Căn cứ pháp lý
Việc loại bỏ 31 quy trình hành chính trong khu vực tài chính doanh nghiệp được thực hiện dựa trên các nhân tố pháp lý chủ yếu. Nghị định 63/2010/NĐ-CP của Chính phủ đã thiết lập khung pháp lý cho việc giám sát, công khai và xóa bỏ các quy trình hành chính không phù hợp. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 cung cấp các hướng dẫn về cách thức lập thành, công bố và hủy bỏ các văn bản điều phối hoạt động hành chính, bao gồm các thủ tục liên quan đến công việc tài chính. Bộ Tài chính đã công bố một loạt các quyết định danh mục liên quan đến sửa đổi, bổ sung, thay thế và loại bỏ các thủ tục hành chính nằm dưới sự giám sát của bộ này. Thêm vào đó, các quyết định danh mục cụ thể đã được ban hành nhằm bãi bỏ những quy trình hành chính trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp mà những thủ tục này bao gồm ghi chép sổ sách kế toán, quản lý tài chính công ty, cũng như các khía cạnh thuế liên quan đến tình hình nội địa. Luật Doanh nghiệp năm 2020 và các giải thích pháp lý liên quan quy định các trách vụ tài chính, phương pháp kế toán và yêu cầu tuân thủ các quyết định pháp lý cho các tổ chức thương mại. Các sáng kiến cải cách hành chính do Chính phủ và Bộ Tài chính hướng dẫn tập trung vào việc tinh giản các quy trình hành chính, loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, và tăng cường ứng dụng công nghệ số cũng như dịch vụ công trực tuyến.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: USAID Vietnam · Public domain
Phạm vi và ý nghĩa việc loại bỏ
Hoạt động loại bỏ 31 quy trình hành chính trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp đại diện cho một mốc quan trọng trong nỗ lực cải tổ hành chính của Bộ Tài chính. Sáng kiến này nhằm giảm bớt gánh nặng tuân thủ quy định mà các doanh nghiệp phải gánh chịu, tiết kiệm thời gian quý báu cũng như chi phí hoạt động khi những đơn vị kinh doanh không phải chuẩn bị tài liệu, di chuyển để giao nộp hay chờ đợi thông báo về những quy trình đã được xóa bỏ. Kết quả là tạo ra một nền tảng kinh doanh minh bạch hơn, thuận lợi hơn cho tất cả các bên tham gia.
Những quy trình bị bãi bỏ tập trung vào ba nhóm chính thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Tài chính: các thủ tục liên quan đến ghi chép và quản lý kế toán, các quy định về tài chính nội bộ của công ty, và các khía cạnh thuế. Các thủ tục này được liệt kê chi tiết trong quyết định công bố của Bộ Tài chính. Nguyên nhân dẫn đến quyết định bãi bỏ là do nhiều quy định này đã mất đi tính hiện đại, trùng lặp với các quy định khác hoặc đã được thay thế bằng những tiêu chuẩn mới hơn. Quá trình số hóa nhanh chóng, triển khai các hóa đơn ở dạng điện tử và các hệ thống khai báo thuế điện tử đã làm cho các quy trình giấy tờ truyền thống trở nên lỗi thời, được thay thế bằng các giải pháp kỹ thuật số hiện đại, nhanh hơn.
Đối với các tổ chức kinh doanh, sự loại bỏ này có nghĩa là không còn phải thực hiện những quy trình hành chính đã bị hủy bỏ. Tuy nhiên, trong trường hợp các thủ tục được bãi bỏ được thay thế bằng các quy định khác, doanh nghiệp vẫn phải tuân theo các quy định mới này một cách đầy đủ. Các tổ chức có thể truy cập Cổng Dịch vụ công Quốc gia và Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính để xem danh mục thủ tục hành chính hiện tại và cập nhật thông tin của mình kịp thời.
Cơ quan hành chính nhà nước chịu trách nhiệm đảm bảo rằng khi tiếp nhận và xem xét các hồ sơ, họ không được đòi hỏi doanh nghiệp tuân thủ những quy trình hành chính đã bị xoá khỏi danh mục. Đồng thời, các cơ quan phải điều chỉnh các quy trình vận hành nội bộ của họ để phù hợp với danh mục thủ tục hành chính được cập nhật.
Các bước thực hiện để tuân thủ
Doanh nghiệp và các tổ chức kinh doanh cần tuân theo một quy trình có hệ thống để điều ứng với sự thay đổi này. Trước tiên, cần phải truy cập và cập nhật thông tin về danh mục thủ tục hành chính mới nhất có trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính hoặc thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Danh mục này bao gồm những quy trình được bãi bỏ trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Tiếp theo, doanh nghiệp nên tiến hành kiểm tra toàn diện tất cả các quy trình hành chính mà họ đang áp dụng, đặc biệt là những quy trình liên quan đến tài chính, kế toán, thuế và các chế độ tài chính khác.
Bước thứ ba là so sánh chi tiết các quy trình hiện tại với danh mục các thủ tục đã bị hủy bỏ để xác định những quy trình nào không còn cần thiết, và xác định những quy trình nào đã được thay thế bằng những quy định mới hơn. Doanh nghiệp cần điều chỉnh các quy trình quản lý nội bộ của mình, cập nhật các mẫu biểu, hệ thống sổ sách, kế hoạch báo cáo tài chính và phân công trách nhiệm cho những người làm việc trong bộ phận kế toán cũng như tài chính.
Nếu bộ phận hành chính yêu cầu doanh nghiệp thực hiện những quy trình đã được bãi bỏ, doanh nghiệp có quyền phản ánh hoặc gửi kiến nghị thông qua các kênh tiếp nhận phản hồi về thủ tục hành chính của cơ quan có thẩm quyền tương ứng. Cuối cùng, doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ bất kỳ quy định thay thế nào (nếu có) đối với những quy trình bị bãi bỏ mà phát sinh ra các trách vụ mới, và cần theo dõi thường xuyên các thay đổi tiếp theo để cập nhật chính sách nội bộ.
Những điểm cần chú ý
Điều quan trọng cần hiểu rõ là việc hủy bỏ một quy trình hành chính không tương đương với việc miễn trừ doanh nghiệp khỏi các trách vụ tài chính theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo tuân thủ đầy đủ tất cả các yêu cầu về nộp thuế, quản lý kế toán và áp dụng các chế độ tài chính theo các quy định hiện hành. Các tổ chức kinh doanh phải tuân thủ những quy định mới thay thế những quy trình bị bãi bỏ, đặc biệt là các quy định liên quan đến hóa đơn điện tử, khai báo thuế điện tử và chế độ kế toán, vì việc không tuân thủ đúng các quy định này có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
Doanh nghiệp nên duy trì sự cảnh báo bằng cách thường xuyên kiểm tra cập nhật trên các nền tảng chính thức của Chính phủ và Bộ Tài chính để đảm bảo rằng họ không bỏ lỡ bất kỳ thay đổi quan trọng nào liên quan đến yêu cầu tuân thủ pháp luật của mình.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
