Căn cứ pháp lý của dự thảo
Ngày 05/9/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn 13905/BTC-CST, gửi xin ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) áp dụng cho cá nhân, doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh. Đây là bước cụ thể hoá tiếp theo nhằm đưa chủ trương giảm thuế mà Nghị quyết 43/2026/QH16 đã xác lập đi vào thực tiễn, làm cơ sở để cơ quan thuế và người nộp thuế áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước. Do đang trong giai đoạn lấy ý kiến, nội dung dự thảo có thể còn được điều chỉnh trước khi Chính phủ chính thức ban hành.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Marinus van Reymerswaele · Public domain
Đối tượng và mức giảm thuế được đề xuất
Nội dung trọng tâm của dự thảo là đề xuất giảm 30% số thuế TNCN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và kỳ tính thuế năm 2027, áp dụng đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh của cá nhân cư trú. Điều kiện để được hưởng mức giảm này là doanh thu trong năm của cá nhân, hộ kinh doanh không vượt quá 10 tỷ đồng. Một số nội dung cụ thể:
- Phạm vi áp dụng là cá nhân cư trú (bao gồm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) có phát sinh thu nhập từ hoạt động kinh doanh, được xác định theo khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16.
- Số thuế TNCN được giảm tính trên toàn bộ thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân trong kỳ, áp dụng thống nhất, không phân biệt cá nhân đang kê khai, nộp thuế theo phương pháp nào.
- Doanh thu năm — tiêu chí quyết định một cá nhân, hộ kinh doanh có thuộc diện được giảm thuế hay không — được xác định theo hướng dẫn tại Điều 4 và Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Cách thức kê khai giảm thuế
Để triển khai mức giảm thuế nêu trên, dự thảo Nghị định xây dựng ba mẫu tờ khai riêng biệt, tương ứng với ba nhóm tình huống phát sinh trong thực tế:
- Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự ước tính doanh thu của kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 không vượt quá 10 tỷ đồng, việc kê khai giảm thuế được thực hiện theo Mẫu số 01 ban hành kèm dự thảo Nghị định.
- Đối với tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế cho hộ kinh doanh, việc xác định số thuế được giảm phải căn cứ vào doanh thu thực tế của hộ kinh doanh và các quy định tại Điều 1 dự thảo Nghị định, từ đó giảm trừ 30% số thuế phải khấu trừ trước khi thực hiện kê khai theo Mẫu số 02.
- Căn cứ tổng doanh thu thực tế phát sinh trong năm, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh xác định lại số thuế phải nộp và số thuế được giảm. Nếu tổng doanh thu thực tế vượt quá 10 tỷ đồng, cá nhân, hộ kinh doanh không còn thuộc diện được áp dụng mức giảm thuế và phải kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03, đồng thời nộp bổ sung phần thuế đã được giảm trước đó.
Riêng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang nộp thuế theo phương pháp tính thuế suất trên doanh thu, nếu sau khi xác định lại phát sinh số thuế đã nộp thừa so với nghĩa vụ thực tế, khoản thuế nộp thừa này sẽ được xử lý bù trừ hoặc hoàn trả vào thời điểm cuối năm theo quy định hiện hành.
Trình tự thực hiện
Trên cơ sở các nội dung được đề xuất, cá nhân, hộ kinh doanh và tổ chức liên quan có thể tham chiếu trình tự bốn bước sau để thực hiện việc kê khai giảm thuế:
- Xác định, ước tính doanh thu dự kiến phát sinh trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, làm căn cứ đối chiếu với ngưỡng 10 tỷ đồng/năm.
- Lập và nộp tờ khai giảm thuế phù hợp: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng Mẫu số 01; tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay sử dụng Mẫu số 02.
- Nộp hồ sơ khai thuế theo kỳ (quý, năm) hoặc hồ sơ quyết toán thuế đúng thời hạn theo quy định của pháp luật về quản lý thuế hiện hành.
- Trường hợp doanh thu thực tế của cả năm vượt quá 10 tỷ đồng, thực hiện kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 và nộp bổ sung vào ngân sách nhà nước phần số thuế TNCN đã được giảm trước đó.
Một số điểm cần lưu tâm khi áp dụng
Vì đang ở giai đoạn dự thảo và lấy ý kiến rộng rãi, các nội dung nêu trên — bao gồm mức giảm 30%, ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, cũng như các mẫu tờ khai kèm theo — có thể được điều chỉnh trước khi Chính phủ ban hành Nghị định chính thức để hướng dẫn Nghị quyết 43/2026/QH16. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế nên chủ động rà soát doanh thu thực tế theo từng kỳ, đối chiếu với ngưỡng doanh thu quy định, để kê khai đúng mẫu, đúng thời hạn và tránh phát sinh số thuế phải nộp bổ sung do xác định sai đối tượng được giảm thuế.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
