Chính thức áp thuế tự vệ tôn màu nhập khẩu vào Việt Nam

Cơ sở pháp lý

1. Luật Phòng, chống bán phá giá số 104/2017/QH14 (hiệu lực từ 01/01/2019).

2. Nghị định 67/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống bán phá giá về điều tra, áp dụng biện pháp tự vệ.

3. Luật Xuất khẩu, nhập khẩu số 03/2019/QH14 (hiệu lực từ 01/07/2019).

4. Nghị định 187/2013/NĐ-CP quy định về biện pháp tự vệ trong nhập khẩu hàng hóa nước ngoài.

5. Quyết định 1931/QĐ-BCT ngày 31/05/2017 của Bộ Công Thương về áp dụng biện pháp tự vệ chính thức đối với tôn màu nhập khẩu.

6. Hiệp định Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) về Tự vệ (Agreement on Safeguards).

Nội dung chi tiết

Thuế tự vệ là biện pháp thương mại tạm thời do Nhà nước áp đặt lên hàng hóa nhập khẩu khi lượng nhập tăng đột biến gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa thiệt hại nghiêm trọng đến ngành sản xuất trong nước. Khác với thuế chống bán phá giá hay thuế chống trợ cấp, thuế tự vệ không yêu cầu chứng minh hành vi gian lận của xuất khẩu quốc, chỉ cần chứng minh sự gia tăng lượng nhập và mối liên quan nhân quả với thiệt hại.

< Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Images_of_Money's profile · CC BY 2.0 p>Đối với tôn màu (tôn mạ màu, mã HS 7210.70, 7212.40, 7225.99, 7226.99), lượng nhập khẩu Việt Nam tăng từ 130,8 nghìn tấn (2013) lên 590,7 nghìn tấn (2016), làm giảm phần thị trường, doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp thép nội địa. Bộ Công Thương đã điều tra (vụ việc SG05) và kết luận ngành sản xuất trong nước bị thiệt hại nghiêm trọng.

Biện pháp tự vệ chính thức được áp dụng theo hình thức hạn ngạch thuế quan (tariff-rate quota) trong 3 năm kể từ 15/06/2017. Trong hạn ngạch, mức thuế tự vệ là 0%; vượt hạn ngạch áp mức thuế 19%. Hạn ngạch năm thứ nhất 380.679 tấn, năm thứ hai 418.747 tấn, năm thứ ba 460.622 tấn. Hạn ngạch được phân bổ theo xuất xứ: Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan và các quốc gia/vùng lãnh thổ khác.

Đối tượng chịu thuế là các tổ chức, cá nhân nhập khẩu tôn màu về Việt Nam. Hàng nhập qua cảng Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh mới được hưởng mức thuế trong hạn ngạch; nhập các cảng khác chịu mức 19% ngay. Hàng không có Giấy chứng nhận xuất xứ hoặc không xuất trình Giấy chứng nhận Hạn ngạch thuế quan (do CCCMC, Hiệp hội Thép Hàn Quốc, Cục Thương mại Quốc tế Đài Loan cấp) cũng chịu mức 19%.

Áp dụng biện pháp này giúp ngành thép trong nước có không gian điều chỉnh sản xuất, ổn định giá cả, bảo vệ việc làm và khuyến khích đầu tư công nghệ sản xuất tôn màu chất lượng cao. Đồng thời, cơ chế miễn trừ cho các doanh nghiệp dùng tôn màu chất lượng cao (PCM, VCM, PVDF, tráng thiếc) đảm bảo chuỗi cung ứng cho ngành chế biến, lắp ráp máy móc, thiết bị.

Quy trình thực hiện

1. Cơ quan điều tra (Cục Quản lý cạnh tranh - Bộ Công Thương) nhận đơn yêu cầu của nhóm doanh nghiệp đại diện ngành nội địa, kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ.
2. Ban hành Quyết định khởi động điều tra, công bố trên Công báo và thông báo đến các bên liên quan, WTO.
3. Thu thập thông tin, tổ chức phiên tham vấn công khai, xác định sự gia tăng lượng nhập, thiệt hại nghiêm trọng và mối quan hệ nhân quả.
4. Ban hành Kết luận cuối cùng, đề xuất áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời (nếu cần) rồi biện pháp chính thức.
5. Bộ Công Thương ban hành Quyết định áp dụng biện pháp tự vệ chính thức, công bố hạn ngạch, mức thuế, điều kiện miễn trừ, cửa khẩu nhập khẩu.
6. Hải quan thực hiện thu thuế, quản lý hạn ngạch theo quy định; Bộ Công Thương giám sát, đánh giá tác động, xem xét gia hạn hoặc chấm dứt khi hết kỳ hạn (tối đa 4 năm, có thể gia hạn đến 8 năm tuân thủ WTO).

Lưu ý quan trọng

Thuế tự vệ chỉ được áp dụng khi có bằng chứng thiệt hại thực tế đến ngành sản xuất trong nước, không phải biện pháp bảo hộ chủ quan.

Doanh nghiệp nhập khẩu phải chủ động đăng ký hạn ngạch, chuẩn bị Giấy chứng nhận xuất xứ và Giấy chứng nhận Hạn ngạch thuế quan đúng quy định để tận hưởng mức thuế 0% trong hạn ngạch.

Các lô hàng tôn màu chất lượng cao (PCM, VCM, PEM, PVDF, tráng thiếc) có thể xin miễn trừ áp dụng biện pháp tự vệ theo mẫu hồ sơ tại Phụ lục 2 Thông báo kèm Quyết định 1931/QĐ-BCT.

Mức thuế 19% ngoài hạn ngạch áp dụng thống nhất cho mọi xuất xứ không được phân bổ hạn ngạch hoặc không đáp ứng điều kiện thủ tục.

Doanh nghiệp sản xuất trong nước cần tận dụng kỳ hạn 3 năm để nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa sản phẩm, giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.