Căn cứ pháp lý áp dụng
Chính sách hỗ trợ người lao động không có quan hệ hợp đồng lao động xuất phát từ các quy định của Nghị quyết 68/NQ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2021 của Chính phủ, trong đó nêu rõ các biện pháp khỏa lệ dành cho lực lượng lao động và các cơ sở sử dụng lao động chịu tác động tiêu cực từ tình hình dịch bệnh COVID-19. Cụ thể hơn, Quyết định 23/2021/QĐ-TTg ngày 07 tháng 7 năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ đã thiết lập khung pháp lý để thực thi các chính sách an sinh xã hội nhằm hỗ trợ người lao động và chủ lao động gặp bất ổn do đại dịch. Song song đó, Quyết định 24/2021/QĐ-TTg cũng ngày 07 tháng 7 năm 2021 định hướng riêng cho những cá nhân làm việc tự do mà không sở hữu giấy phép hợp đồng lao động, những người chịu ảnh hưởng nặng nề từ các hạn chế kinh doanh. Cập nhật thêm, Quyết định 33/2021/QĐ-TTg ngày 06 tháng 11 năm 2021 đã sửa đổi và bổ sung các điểm của hai quyết định nêu trên, tương ứng với những diễn biến mới nhất của tình hình dịch bệnh. Bên cạnh đó, Nghị định 45/2020/NĐ-CP ngày 08 tháng 4 năm 2020 đã quy định cách thức tiếp nhận và xử lý thủ tục hành chính qua kênh dịch vụ công trực tuyến.
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: Uncredited photographer, from government · Public domain
Đối tượng hưởng hỗ trợ và mức hỗ trợ
Những người lao động tự do không có quan hệ hợp đồng lao động chính thức với bất kỳ cơ sở kinh tế nào đều có thể được xem xét hưởng chính sách hỗ trợ này, miễn là họ hoạt động trong các ngành nghề được liệt kê cụ thể như buôn bán rong hoặc kinh doanh thương mại quy mô nhỏ tại những địa điểm không cố định, công việc bốc vác hàng hóa, vận tải bằng phương tiện sơ khai, dịch vụ vận chuyển khách hàng bằng xe cá nhân hoặc những công việc tương tự. Đặc biệt, những đối tượng này phải là những người đã tạm ngừng hoạt động kinh doanh hoặc lao động của mình do tuân theo các hướng dẫn phòng ngừa, kiểm soát dịch bệnh từ các cơ quan chức năng địa phương. Mỗi cá nhân đủ điều kiện sẽ được chi trả một khoản hỗ trợ có cố định là một triệu đồng, với việc tổ chức triển khai thực hiện theo từng giai đoạn khác nhau tùy thuộc vào chỉ đạo của chính quyền địa phương.
Phương thức nộp hồ sơ và tài liệu cần thiết
Người lao động tự do có hai lựa chọn để gửi đơn yêu cầu hỗ trợ: có thể trực tiếp mang giấy tờ đến cơ quan Ủy ban Nhân dân cấp xã (bao gồm phường, thị trấn) nơi mình cư trú hoặc có địa chỉ tạm trú, hoặc gửi thông qua các nền tảng dịch vụ công trực tuyến do các tỉnh, thành phố quản lý. Nhiều địa phương đã xây dựng và triển khai hệ thống gửi yêu cầu qua mạng, cho phép người dân khai báo từ xa mà không cần phải đến tận nơi, từ đó giảm bớt sự tiếp xúc và tập trung đông đúc tại các trụ sở hành chính trong giai đoạn dịch bệnh có tính chất phức tạp. Việc lựa chọn hình thức nộp đơn cụ thể sẽ do các cấp Ủy ban Nhân dân xã thông báo chi tiết dựa trên hướng dẫn từ cấp tỉnh hoặc thành phố.
Hồ sơ để đề nghị hỗ trợ phải bao gồm những tài liệu sau: Thứ nhất là đơn xin hỗ trợ được viết theo biểu mẫu do cơ quan chức năng quy định; thứ hai là tập hợp hoặc ảnh chụp rõ nét của một trong các loại giấy chứng minh thân phận như Căn cước công dân, Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng; thứ ba là văn bản xác nhận từ tổ chức dân phố (có thể do trưởng tổ dân phố, trưởng thôn ấp hay những người đứng đầu tổ chức cơ sở cấp này ký xác nhận) chứng thực rằng cá nhân đó đã tạm dừng hoạt động kinh doanh hoặc lao động theo yêu cầu của các biện pháp phòng chống dịch. Trường hợp nộp thông qua kênh trực tuyến, người lao động sẽ nhập các thông tin vào mẫu đơn trên hệ thống và tải lên ảnh số hoá của những giấy tờ đã liệt kê ở trên.
Quy trình xử lý và nhận hỗ trợ
Sau khi hồ sơ được gửi đến, Ủy ban Nhân dân cấp xã sẽ thực hiện các bước theo trình tự sau: đầu tiên là tiếp nhận, kiểm tra kỹ lưỡng và lập danh sách những đối tượng thỏa mãn toàn bộ tiêu chí quy định; bước tiếp theo là chuyển danh sách này cho tổ chức dân phố để xác minh thực tế; tiến hành công khai hiển thị danh sách tại địa điểm công cộng của Ủy ban Nhân dân xã và tại các tổ dân phố để người dân có cơ hội kiểm tra và phản ánh; gửi danh sách đã được xác minh lên Ủy ban Nhân dân cấp huyện để xem xét, phê duyệt chính thức; cuối cùng, sau khi được cấp huyện phê duyệt, tiền hỗ trợ sẽ được chi tả thông qua Ủy ban Nhân dân xã hoặc được chuyển vào tài khoản ngân hàng của người hưởng hỗ trợ theo hướng dẫn cụ thể của địa phương.
Hình thức nộp hồ sơ trực tuyến mang lại những lợi ích đáng kể như tiết kiệm thời gian di chuyển, hạn chế nguy cơ lây lan bệnh do giảm tiếp xúc trực tiếp, và tránh được tình trạng tập trung người dân đông đúc tại các cơ sở hành chính. Để đảm bảo quá trình xử lý suôn sẻ, người lao động cần điền đầy đủ và chính xác các thông tin cá nhân, số Căn cước công dân, địa chỉ nơi cư trú, cũng như số tài khoản ngân hàng (nếu lựa chọn hình thức chuyển khoản), đồng thời theo dõi liên tục tình trạng xử lý hồ sơ trên nền tảng dịch vụ công hoặc ứng dụng để kịp thời bổ sung các tài liệu bổ sung khi được yêu cầu.
Lưu ý khi thực hiện
Cần phải lưu ý rằng việc triển khai tiếp nhận hồ sơ trực tuyến không diễn ra đồng thời tại mọi tỉnh, thành phố trên toàn quốc, mà chỉ thực hiện ở những địa phương có nền tảng công nghệ sẵn sàng. Người lao động nên tìm hiểu hướng dẫn của chính quyền địa phương nơi mình cư trú để xác định liệu địa phương đó có áp dụng hình thức nộp trực tuyến hay không; nếu chưa triển khai, hình thức nộp trực tiếp tại trụ sở Ủy ban Nhân dân xã vẫn luôn có hiệu lực. Quan trọng nhất, mọi thông tin khai báo phải hoàn toàn trung thực và phù hợp với thực tế; những cá nhân cung cấp thông tin gian dối hoặc gian lận để nhận tiền hỗ trợ sẽ phải chịu những hậu quả pháp lý tương ứng.
Co-Authored-By: Claude Haiku 4.5 [email protected]
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
