Căn cứ pháp lý
Việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng áp dụng từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 được quy định tại Điều 2 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP. Đây là văn bản hướng dẫn trực tiếp việc nâng mức hưởng cho các nhóm đối tượng đang thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, nhằm bảo đảm đời sống của người nghỉ hưu và người đang hưởng trợ cấp phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội tại từng giai đoạn.
Minh họa: Lao động & việc làm — Ảnh: Dainis Matisons · CC BY 2.0
Đối tượng và mức tăng chung 8%
Theo Nghị định, kể từ ngày 01/7/2026, mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 sẽ được điều chỉnh tăng thêm 8%. Mức tăng này áp dụng cho nhóm đối tượng được nêu tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 162/2026/NĐ-CP. Nói cách khác, mức hưởng đang áp dụng tính đến hết tháng 6/2026 sẽ được nhân thêm hệ số 8% để xác định mức hưởng mới, có hiệu lực từ kỳ chi trả tháng 7/2026 trở đi. Đây là mức điều chỉnh chung, áp dụng đồng loạt cho toàn bộ nhóm đối tượng nêu trên mà không phân biệt mức hưởng cao hay thấp.
Cơ chế bảo đảm mức sàn tối thiểu cho người hưởng thấp
Song song với mức tăng chung, Nghị định còn thiết lập một cơ chế bổ sung dành riêng cho nhóm đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị định 162/2026/NĐ-CP — tức những người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng mà sau khi đã cộng thêm 8% vẫn có mức hưởng thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng. Đối với nhóm này, việc điều chỉnh bổ sung được thực hiện theo hai trường hợp cụ thể như sau:
- Người có mức hưởng (sau khi đã tăng 8%) bằng hoặc thấp hơn 3.500.000 đồng/người/tháng: được cộng thêm 300.000 đồng/người/tháng.
- Người có mức hưởng (sau khi đã tăng 8%) cao hơn 3.500.000 đồng/người/tháng nhưng vẫn thấp hơn 3.800.000 đồng/người/tháng: được nâng lên bằng đúng 3.800.000 đồng/người/tháng.
Với cách tính này, sau đợt điều chỉnh, không còn trường hợp nào thuộc nhóm đối tượng tại khoản 2 Điều 1 có mức hưởng thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng. Đây được xem là mức sàn tối thiểu mà chính sách hướng tới bảo đảm cho nhóm người hưởng có mức lương hưu, trợ cấp thấp.
Vai trò của mức hưởng sau điều chỉnh đối với các lần điều chỉnh tiếp theo
Mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng sau khi đã điều chỉnh theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP không chỉ có giá trị áp dụng cho kỳ chi trả kể từ 01/7/2026, mà còn được lấy làm mức căn cứ (mức nền) để tính toán cho những lần điều chỉnh trong tương lai. Quy định này bảo đảm tính liên tục và thống nhất của chính sách điều chỉnh lương hưu, trợ cấp qua từng giai đoạn, tránh tình trạng mỗi lần điều chỉnh lại phải xác định lại từ một mốc gốc khác nhau.
Nguồn kinh phí bảo đảm thực hiện
Khoản chênh lệch tăng thêm nêu trên được chi trả từ hai nguồn khác nhau, tương ứng với thời điểm người lao động bắt đầu hưởng chế độ bảo hiểm xã hội:
- Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi trả đối với người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội trước ngày 01/01/1995, cùng với các đối tượng khác theo quy định của Nghị định.
- Quỹ bảo hiểm xã hội bảo đảm kinh phí chi trả đối với người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội từ ngày 01/01/1995 trở đi.
Việc phân định nguồn kinh phí như trên phù hợp với nguyên tắc quản lý quỹ bảo hiểm xã hội theo từng giai đoạn đóng - hưởng: nhóm hưởng chế độ từ trước thời điểm quỹ bảo hiểm xã hội chính thức vận hành sẽ do ngân sách nhà nước gánh vác, còn nhóm phát sinh sau đó sẽ do quỹ bảo hiểm xã hội tự cân đối chi trả.
Các bước người hưởng nên thực hiện để đối chiếu quyền lợi
Căn cứ vào các quy định nêu trên, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng có thể tự rà soát quyền lợi của mình theo trình tự sau:
- Kiểm tra mức hưởng hiện tại (của tháng 6/2026) để xác định mình có thuộc nhóm được điều chỉnh tăng 8% theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 162/2026/NĐ-CP hay không.
- Nếu thuộc nhóm đối tượng tại khoản 2 Điều 1 và sau khi tăng 8% mà mức hưởng vẫn thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng, đối chiếu tiếp với hai mốc 3.500.000 đồng và 3.800.000 đồng để xác định phần được điều chỉnh bổ sung.
- Theo dõi thông báo chi trả từ cơ quan bảo hiểm xã hội để nhận mức lương hưu, trợ cấp mới kể từ kỳ chi trả tháng 7/2026.
- Trường hợp phát hiện mức chi trả thực tế chưa khớp với quy định, người hưởng nên liên hệ trực tiếp với cơ quan bảo hiểm xã hội nơi đang chi trả để được xem xét, đối chiếu và điều chỉnh kịp thời.
Việc chủ động rà soát và đối chiếu mức hưởng giúp người thụ hưởng nắm rõ quyền lợi của mình, đồng thời kịp thời phát hiện sai sót (nếu có) trong quá trình chi trả để được cơ quan có thẩm quyền xử lý đúng quy định.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
