Chính sách hỗ trợ DN nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh

Cơ sở pháp lý

1. Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 (số 04/2017/QH14) – Điều 16 quy định về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh.

2. Nghị định 39/2018/NĐ-CP ngày 11/3/2018 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có hướng dẫn về hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh.

3. Nghị định 80/2021/NĐ-CP ngày 26/8/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa về tư vấn và hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực.

4. Luật Doanh nghiệp năm 2020 (số 59/2020/QH14) – quy định về thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp, là căn cứ cho thủ tục chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.

5. Nghị định 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp – hướng dẫn chi tiết hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp.

Nội dung chi tiết

Theo Khoản 1 Điều 16 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, hộ kinh doanh đăng ký thành lập doanh nghiệp trong thời hạn theo quy định và doanh nghiệp sau khi thành lập đáp ứng tiêu chí về quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định tại Luật này thì được hưởng các chính sách hỗ trợ dành riêng cho doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh. Nói cách khác, điều kiện tiên quyết là hộ kinh doanh phải hoạt động hợp pháp, thực hiện chuyển đổi theo đúng trình tự pháp luật và doanh nghiệp mới phải nằm trong diện doanh nghiệp nhỏ và vừa về lao động, tổng nguồn vốn hoặc doanh thu.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: LÊ TẤN LỘC at Vietnamese Wikipedia · CC BY 3.0

Các khoản hỗ trợ cụ thể gồm: được tư vấn, hướng dẫn miễn phí về hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp; được miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp, phí cung cấp thông tin doanh nghiệp lần đầu và các khoản phí, lệ phí đăng ký đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, chứng chỉ hành nghề theo quy định; được xem xét miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong thời hạn theo quy định; được xét miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về thuế. Ngoài ra, doanh nghiệp sau chuyển đổi còn được tiếp cận các chính sách hỗ trợ chung của Nhà nước dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa về tín dụng, tư vấn, đào tạo nguồn nhân lực, khoa học và công nghệ, xúc tiến thương mại.

Về thủ tục, hộ kinh doanh chuyển đổi thực hiện thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020: chuẩn bị bộ hồ sơ đăng ký kinh doanh, nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính và nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Sau khi được cấp giấy chứng nhận, doanh nghiệp kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ của hộ kinh doanh theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật và tiến hành đăng ký thuế, kê khai và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo loại hình doanh nghiệp mới.

Lợi ích khi chuyển đổi là rất rõ ràng: doanh nghiệp có tư cách pháp nhân (đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần), thành viên được hưởng trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp, dễ dàng huy động vốn, ký kết hợp đồng, tham gia đấu thầu, mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, được sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu bền vững hơn so với mô hình hộ kinh doanh cá thể.

Về trách nhiệm của cơ quan quản lý, Phòng Đăng ký kinh doanh có trách nhiệm hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đúng thời hạn; cơ quan thuế hướng dẫn doanh nghiệp về đăng ký thuế, kê khai và ưu đãi thuế; chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn có trách nhiệm triển khai, công khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo điều kiện thuận lợi và không gây phiền hà cho doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi.

Quy trình thực hiện

1. Rà soát điều kiện chuyển đổi: xác định hộ kinh doanh đang hoạt động hợp pháp, doanh nghiệp dự kiến thành lập đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa và thuộc đối tượng hỗ trợ theo Điều 16 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
2. Chuẩn bị hồ sơ thành lập doanh nghiệp: lựa chọn loại hình doanh nghiệp, đặt tên doanh nghiệp, xác định ngành, nghề kinh doanh, vốn điều lệ, chuẩn bị điều lệ công ty, danh sách thành viên hoặc cổ đông và các giấy tờ pháp lý của người đại diện.
3. Nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi đặt trụ sở chính, theo hình thức trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc qua mạng thông tin điện tử theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP.
4. Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp sau thời hạn giải quyết theo quy định (03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ), đồng thời khắc con dấu và công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp.
5. Làm thủ tục thuế và kê khai: đăng ký mã số thuế, thông báo phát hành hóa đơn, đăng ký chữ ký số, thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định và chấm dứt tư cách hộ kinh doanh theo quy định.
6. Hưởng ưu đãi và duy trì hoạt động: chủ động liên hệ cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh để được miễn lệ phí, ưu đãi đất đai, thuế và các hỗ trợ khác; thực hiện đầy đủ chế độ kê khai, báo cáo và lưu trữ hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp.

Lưu ý quan trọng

Hộ kinh doanh chỉ được hưởng chính sách hỗ trợ khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Điều 16 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, bao gồm cả điều kiện về thời điểm đăng ký thành lập doanh nghiệp và tiêu chí quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa; nếu không đáp ứng thì không được hưởng ưu đãi.

Việc miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp, phí cung cấp thông tin doanh nghiệp và các khoản phí, lệ phí khác chỉ áp dụng theo đúng quy định, thông thường là lần đăng ký đầu tiên trong thời hạn hỗ trợ; doanh nghiệp nên giữ biên lai, chứng từ và chủ động đề nghị cơ quan có thẩm quyền xác nhận quyền miễn, giảm khi làm thủ tục.

Sau khi chuyển đổi, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo loại hình mới, bao gồm đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế đúng hạn và báo cáo tài chính; đồng thời phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh để tránh trùng lặp, chồng chéo nghĩa vụ và rủi ro về hóa đơn, chứng từ.

Quyền lợi ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng và các hỗ trợ khác chỉ được áp dụng khi doanh nghiệp đáp ứng điều kiện và hoàn tất thủ tục đề nghị theo quy định; doanh nghiệp không nên tự cho rằng ưu đãi được áp dụng tự động mà cần liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn cụ thể.

Các văn bản pháp luật về doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể được sửa đổi, bổ sung; doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật quy định mới để áp dụng đúng, tránh căn cứ vào văn bản đã hết hiệu lực.

Khi có vướng mắc về điều kiện, hồ sơ, thủ tục hoặc ưu đãi, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nên liên hệ trực tiếp Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh, thành phố nơi dự kiến đặt trụ sở để được hướng dẫn miễn phí, tránh chi phí không cần thiết qua các dịch vụ trung gian.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.