Cơ sở pháp lý
Bộ luật về thuế thu nhập cá nhân quy định rõ ràng phạm vi thu nhập của người lao động phải chịu đóng góp thuế. Theo Khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cùng với Điểm i Khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, toàn bộ các khoản thưởng mà người sử dụng lao động dành cho nhân viên của mình - bất kể hình thức tiền mặt hay hiện vật - đều được công nhận là một phần của thu nhập từ tiền lương và tiền công. Phạm vi này bao gồm thưởng dưới dạng chứng khoán và những giải thưởng từ các hoạt động thi đua hoặc sự kiện do tổ chức phát động.
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: Images_of_Money's profile · CC BY 2.0
Nguyên tắc tính thuế khi thưởng dưới dạng sản phẩm hữu hình
Khi một doanh nghiệp hoặc tổ chức công sở trao một sản phẩm hữu hình cho cán bộ công nhân viên thay vì tiền, khoản thưởng này vẫn rơi vào danh mục thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Để xác định mức độ chịu thuế, cần phải chuyển đổi giá trị của sản phẩm thành tiền Việt Nam căn cứ vào giá giao dịch thông thường trên thị trường cho loại sản phẩm hoặc dịch vụ tương tự vào thời điểm khoản thu nhập phát sinh. Theo Khoản 2 Điều 17 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, giá trị này phải được xác định theo giá bán lẻ hiện hành hoặc giá mà các bên có liên quan thường áp dụng trong các giao dịch tương tự.
Các khoản thưởng không phải chịu thuế thu nhập cá nhân
Pháp luật công nhận rằng một số dạng thưởng nhất định không thuộc đối tượng chịu thuế. Theo Khoản 4 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các trường hợp sau đây được loại trừ khỏi cơ sở tính thuế:
- Những khoản tiền phần thưởng gắn liền với danh hiệu do Nhà nước công nhận hoặc những phần thưởng phát sinh theo chế độ thi đua khen thưởng được pháp luật qui định.
- Khoản hỗ trợ tài chính để khám chữa bệnh hiểm nghèo, áp dụng cho cả người lao động và những người thân thuộc trong gia đình.
- Khoản hỗ trợ liên quan đến chi phí giao thông đi lại cho cán bộ công chức trong các cơ quan quản lý nhà nước.
- Khoản hỗ trợ nhà ở công vụ theo chế độ qui định.
- Các khoản thu nhập ngoài lương thưởng do tham gia hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam hoặc Quốc hội.
- Khoản chi trả giá vé bay cho nhân viên người nước ngoài.
- Khoản bổ trợ học phí để con em của cán bộ người nước ngoài theo học tại các trường học trên lãnh thổ Việt Nam.
- Khoản mua bảo hiểm tự nguyện không có tính chất tích lũy quỹ bảo phí.
Quy trình xác nhận và kê khai thuế
Để áp dụng chính xác các qui định về thuế đối với hình thức thưởng sản phẩm, tổ chức và người lao động cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Tiến hành xác định giá thị trường hiện tại của sản phẩm tặng thưởng, dựa trên giá bán hiện hành trong thị trường và các nguồn thông tin giá có thể truy cập được.
Bước 2: Thực hiện quy đổi toàn bộ giá trị sản phẩm sang tiền tệ Việt Nam để tạo thành cơ sở tính thuế chính xác.
Bước 3: Xác minh xem loại thưởng đó có nằm trong danh sách các trường hợp được miễn trừ thuế theo quy định hay không thông qua so sánh kỹ lưỡng.
Bước 4: Hoàn thành kê khai thuế thu nhập cá nhân và thực hiện nộp thuế đúng theo thời gian que định bởi pháp luật.
Lưu ý quan trọng trong thực hiện
Việc xác định chính xác những khoản thưởng có được miễn trừ thuế hay không là điều tối quan trọng và phải tuân thủ nghiêm chỉnh theo các quy định pháp luật. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, cả người lao động và tổ chức cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu để chứng minh giá trị thực tế của sản phẩm tặng thưởng và các hình thức hỗ trợ khác. Hơn nữa, việc kê khai và thực hiện đóng thuế phải được thực hiện đúng theo thời hạn mà pháp luật qui định nhằm tránh những rủi ro pháp lý không cần thiết.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
