Cơ sở pháp lý
Khung pháp lý áp dụng cho các loại văn bản lao động bao gồm Bộ luật Lao động năm 2019 (số 45/2019/QH14), được coi là văn bản gốc quy định về hợp đồng lao động từ Điều 13 đến Điều 23, cũng như các quy định về nội quy lao động (Điều 118 đến Điều 121) và thỏa ước lao động tập thể (Điều 75 đến Điều 77).
Để hướng dẫn chi tiết cách thực thi các quy định trên, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020, nội dung tập trung vào điều kiện lao động, tương quan giữa người sử dụng lao động và người lao động, cùng thủ tục đăng ký nội quy và thỏa ước tập thể.
Về phương diện xử phạt các hành vi vi phạm, Nghị định số 12/2022/NĐ-CP ngày 17/01/2022 quy định các mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài. Đây cũng là cơ sở đánh giá mức độ rủi ro từ những nội dung chưa tuân thủ quy định.
Ngoài ra, Thông tư số 10/2020/TT-BLĐTBXH ngày 12/11/2020 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cung cấp hướng dẫn chi tiết về những gì cần có trong nội dung hợp đồng lao động và các vấn đề liên quan.
Minh họa: Hợp đồng & dân sự — Ảnh: Cabinet Secretariat · CC BY 4.0
Chức năng và phạm vi rà soát
Tiện ích review trực tuyến được thiết kế nhằm giúp người sử dụng lao động và người lao động thực hiện kiểm tra sơ bộ các khía cạnh pháp lý liên quan đến hợp đồng lao động, nội quy lao động và thỏa ước lao động tập thể. Mục tiêu chính là phát hiện sớm những điểm có thể không phù hợp với yêu cầu pháp luật, từ đó lên kế hoạch hoàn thiện, giảm thiểu rủi ro tranh chấp, khiếu nại hay tố cáo trong suốt thời gian thực hiện.
Khi rà soát hợp đồng lao động, tiện ích thường kiểm tra các yếu tố như: phân loại hợp đồng theo thời hạn (vô thời hạn, có thời hạn, theo mùa vụ hoặc công việc cụ thể), mức lương và hình thức thanh toán, giờ làm việc và thời gian nghỉ, các loại bảo hiểm (xã hội, y tế, thất nghiệp), quyền và trách nhiệm của mỗi bên, điều kiện chấm dứt đơn phương, quy trình kỷ luật và bồi thường.
Đối với nội quy lao động, áp dụng cho doanh nghiệp từ 10 người lao động trở lên (bắt buộc phải có bản văn bản và đăng ký theo Bộ luật Lao động năm 2019), phạm vi kiểm tra tập trung vào: thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, trật tự tại nơi làm việc, an toàn và vệ sinh lao động, bảo vệ tài sản và bí mật kinh doanh/công nghệ, các vi phạm kỷ luật và hình thức xử lý, trách nhiệm vật chất.
Với thỏa ước lao động tập thể, rà soát nhằm xác minh sự phù hợp giữa nội dung thỏa ước với pháp luật lao động, đảm bảo điều khoản liên quan đến quyền lợi người lao động không thấp hơn mức tối thiểu theo luật định, và phản ánh cam kết giữa tập thể người lao động và người sử dụng lao động.
Các bước thực hiện review
Quy trình sử dụng tiện ích diễn ra theo các bước sau:
Thứ nhất, truy cập nền tảng tiện ích review được cung cấp và làm theo hướng dẫn trên giao diện.
Thứ hai, chuẩn bị các văn bản cần kiểm tra (hợp đồng, nội quy hoặc thỏa ước tập thể) dưới dạng tệp điện tử, đảm bảo toàn vẹn nội dung và dễ đọc.
Thứ ba, tải lên hoặc gửi các văn bản cho hệ thống xử lý, kèm các thông tin bổ sung nếu được yêu cầu.
Thứ tư, chờ nhận kết quả rà soát sơ bộ; kết quả sẽ liệt kê những nội dung cần chú ý, những điểm chưa phù hợp và các hướng dẫn điều chỉnh.
Thứ năm, so sánh từng nội dung trong kết quả với quy định hiện hành để xác định tác động và lựa chọn phương án sửa đổi.
Thứ sáu, tiến hành điều chỉnh văn bản; trong những trường hợp phức tạp hoặc có khả năng tranh chấp, nên tham khảo luật sư hoặc chuyên gia pháp lý.
Những điều cần lưu ý
Kết quả từ tiện ích chỉ mang tính chất định hướng sơ bộ và không thay thế tư vấn pháp lý chính thức của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Cần kiểm tra lại các văn bản pháp luật hiện hành có hiệu lực, bởi quy định lao động có thể được sửa đổi, bổ sung theo thời kỳ; tiện ích có thể không cập nhật ngay tất cả những thay đổi mới nhất.
Nội quy lao động phải được đăng ký với cơ quan quản lý lao động trong thời hạn quy định; doanh nghiệp không đăng ký hoặc đăng ký không đúng quy cách có thể phải chịu xử phạt vi phạm hành chính.
Không sử dụng hay lưu hành những văn bản có nội dung trái với quy định pháp luật; trước khi ký kết hoặc công bố, các bên nên chủ động kiểm tra và điều chỉnh để bảo đảm tính hợp pháp của toàn bộ nội dung.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
