“Cán bộ thuế toàn ăn vặt”

Cơ sở pháp lý

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới được Phó Thủ tướng Thường trực Đinh Tiến Dũng dẫn lại, thời gian doanh nghiệp và người dân thực hiện các thủ tục kê khai, nộp thuế tại Việt Nam còn quá lớn: một doanh nghiệp mỗi năm cần tới 872 giờ , gấp 4–5 lần mức bình quân của các nước trong khu vực.

Dù thời gian này có tính cả việc thực hiện đóng bảo hiểm xã hội, nhưng riêng thời gian liên quan tới thuế đã chiếm hơn 500 giờ — mức được đánh giá là không chấp nhận được. “Vậy hơn 500 giờ gồm các thủ tục gì? Trước kia năm 2010 là bao nhiêu thủ tục thuế, nay còn bao nhiêu? Ngành thuế phải đếm được có bao nhiêu thủ tục thì mới cắt giảm được những quy định gây phiền nhiễu, khó khăn cho doanh nghiệp, cho người dân”.

Phó Thủ tướng Thường trực Đinh Tiến Dũng cũng phê bình ngành thuế về thái độ, tác phong, lề lối làm việc của cán bộ thuế, dẫn tới nhiều doanh nghiệp và người nộp thuế chưa hài lòng. Đáng chú ý là các biểu hiện bị chỉ rõ:

• Phiền hà trong nộp thuế trước bạ : tại Hà Nội, nhiều người đi nộp thuế trước bạ phải thuê dịch vụ mới làm được sổ đỏ — “đây là sự phiền hà, nhũng nhiễu của cán bộ thuế”.
• Thuế khoán chia đôi, chia ba : nhiều người phàn nàn về việc phân bổ, chia phần trong áp dụng thuế khoán.
• Khó mua hóa đơn : người nộp thuế phải đi lại nhiều cơ quan, nhiều trường hợp phải chi bồi dưỡng cho cán bộ thuế mới mua được hóa đơn.
• Hoàn thuế kiểm tra kéo dài : nhiều trường hợp cơ quan thuế kiểm tra kéo dài hàng tuần, hàng tháng, gây chậm trễ cho doanh nghiệp.

Nguyên nhân khách quan được chỉ ra là việc công khai, minh bạch trong áp dụng thuế khoán chưa thực hiện tốt , tạo điều kiện cho nhũng nhiễu, tiêu cực và “ăn chia”. Về hoàn thuế, quan điểm là: chống thất thoát là quan trọng, nhưng khi doanh nghiệp đã đủ chứng từ thì cơ quan thuế phải thông thoáng, tạo thuận lợi.

Phó Thủ tướng cho biết Thủ tướng Chính phủ sẽ trực tiếp làm việc với Tổng cục Thuế và Tổng cục Hải quan để nghe chuyên đề sâu về cải cách thủ tục hành chính.

Nội dung chi tiết

Các vấn đề trọng tâm được nêu tại buổi làm việc:

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Ministry of Finance of India · GODL-India

• Rà soát và đếm toàn bộ thủ tục thuế : ngành thuế phải thống kê được tổng số thủ tục hiện hành (so với năm 2010) làm cơ sở để cắt giảm quy định gây phiền nhiễu.
• Chấn chỉnh thái độ, tác phong cán bộ thuế , chống phiền hà, nhũng nhiễu trong giao dịch với người nộp thuế.
• Công khai, minh bạch việc áp dụng thuế khoán để hạn chế tiêu cực và chia phần.
• Tháo gỡ vướng mắc mua hóa đơn : đơn giản hóa việc đi lại giữa các cơ quan khi người nộp thuế mua hóa đơn.
• Tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp : mục tiêu giảm số giờ và số lần thực hiện thủ tục thuế về mức cạnh tranh trong khu vực.
• Tạo thuận lợi cho hoàn thuế : bảo đảm kiểm tra trong thời gian hợp lý, thông thoáng khi doanh nghiệp đã đủ chứng từ.
• Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế theo hướng chuyên đề sâu, do Thủ tướng trực tiếp làm việc với Tổng cục Thuế và Tổng cục Hải quan.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Ministry of Finance of India · GODL-India

Quy trình thực hiện

1. Rà soát, đếm toàn bộ thủ tục thuế hiện hành đang áp dụng, đối chiếu với số thủ tục của năm 2010 để xác định phạm vi cần cắt giảm.
2. Phân tích, tách riêng thời gian thực hiện thủ tục thuế (loại trừ thời gian đóng bảo hiểm xã hội) nhằm xác định chính xác phần trên 500 giờ phát sinh từ thủ tục nào.
3. Đề xuất phương án cắt giảm thủ tục gây phiền nhiễu, khó khăn cho doanh nghiệp và người dân, bảo đảm giảm cả số lần và thời gian thực hiện.
4. Công khai, minh bạch quy định và kết quả áp dụng thuế khoán; niêm yết rõ tiêu chí để chống tiêu cực, chia phần.
5. Chấn chỉnh thái độ, tác phong làm việc của cán bộ thuế; xử lý nghiêm biểu hiện phiền hà, nhũng nhiễu trong tiếp nhận hồ sơ, nộp thuế trước bạ và mua hóa đơn.
6. Rút ngắn, công khai thời hạn kiểm tra hoàn thuế; khi doanh nghiệp đã đủ chứng từ thì hoàn tất thủ tục thông thoáng, đúng thời hạn.
7. Tổ chức làm việc chuyên đề sâu giữa Thủ tướng Chính phủ với Tổng cục Thuế và Tổng cục Hải quan về cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế, hải quan.
8. Theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện theo các tiêu chí cụ thể (số giờ, số lần thực hiện thủ tục) so với bình quân khu vực.

Lưu ý quan trọng

Người đọc cần lưu ý các điểm sau:

• Đây là ý kiến chỉ đạo, phê bình tại một buổi làm việc của lãnh đạo Chính phủ với ngành thuế, không phải một văn bản pháp luật có hiệu lực thi hành.
• Các nội dung về thuế khoán, hóa đơn, hoàn thuế được áp dụng theo quy định của pháp luật thuế hiện hành; tra cứu văn bản gốc tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
• Số liệu 872 giờ/năm và hơn 500 giờ là ước tính theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới tại thời điểm làm việc; chỉ số này được cập nhật theo từng kỳ báo cáo.
• Khi gặp phiền hà, nhũng nhiễu của cán bộ thuế, người nộp thuế có quyền khiếu nại, tố cáo tới cơ quan quản lý thuế có thẩm quyền theo quy định.
• Nội dung tổng hợp tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.