cần thiết.
Về phía Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 23/2021/QĐ-TTg ngày 07 tháng 7 năm 2021 đã quy định chi tiết cách thực hiện các chính sách hỗ trợ nêu trên. Quyết định này được bổ sung và sửa đổi qua Quyết định số 33/2021/QĐ-TTg ngày 06 tháng 11 năm 2021.
Ngoài ra, Quyết định số 24/2021/QĐ-TTg ngày 07 tháng 7 năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ quy định các chính sách hỗ trợ riêng cho những nhóm đối tượng đặc biệt như những người có công với cách mạng, người được bảo trợ xã hội, gia đình nghèo, gia đình cận nghèo khi gặp khó khăn do dịch Covid-19.
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: namisito · CC BY-SA 4.0
Đối tượng được hỗ trợ và điều kiện
Hỗ trợ được cung cấp cho những người lao động không ký kết hợp đồng lao động chính thức, thường được gọi là lao động tự do, hoạt động trong các lĩnh vực kinh doanh cụ thể bị tạm dừng do yêu cầu phòng chống dịch. Các ngành nghề được liệt kê bao gồm:
- Thương mại lưu động, bán hàng tại các vị trí công cộng
- Thu mua và xử lý chất thải, phế liệu
- Công việc bốc vác, xếp dỡ hàng hóa
- Dịch vụ vận chuyển bằng phương tiện sơ khai
- Dịch vụ chở khách bằng xe máy hai bánh
- Bán vé số tự do
- Công việc giúp việc gia đình
- Làm việc tại các cơ sở du lịch, lưu trú theo yêu cầu phục vụ công tác phòng chống dịch
- Các nghề khác tương tự theo danh mục do cơ quan có thẩm quyền công bố
Để được hưởng chính sách hỗ trợ, người lao động phải đáp ứng các điều kiện sau: trước hết, phải thuộc danh sách các ngành nghề được công nhận; thứ hai, phải bị dừng hoạt động hay tạm ngừng việc làm theo yêu cầu chính thức của cơ quan nhà nước thực hiện giãn cách xã hội; thứ ba, thời gian dừng việc phải từ mười bốn ngày liên tục trở lên trong giai đoạn quy định. Thẩm quyền xác nhận thời gian và lý do dừng việc thuộc về chính quyền địa phương tại nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người lao động.
Mức hỗ trợ và cơ chế chi trả
Mức hỗ trợ được quy định là một triệu đồng trên mỗi người trong mỗi lần hỗ trợ. Tùy vào thời lượng thực tế bị tạm dừng việc, người lao động có thể được xem xét hỗ trợ theo từng tháng, nhưng tổng cộng không vượt quá ba tháng theo quy định pháp luật. Chỉ những người lao động đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên và được ghi trong danh sách phê duyệt chính thức mới được nhận hỗ trợ.
Quy trình chi trả được tổ chức như sau: Ủy ban nhân dân cấp xã là đơn vị tiên phong, có trách nhiệm rà soát hồ sơ, xác nhận tính chính xác, lập danh sách các đối tượng đủ điều kiện, rồi gửi lên Ủy ban nhân dân cấp huyện để tiếp tục thẩm định. Sau khi Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt danh sách, kinh phí sẽ được chuyển tới người lao động thông qua một trong hai cách: chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản ngân hàng hoặc chi trả trực tiếp tại trụ sở chính quyền địa phương.
Hồ sơ yêu cầu bao gồm: Đơn xin hỗ trợ theo mẫu do cơ quan chuẩn bị, trong đó phải ghi rõ thông tin cá nhân, lĩnh vực hoạt động, khu vực thực hiện, và khoảng thời gian bị ảnh hưởng; Sao chép các giấy tờ chứng thực nhân thân; Giấy xác nhận từ chính quyền địa phương ghi rõ lý do và thời gian dừng hoạt động vì yêu cầu phòng chống dịch. Người lao động phải nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân xã nơi mình đăng ký thường trú hoặc tạm trú.
Các bước thực hiện
Người lao động cần theo đúng quy trình sau để xin hỗ trợ:
Bước thứ nhất là xác định mình có đủ điều kiện hay không, cụ thể là: kiểm tra xem nghề nghiệp của mình có nằm trong danh mục các ngành được hỗ trợ, và liệu mình có bị dừng việc liên tục từ mười bốn ngày trở lên do yêu cầu phòng chống dịch của chính quyền không.
Tiếp theo, người lao động cần chuẩn bị tài liệu: soạn đơn yêu cầu theo mẫu quy định, sao chép những giấy tờ cần thiết chứng minh danh tính và các giấy tờ chứng minh điều kiện khác liên quan.
Bước thứ ba là nộp hồ sơ: đem đầy đủ tài liệu tới Ủy ban nhân dân xã nơi mình cư trú hoặc tạm trú, theo các hướng dẫn cụ thể mà địa phương đưa ra.
Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ kiểm tra, đối chiếu, lập danh sách những người đủ điều kiện, sau đó gửi lên Ủy ban nhân dân huyện để tiếp tục xem xét.
Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện các bước thẩm định, phê duyệt danh sách cuối cùng, đồng thời chỉ đạo các bộ phận liên quan tổ chức việc chi trả.
Bước cuối cùng là nhận quỹ hỗ trợ: người lao động nhận tiền thông qua tài khoản ngân hàng hoặc trực tiếp tại địa phương theo thông báo chính thức.
Những lưu ý quan trọng
Chính sách này được áp dụng trong một khoảng thời gian cụ thể để đối phó với giai đoạn dịch bệnh Covid-19, vì vậy người lao động phải chú ý tới các mốc thời gian và hoàn tất đủ thủ tục trong thời hạn địa phương công bố.
Danh mục ngành nghề được hỗ trợ là cụ thể và hạn chế; không phải mọi người lao động tự do đều tự động được hưởng chính sách nếu lĩnh vực kinh doanh của họ không được liệt kê trong danh mục chính thức.
Một người không được hưởng hỗ trợ hai lần cho cùng một khoảng thời gian nếu họ đã nhận được trợ cấp từ chương trình khác cùng mục đích; những trường hợp này cần được khai báo để cơ quan chức năng xem xét theo quy định.
Thông tin khai báo phải chính xác và trung thực hoàn toàn; nếu phát hiện gian dối để hưởng chế độ, người lao động sẽ phải trả lại toàn bộ số tiền đã nhận và chịu các hình phạt theo quy định pháp luật.
Cần thường xuyên cập nhật thông tin từ chính quyền địa phương về lịch tiếp nhận hồ sơ, công bố danh sách được phê duyệt, và lịch trình chi trả để không bỏ lỡ các quyền lợi.
Cảnh báo về những hành vi lừa đảo: hãy cảnh giác với những cá nhân tự xưng là cán bộ hỗ trợ nhưng yêu cầu nộp tiền phí, chuyển khoản hay cung cấp mã bảo mật; tất cả các thủ tục hỗ trợ đều không phải trả phí và được thực hiện công khai, minh bạch tại các cơ quan chính quyền địa phương.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
