Căn cứ pháp lý về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế
Điều 3 Nghị định 49/2025/NĐ-CP quy định cụ thể các ngưỡng tiền thuế nợ và mốc thời gian quá hạn làm căn cứ để cơ quan quản lý thuế áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Theo quy định này, bốn nhóm đối tượng dưới đây có thể thuộc diện bị tạm hoãn xuất cảnh:
Nhóm thứ nhất là cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh có khoản tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên, đồng thời khoản nợ này đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày.
Nhóm thứ hai là cá nhân giữ vai trò người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã — nếu tổ chức do mình đại diện có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và khoản nợ cũng đã quá hạn nộp trên 120 ngày.
Nhóm thứ ba gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nhưng vẫn còn khoản tiền thuế nợ quá thời hạn nộp. Với nhóm này, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng sau 30 ngày kể từ ngày cơ quan quản lý thuế phát thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp này.
Nhóm thứ tư là người Việt Nam khi xuất cảnh, thuộc phạm vi điều chỉnh chung của quy định nêu trên.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Plinskarch · CC BY-SA 4.0
Trách nhiệm thông báo của cơ quan quản lý thuế
Điều 4 Nghị định 49/2025/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý thuế trong việc thông tin cho người nộp thuế trước khi tiến hành tạm hoãn xuất cảnh, tương ứng với từng nhóm đối tượng đã nêu tại Điều 3.
Đối với cá nhân thuộc nhóm quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 3 — tức cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã — cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm thông báo trực tiếp và kịp thời cho cá nhân đó về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
Đối với trường hợp thuộc khoản 3 (không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký), do không thể liên hệ trực tiếp, thông báo sẽ được đăng công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế thay vì gửi trực tiếp đến cá nhân.
Riêng đối với nhóm thuộc khoản 4, cơ quan quản lý thuế cũng thực hiện việc gửi thông báo về tạm hoãn xuất cảnh theo đúng quy định.
Một nội dung quan trọng cần lưu ý là: sau 30 ngày kể từ ngày thông báo được phát hành, nếu người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế còn nợ, cơ quan quản lý thuế sẽ ban hành thông báo hủy bỏ việc tạm hoãn xuất cảnh đã hoặc sẽ áp dụng. Quy định này cho phép người nộp thuế chủ động khắc phục nghĩa vụ tài chính để không bị ảnh hưởng đến quyền xuất cảnh của mình.
Các bước tra cứu thông báo tạm hoãn xuất cảnh trên eTax Mobile
Để chủ động nắm được tình trạng của bản thân hoặc của doanh nghiệp, hộ kinh doanh mình đại diện có thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh hay không, người nộp thuế có thể thực hiện tra cứu ngay trên ứng dụng eTax Mobile theo trình tự sau:
Bước một, mở ứng dụng eTax Mobile trên điện thoại và đăng nhập bằng tài khoản thuế điện tử cá nhân đã được cấp, hoặc đăng nhập thông qua tài khoản định danh điện tử VNeID đã xác thực ở mức độ 2.
Bước hai, sau khi vào được giao diện chính, chọn mục "Tra cứu thông báo".
Bước ba, trong mục này, người dùng cần kiểm tra cả hai phần: "Thông báo hành chính của CQT" (cơ quan quản lý thuế) và "Thông báo khác" — đây là nơi hiển thị các thông báo liên quan đến nghĩa vụ thuế, trong đó có thể bao gồm thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh nếu người nộp thuế thuộc diện áp dụng.
Việc chủ động kiểm tra định kỳ trên ứng dụng, đặc biệt trước các chuyến công tác hoặc du lịch nước ngoài, giúp cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tránh rơi vào tình huống bị động khi phát sinh nhu cầu xuất cảnh.
Một số điểm cần lưu ý thêm cho người nộp thuế
Hai điều kiện về mức nợ và thời gian quá hạn nêu tại Điều 3 Nghị định 49/2025/NĐ-CP phải được thỏa mãn đồng thời thì mới cấu thành căn cứ áp dụng tạm hoãn xuất cảnh. Cụ thể, với cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh, chỉ khi số nợ đạt từ 50 triệu đồng trở lên và đồng thời đã quá hạn nộp trên 120 ngày thì mới thuộc diện xem xét; nếu chỉ đáp ứng một trong hai điều kiện thì chưa đủ căn cứ áp dụng.
Tương tự, đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, ngưỡng nợ được quy định cao hơn — từ 500 triệu đồng trở lên — phản ánh quy mô nghĩa vụ tài chính lớn hơn của loại hình tổ chức so với cá nhân kinh doanh hay hộ kinh doanh.
Với trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, do thông báo được công bố công khai trên trang thông tin điện tử thay vì gửi trực tiếp, người nộp thuế cần chủ động theo dõi để không bỏ lỡ mốc 30 ngày trước khi biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chính thức có hiệu lực.
Khi đã hoàn tất nghĩa vụ nộp thuế còn nợ trong thời hạn được thông báo, người nộp thuế nên lưu giữ đầy đủ chứng từ, biên lai nộp thuế để làm căn cứ đối chiếu khi cần thiết, đồng thời có thể theo dõi lại trên eTax Mobile để xác nhận thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh đã được cơ quan quản lý thuế ban hành, tránh phát sinh vướng mắc không đáng có khi làm thủ tục xuất cảnh.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
