Căn cứ pháp luật
Thông tư 90/2026/TT-BTC đã thiết lập khung định chuẩn đối với hoạt động đăng ký thuế của người nộp thuế. Theo đó, Luật Quản lý thuế 2025 - cụ thể tại Khoản 1 Điều 10 - xác định phạm vi áp dụng của việc đăng ký thuế. Khoản 3 cùng Điều nêu trên quy định các tình huống mà người nộp thuế được phép thực hiện đăng ký trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền về thuế.
Về mặt định danh, Khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 11 của Luật Quản lý thuế 2025 đặt ra các yêu cầu và tiêu chí liên quan đến mã số thuế. Đối với nhà cung cấp nước ngoài, Điểm b Khoản 1 Điều 40 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định quá trình cập nhật thông tin đăng ký thuế của họ. Riêng với các chủ thể hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số, Điểm a Khoản 1 Điều 45 cùng Nghị định nêu trên tạo điều kiện pháp lý cho việc đăng ký và cấp định danh thuế.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: PunkToad from oakland, us · CC BY 2.0
Các mẫu biểu đăng ký thuế
Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định tổng cộng 21 mẫu biểu phục vụ công tác đăng ký thuế. Những mẫu này được phân loại dựa trên tính chất pháp nhân và hoạt động kinh tế của người nộp thuế:
Mẫu cho tổ chức: Mẫu 01-ĐKT áp dụng cho các tổ chức được cấp mã thuế 10 chữ số. Mẫu 02-ĐKT dành cho đơn vị phụ thuộc, các địa điểm kinh doanh và các tổ chức khác nhận mã thuế 13 chữ số. Mẫu 04-ĐKT được sử dụng khi nhà thầu hoặc nhà thầu phụ từ nước ngoài cần đăng ký thuế. Mẫu 04.1-ĐKT áp dụng cho những tổ chức hoặc cá nhân thực hiện khấu trừ hoặc nộp thay thuế. Mẫu 04.4-ĐKT được dùng cho tổ chức được giao phụ trách thu thế. Mẫu 06-ĐKT áp dụng cho các cơ quan ngoại giao, cơ quan lãnh sự, cơ quan đại diện của các tổ chức quốc tế.
Mẫu cho cá nhân kinh doanh: Mẫu 03-ĐKT được thiết kế dành cho hộ gia đình và cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh. Mẫu 05-ĐKT áp dụng cho cá nhân không trực tiếp tham gia kinh doanh nhưng có nhân thân phụ thuộc. Mẫu 20-ĐKT được sử dụng cho cá nhân có nguồn thu nhập từ tiền lương hoặc tiền công.
Mẫu tổng hợp: Mẫu 05-ĐKT-TH dành cho cá nhân nhận lương và có nhiều nguồn thu nhập khác nhau. Mẫu 20-ĐKT-TH áp dụng cho những người có người thân phụ thuộc và có thu nhập từ tiền lương.
Bảng kê chi tiết: Mẫu BK01-ĐKT được dùng để kê chi tiết danh sách công ty con và công ty thành viên. Mẫu BK02-ĐKT dành cho việc kê các đơn vị phụ thuộc. Mẫu BK03-ĐKT được dùng để kê các địa điểm hoạt động kinh doanh. Mẫu BK04-ĐKT áp dụng cho việc kê chi tiết nhà thầu và nhà thầu phụ nước ngoài. Mẫu BK04.1-ĐKT được sử dụng khi kê các hợp đồng của nhà thầu hoặc nhà thầu phụ nước ngoài nộp thuế qua bên Việt Nam. Mẫu BK05-ĐKT dành cho việc kê các nhà thầu và nhà đầu tư trong lĩnh vực dầu khí. Mẫu BK06-ĐKT được dùng để kê những khoản góp vốn từ các tổ chức và cá nhân. Mẫu BK07-ĐKT áp dụng cho việc kê thông tin về chủ sở hữu pháp lý và chủ sở hữu hưởng lợi thực tế của công ty nước ngoài có chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam.
Mẫu khác: Mẫu 07/XN-NPT-TNCN dùng để kê chi tiết những người phụ thuộc mà người nộp thuế phải hỗ trợ. Mẫu 01/NCCNN áp dụng cho nhà cung cấp nước ngoài tham gia hoạt động kinh doanh thông qua nền tảng thương mại điện tử tại Việt Nam.
Trình tự thực hiện đăng ký thuế
Quá trình đăng ký thuế bao gồm bốn bước chính. Trước tiên, người nộp thuế cần phân tích tình hình cụ thể của mình để xác định mẫu biểu nào là phù hợp nhất. Bước này đòi hỏi cần hiểu rõ loại hình tổ chức, phạm vi hoạt động và các đặc thù pháp lý của người nộp thuế.
Ở bước thứ hai, tất cả các thông tin liên quan phải được ghi đầy đủ vào mẫu biểu đã chọn. Điều này bao gồm thông tin cơ bản về chủ thể, hoạt động kinh doanh, người đại diện pháp luật và các chi tiết khác theo yêu cầu của mẫu. Độ chính xác và tính đầy đủ của thông tin được cung cấp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xử lý của cơ quan thuế.
Bước thứ ba là nộp mẫu biểu đã hoàn thành cho cơ quan thuế có thẩm quyền. Người nộp thuế nên giữ lại bản sao và bằng chứng nộp để phục vụ công tác theo dõi và làm rõ sau này.
Bước cuối cùng là theo dõi tiến độ xử lý và tiếp nhận kết quả từ cơ quan thuế. Thông thường, cơ quan thuế sẽ thông báo kết quả trong thời hạn quy định, có thể bao gồm việc cấp mã số thuế hoặc yêu cầu cung cấp thêm thông tin.
Những lưu ý trong quá trình đăng ký
Người nộp thuế nên nắm rõ rằng các quy định pháp luật về thuế có thể được thay đổi, điều chỉnh theo các giai đoạn khác nhau. Do đó, cập nhật thông tin về các mẫu biểu và tiêu chuẩn mới là cần thiết. Đối với những tình huống phức tạp hoặc có đặc thù riêng, việc tìm kiếm tư vấn từ các chuyên gia hoặc cơ quan có thẩm quyền là cách tiếp cận an toàn nhất để đảm bảo tuân thủ đầy đủ pháp luật.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
