CHỦ ĐỘNG TUÂN THỦ ĐỂ TRÁNH CÔNG KHAI THÔNG TIN VÀ CƯỠNG CHẾ THUẾ

Cơ sở pháp lý

1. Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ngày 13/6/2019: quy định về công khai thông tin người nộp thuế nợ thuế (Điều 29) và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế (các Điều 91, 92, 93...), bao gồm thẩm quyền, các trường hợp bị cưỡng chế và các biện pháp cưỡng chế nợ thuế.

2. Nghị định 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế: quy định chi tiết về quản lý thông tin người nộp thuế, trình tự thông báo nợ thuế, công khai thông tin người nộp thuế nợ thuế và việc gửi thông báo, văn bản qua cổng giao dịch điện tử của cơ quan thuế.

3. Nghị định 115/2020/NĐ-CP ngày 22/9/2020 của Chính phủ quy định về quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế: quy định trình tự, thủ tục, thẩm quyền cưỡng chế và các biện pháp cưỡng chế như trích tiền từ tài khoản, khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập, thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng, dừng làm thủ tục hải quan.

4. Nghị định 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn: mức xử phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế, khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế, không chấp hành yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu của cơ quan thuế.

5. Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020): cơ sở pháp lý chung về xử phạt vi phạm hành chính, cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và việc bảo đảm thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực thuế.

Nội dung chi tiết

Nợ thuế kéo dài không chỉ dừng lại ở số tiền chậm nộp mà còn kéo theo hàng loạt hậu quả pháp lý. Khi người nộp thuế nợ thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp thuế hoặc không chấp hành quyết định xử lý về thuế, cơ quan thuế có quyền công khai thông tin người nộp thuế nợ thuế trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế và các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định. Đồng thời, cơ quan thuế có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế như trích tiền từ tài khoản ngân hàng, khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập, thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng, dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phong tỏa tài khoản và các biện pháp khác theo quy định của pháp luật.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Office of Congressman Duncan D. Hunter · Public domain

Các biện pháp chủ động tuân thủ giúp doanh nghiệp tránh hoàn toàn các hậu quả trên: nộp hồ sơ khai thuế và tiền thuế đúng thời hạn; không để phát sinh nợ thuế quá 90 ngày hoặc không chấp hành quyết định hành chính; phản hồi, giải trình và cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu khi cơ quan thuế yêu cầu; hoạt động kinh doanh đúng tại địa chỉ đã đăng ký và thực hiện thủ tục thay đổi, cập nhật khi có sự thay đổi; thường xuyên theo dõi thông báo điện tử trên cổng thuế điện tử để kịp thời nắm bắt và khắc phục sai phạm.

Việc duy trì uy tín nộp thuế có ý nghĩa chiến lược đối với doanh nghiệp. Người nộp thuế có mức độ tuân thủ tốt sẽ được cơ quan thuế xếp hạng cao, từ đó được áp dụng cơ chế quản lý nới lỏng, giảm tần suất thanh tra, kiểm tra, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục hành chính về thuế. Ngược lại, bị công khai thông tin nợ thuế sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín trên thị trường, gây khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng, ký kết hợp đồng và tham gia đấu thầu.

Trường hợp đã phát sinh nợ thuế, doanh nghiệp cần xử lý kịp thời theo đúng quy trình: nộp đủ số tiền nợ và tiền chậm nộp càng sớm càng tốt; nếu gặp khó khăn khách quan, chuẩn bị hồ sơ xin gia hạn nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn; nếu không đồng ý với quyết định hành chính, có quyền khiếu nại theo quy định nhưng vẫn phải chấp hành quyết định trong thời gian chờ giải quyết, trừ trường hợp quyết định bị đình chỉ thi hành theo quy định pháp luật.

Quy trình thực hiện

1. Theo dõi lịch nộp thuế của từng loại thuế, lập kế hoạch dòng tiền và nộp hồ sơ khai thuế, tiền thuế đúng thời hạn theo quy định; chủ động nộp thuế điện tử để tránh thất lạc, chậm trễ.
2. Đăng ký thuế, kê khai đầy đủ và cập nhật ngay với cơ quan thuế khi thay đổi địa chỉ trụ sở, địa điểm kinh doanh, người đại diện, số điện thoại, email để đảm bảo mọi văn bản, thông báo của cơ quan thuế đều được tiếp nhận.
3. Nhận và đọc thông báo điện tử qua cổng thuế điện tử (etaxvn.gdt.gov.vn), bao gồm thông báo nợ thuế, thông báo về hồ sơ khai thuế, thông báo số tiền thuế phải nộp; bảo đảm có người phụ trách kiểm tra thường xuyên, tối thiểu hằng tuần.
4. Phản hồi, giải trình và cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu, chứng từ khi cơ quan thuế có yêu cầu; theo dõi và hoàn tất các yêu cầu trong thời hạn ấn định để tránh bị xử phạt hoặc bị coi là không chấp hành.
5. Kiểm tra định kỳ tình trạng nợ thuế của doanh nghiệp qua ứng dụng, cổng thuế điện tử hoặc liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để nắm chính xác số nợ, thời gian nợ và các khoản tiền chậm nộp.
6. Khi phát hiện sai phạm, chậm nộp hoặc đã bị cưỡng chế, khắc phục ngay bằng cách nộp đủ số tiền thiếu, tiền phạt, tiền chậm nộp và làm việc với cơ quan thuế để xác nhận trạng thái cập nhật trên hệ thống sau khi hoàn thành nghĩa vụ.

Lưu ý quan trọng

1. Nợ thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp thuế là căn cứ để cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế. Doanh nghiệp không nên chủ quan chỉ vì số nợ nhỏ; mọi khoản nợ dù nhỏ đều có thể trở thành căn cứ cưỡng chế và công khai thông tin.

2. Việc bị công khai thông tin nợ thuế gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín doanh nghiệp, khiến việc vay vốn ngân hàng, ký hợp đồng, tham gia đấu thầu trở nên khó khăn; thông tin công khai còn lưu lại trên môi trường internet, gây ảnh hưởng lâu dài.

3. Khi hóa đơn điện tử của doanh nghiệp bị thông báo không còn giá trị sử dụng do cưỡng chế, toàn bộ hoạt động mua bán, xuất hóa đơn đều bị gián đoạn, có thể làm đình trệ hoạt động kinh doanh; vì vậy cần theo dõi chặt chẽ thông báo và xử lý nợ trước khi bị áp dụng biện pháp này.

4. Khi đã bị cưỡng chế, doanh nghiệp nên nộp ngay số tiền còn nợ hoặc chủ động liên hệ, làm việc trực tiếp với cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn, xác nhận trạng thái và dừng cưỡng chế đúng quy định thay vì bỏ mặc hoặc trốn tránh làm tình trạng thêm nghiêm trọng.

5. Cẩn trọng với các dịch vụ mua bán, mua hóa đơn hợp pháp hóa chi phí. Việc sử dụng hóa đơn khống, hóa đơn không hợp pháp là hành vi trốn thuế, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, kéo theo rủi ro công khai thông tin và cưỡng chế thuế.

6. Khi có bất kỳ vướng mắc nào về nợ thuế, cưỡng chế, công khai thông tin, doanh nghiệp nên liên hệ trực tiếp cơ quan thuế quản lý (Chi cục Thuế, Cục Thuế) hoặc tổng đài hỗ trợ của ngành Thuế để được giải đáp chính xác, kịp thời, tránh tự xử lý sai gây thiệt hại thêm.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.