Các trường hợp giảm thuế TNCN theo Nghị định 253
Khái niệm giảm thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành
Pháp luật cơ sở về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được thể hiện rõ trong Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Theo đó, Điều 40 của Nghị định nêu trên xác định những trường hợp công dân gặp khó khăn do các sự kiện khách quan (thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo) có thể được xét xử lý giảm áp lực tài chính từ khoản thuế phải nộp trong năm xảy ra sự kiện đó. Ngoài ra, Điều 44 của cùng Nghị định còn quy định cơ chế ưu đãi cho nhà đầu tư cá nhân khi tham gia vào các kênh đầu tư có tính chất dài hạn như quỹ chứng khoán và quỹ bất động sản. Đối với các trường hợp miễn thuế hoặc các hình thức xử lý khác, Điều 32 của Nghị định 252/2026/NĐ-CP cung cấp khuôn khổ pháp lý toàn diện về miễn, giảm, không thu và không chịu thuế tùy từng hoàn cảnh.
Giảm thuế trong trường hợp gặp khó khăn do bất ổn xã hội và sức khỏe
Khi một cá nhân phải đối diện với thiệt hại kinh tế do thiên tai, đại dịch, cháy nổ, tai nạn sâu sắc, hoặc mắc phải những căn bệnh nặng không điều trị được, người đó có quyền yêu cầu cơ quan thuế xem xét giảm gánh nặng thuế TNCN trong năm mà sự kiện đó xảy ra.
Khoản thuế phải nộp được tính toán bao gồm tất cả các dòng thu nhập: từ hoạt động kinh doanh độc lập, mức lương từ việc làm, tiền công từ dịch vụ, cho tới các khoản thu nhập khác nằm ngoài hoạt động chính. Việc xác định mức độ thiệt hại được thực hiện dựa trên chi phí thực tế mà cá nhân phải bỏ ra để khôi phục, sửa chữa hoặc bù đắp hậu quả của sự kiện, nhưng phải trừ đi những khoản tiền bồi thường hoặc chi trả bảo hiểm mà người đó nhận được từ các bên liên quan.
Nguyên tắc tính số tiền giảm thuế được áp dụng như sau: nếu tổng thuế phải nộp trong năm lớn hơn hoặc bằng mức độ thiệt hại xác định, thì mức giảm thuế sẽ tương ứng với con số thiệt hại đó. Trường hợp ngược lại, khi tổng thuế phải nộp thấp hơn thiệt hại nhân dân thực sự chịu, mức giảm thuế tối đa chỉ có thể bằng toàn bộ số thuế phải nộp mà thôi.
Ưu đãi thuế cho các nhà đầu tư cá nhân trong lĩnh vực quỹ
Những cá nhân tham gia đầu tư vào các quỹ chứng khoán hoặc quỹ bất động sản sẽ được hưởng một chế độ ưu đãi về thuế TNCN trong khoảng thời gian dài hạn. Cụ thể, mức giảm thuế áp dụng là 50% đối với toàn bộ khoản lợi tức mà nhà đầu tư nhận được thông qua chia cổ tức hoặc phân phối lợi nhuận từ các quỹ này. Thời gian áp dụng chế độ ưu đãi này kéo dài năm năm, bắt đầu từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 và kết thúc vào ngày 30 tháng 6 năm 2031.
Chính sách này nhằm khuyến khích các cá nhân lựa chọn con đường đầu tư thận trọng, dài hạn vào các công cụ tài chính được quản lý bởi các tổ chức chuyên nghiệp, đồng thời hỗ trợ phát triển thị trường vốn trong nước.
Các hình thức miễn giảm thuế khác theo pháp luật
Ngoài những trường hợp nêu trên, Nghị định 252/2026/NĐ-CP còn ghi nhận những tình huống khác đủ điều kiện để được miễn thuế, giảm thuế, hoặc không phải chịu thuế. Những quyết định này thuộc thẩm quyền xem xét của cơ quan quản lý thuế và hải quan tùy từng tình huống cụ thể, đều phải tuân thủ chặt chẽ theo những quy định được pháp luật hiện hành qui định rõ.
Một trường hợp miễn thuế tự động được áp dụng là: những cá nhân có tổng số thuế TNCN phát sinh và phải nộp trong năm không vượt quá 50.000 đồng sẽ được miễn toàn bộ khoản thuế này, không cần phải làm thủ tục khai báo hay xin miễn.
Thủ tục thực hiện để được hưởng giảm thuế
Để được áp dụng các chế độ giảm thuế trên, người nộp thuế cần thực hiện một chuỗi bước cụ thể. Trước hết, phải xác thực chính xác rằng mình đang gặp phải một trong những hoàn cảnh khó khăn được pháp luật công nhận (thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, hoặc bệnh hiểm nghèo).
Tiếp theo, người đó cần tính toán chi tiết tất cả các khoản chi phí thực tế mà mình phải bỏ ra để khắc phục thiệt hại, đồng thời ghi chép rõ ràng những khoản bảo hiểm hoặc bồi thường đã nhận được từ các nguồn khác, vì những khoản này sẽ được trừ khỏi tính toán thiệt hại.
Bước thứ ba liên quan đến việc xác định chính xác tổng số thuế TNCN mà mình phải chịu trong năm (bao gồm tất cả các dòng thu nhập), sau đó so sánh con số này với mức độ thiệt hại để tính ra số tiền giảm thuế được phép áp dụng.
Cuối cùng, người nộp thuế cần chuẩn bị hồ sơ hoàn chỉnh theo những yêu cầu mà pháp luật về quản lý thuế đã qui định, bao gồm các giấy tờ chứng minh thiệt hại, bảng kê chi phí, hóa đơn, biên bản xác nhận sự kiện, v.v., rồi nộp cho cơ quan thuế địa phương để được xem xét và phê duyệt.
Co-Authored-By: Claude Haiku 4.5 [email protected]
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Kirsten Gillibrand 2020 · Public domain
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
