Cơ sở pháp lý
Nghị định số 117/2025/NĐ-CP quy định quản lý thuế với các hoạt động kinh doanh thực hiện trên các sàn thương mại điện tử và nền tảng số, có hiệu lực kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2025. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định này bao gồm các tổ chức vận hành nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số phải thực hiện trách vụ khấu trừ và nộp thuế thay, cũng như những hộ kinh doanh, cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú có hoạt động kinh doanh trên các nền tảng này, đồng thời liên quan đến các cơ quan, tổ chức và cá nhân khác có liên đới.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: PunkToad from oakland, us · CC BY 2.0
Cơ chế khấu trừ và nộp thuế thay
Theo quy định tại Điều 4 và Điều 5 của Nghị định số 117/2025/NĐ-CP, các tổ chức vận hành nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế giá trị gia tăng cho từng giao dịch bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ phát sinh doanh thu từ các chủ kinh doanh trên nền tảng. Thời điểm tiến hành khấu trừ được xác định là khi giao dịch được xác nhận thành công trên nền tảng và người mua chấp nhận thanh toán.
Pháp luật thuế năm 2026 tiếp tục quy định rõ rằng các chủ quản lý nền tảng thương mại điện tử hoặc nền tảng số—dù được quản lý từ trong nước hoặc từ nước ngoài—nếu sở hữu chức năng đặt hàng trực tuyến kết hợp với chức năng thanh toán, phải thực hiện khấu trừ, kê khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ đối với từng giao dịch cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ của những chủ kinh doanh theo tiêu chuẩn nêu trong Nghị định số 117/2025/NĐ-CP.
Bổn phận của hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sử dụng các nền tảng không sở hữu chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán tích hợp—ví dụ như bán hàng qua tài khoản cá nhân trên Facebook, TikTok, Zalo, hoặc qua trang web cá nhân khi khách hàng liên hệ trực tiếp và thanh toán bằng nhiều cách khác nhau—có trách nhiệm tự kê khai và nộp thuế theo các quy định hiện hành của pháp luật. Tất cả hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải cung cấp mã số thuế hoặc số định danh cá nhân đầy đủ và chính xác cho tổ chức vận hành nền tảng, đồng thời phải cung cấp các thông tin và tài liệu liên quan đến việc xác định và tính toán các khoản thuế.
Tổ chức vận hành nền tảng phải lưu giữ dữ liệu giao dịch và cung cấp báo cáo kê khai số thuế đã khấu trừ cho các cơ quan thuế khi được yêu cầu. Quan niệm rằng việc bán hàng qua mạng xã hội, nhận tiền vào tài khoản cá nhân hoặc không có cửa hàng vật lý sẽ miễn các nghĩa vụ thuế là sai lầm về pháp luật.
Quy trình thực hiện nghĩa vụ thuế
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần tuân thủ các bước sau:
- Đăng ký mã số thuế hoặc số định danh cá nhân với cơ quan thuế địa phương
- Cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử
- Thực hiện kê khai và nộp thuế đúng hạn theo quy định của pháp luật nếu nền tảng sử dụng không có chức năng thanh toán tích hợp
- Lưu giữ toàn bộ tài liệu và chứng cứ liên quan đến các giao dịch kinh doanh để phục vụ công tác kiểm tra của cơ quan thuế
Hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm
Việc che giấu doanh thu, cung cấp thông tin không chính xác cho nền tảng hoặc sử dụng nhiều tài khoản để trốn tránh việc kê khai là hành vi vi phạm pháp luật. Theo Khoản 1 Điều 200 Bộ Luật Hình Sự, hành vi trốn thuế bị quy định như một tội danh hình sự. Cơ quan Công an Tỉnh Ninh Thuận đã khởi tố bị can về tội danh trốn thuế đối với một chủ tài khoản TikTok vào ngày 9 tháng 3 năm 2025, minh họa tính chất nghiêm trọng của vấn đề này.
Các cá nhân kinh doanh cần nhận thức rằng hành vi không kê khai doanh thu—dù doanh thu phát sinh từ kênh nào—đều có thể bị xem xét xử lý hình sự và dân sự. Do đó, chuẩn bị đầy đủ tài liệu, cung cấp thông tin chính xác và nộp thuế đúng hạn là những bổn phận bắt buộc để tuân thủ pháp luật.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
