Tổng quan các công văn hướng dẫn thuế được ban hành trong tháng 1/2026
Trong tháng 1/2026, cơ quan thuế đã liên tục phát hành hàng loạt công văn để hướng dẫn nghiệp vụ, giải đáp vướng mắc phát sinh trong quá trình chấp hành nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân và hộ kinh doanh. Phạm vi các công văn này bao trùm nhiều nhóm nghĩa vụ khác nhau, từ tiền thuê đất, lệ phí môn bài, thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế tài nguyên, lệ phí trước bạ cho đến hóa đơn điện tử và công tác quản lý thuế nói chung. Đây đều là văn bản mang tính trả lời, hướng dẫn áp dụng quy định pháp luật thuế hiện hành cho các tình huống cụ thể phát sinh trong thực tiễn, vì vậy có giá trị tham chiếu quan trọng đối với người nộp thuế khi rà soát lại việc kê khai, nộp thuế của đơn vị mình.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: United States Internal Revenue Service · Public domain
Nhóm công văn liên quan đến tiền thuê đất và lệ phí môn bài
Nhóm công văn có số lượng nhiều nhất trong tháng là các văn bản hướng dẫn về tiền thuê đất, gồm: Công văn số 731/CT-CS ngày 29/01/2026, Công văn số 649/CT-CS ngày 26/01/2026 hướng dẫn chính sách tiền thuê đất, Công văn số 455/CT-CS ngày 23/01/2026 về thời hạn nộp tiền thuê đất, Công văn số 345/CT-CS ngày 20/01/2026, Công văn số 242/CT-CS ngày 15/01/2026, Công văn số 222/CT-CS ngày 14/01/2026 về chính sách tiền thuê đất và Công văn số 81/CT-CS ngày 07/01/2026. Việc các công văn về tiền thuê đất được ban hành dồn dập trong cùng một tháng cho thấy đây là vấn đề phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tế, đặc biệt liên quan đến cách xác định thời hạn nộp và mức thu phù hợp với từng trường hợp sử dụng đất cụ thể.
Song song đó, Công văn số 645/CT-CS ngày 23/01/2026 hướng dẫn công tác tuyên truyền, hỗ trợ việc thu, nộp lệ phí môn bài áp dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, giúp người nộp thuế nắm rõ cách thức thực hiện nghĩa vụ này ngay từ đầu năm tài chính mới.
Nhóm công văn về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và hóa đơn
Về thuế GTGT, cơ quan thuế đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn riêng lẻ theo từng tình huống, bao gồm Công văn số 692/CT-CS ngày 27/01/2026, Công văn số 430/CT-CS ngày 23/01/2026, Công văn số 339/CT-CS và Công văn số 330/CT-CS cùng ngày 20/01/2026. Đáng chú ý, Công văn số 165/CT-CS ngày 12/01/2026 hướng dẫn cụ thể về chính sách giảm thuế GTGT áp dụng đối với các loại nước giải khát sản xuất theo tiêu chuẩn TCVN có hàm lượng đường trên 5g/100mL — một nội dung có liên quan trực tiếp đến ngành sản xuất, kinh doanh đồ uống. Ngoài ra, Công văn số 296/CT-CS ngày 19/01/2026 giải đáp đồng thời các vướng mắc liên quan cả thuế GTGT lẫn thuế TNDN cho cùng một trường hợp phát sinh.
Ở nhóm thuế TNDN, Công văn số 203/CT-CS ngày 13/01/2026 hướng dẫn chính sách thuế TNDN nói chung, trong khi Công văn số 177/CT-CS cùng ngày tập trung vào việc xác định điều kiện hưởng ưu đãi thuế TNDN cho trường hợp cụ thể được hỏi. Về lĩnh vực hóa đơn, Công văn số 224/CT-CS ngày 14/01/2026 hướng dẫn nghiệp vụ hóa đơn điện tử, còn Công văn số 150/CT-CS ngày 12/01/2026 giải đáp các vướng mắc về chính sách thuế có liên quan trực tiếp đến việc lập, sử dụng hóa đơn.
Nhóm công văn về kê khai, thanh toán và các nghĩa vụ thuế khác
Một điểm đáng lưu ý là Công văn số 647/CT-CS ngày 26/01/2026 đưa ra hướng dẫn nhằm tháo gỡ khó khăn cho các tổ chức, cá nhân trong việc thanh toán không dùng tiền mặt khi thu mua gỗ, lâm sản từ người dân — lĩnh vực đặc thù thường gặp trở ngại về chứng từ thanh toán hợp lệ để được khấu trừ, tính vào chi phí hợp lý. Công văn số 284/CT-DNL ngày 16/01/2026 hướng dẫn việc kê khai thuế GTGT đối với dự án đầu tư, còn Công văn số 219/CT-CS ngày 14/01/2026 đề cập đến công tác quản lý thuế nói chung.
Bên cạnh đó, Công văn số 421/CT-CS ngày 23/01/2026 đánh giá tình hình triển khai thực hiện Thông tư số 23/2021/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 31/2025/TT-BTC), Công văn số 149/CT-CS ngày 12/01/2026 hướng dẫn mức thu lệ phí trước bạ áp dụng đối với xe ô tô chở tiền — một loại phương tiện chuyên dùng có cách xác định mức thu riêng, và Công văn số 107/CT-CS ngày 08/01/2025 hướng dẫn về thuế tài nguyên. Cuối cùng, Công văn số 63/CT-CS ngày 07/01/2026 hướng dẫn việc kê khai thuế TNCN đối với phần thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn thuế theo Nghị quyết số 136/2024/QH14, giúp cả người nộp thuế lẫn tổ chức chi trả thu nhập xác định đúng phần thu nhập không phải tính thuế khi quyết toán.
Điểm mới về xử phạt vi phạm hành chính thuế, hóa đơn theo Nghị định 310/2025
Ngoài các công văn hướng dẫn nghiệp vụ nêu trên, tháng 1/2026 cũng ghi nhận những điều chỉnh đáng chú ý trong lĩnh vực xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn theo Nghị định số 310/2025. Theo đó, quy định về các tình tiết tăng nặng khi xử phạt được sửa đổi theo hướng cụ thể, chặt chẽ hơn; cách xác định hành vi vi phạm hành chính đối với tổ chức và cá nhân cũng được làm rõ để tránh áp dụng thiếu thống nhất giữa các trường hợp. Đồng thời, một số hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn trước đây bị xử phạt nay đã được bãi bỏ, phần nào giảm bớt gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp trong quá trình lập, sử dụng, quản lý hóa đơn.
Những việc doanh nghiệp, hộ kinh doanh nên thực hiện
Trước khối lượng văn bản hướng dẫn phát sinh dồn dập như trên, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên chủ động rà soát xem hoạt động của mình có rơi vào các trường hợp được đề cập tại từng công văn hay không, đặc biệt là các nội dung liên quan đến tiền thuê đất, lệ phí môn bài và thuế GTGT vì đây là nhóm chiếm số lượng công văn nhiều nhất. Sau khi xác định được văn bản hướng dẫn phù hợp, cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan làm căn cứ đối chiếu khi kê khai, quyết toán thuế, đồng thời thực hiện nộp hồ sơ, nộp thuế đúng thời hạn quy định để tránh phát sinh tiền chậm nộp hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính. Cùng với đó, việc theo dõi sát các thay đổi liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 310/2025 cũng giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh quy trình lập, quản lý hóa đơn cho phù hợp với quy định mới, hạn chế rủi ro pháp lý không đáng có trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
