Căn cứ pháp lý
Công văn số 1110/QLĐĐ-ĐĐĐKĐĐ do Cục Quản lý đất đai ban hành ngày 07/4/2026 đưa ra hướng dẫn cụ thể liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là sổ đỏ) cho phần diện tích phát sinh thêm so với diện tích đã được ghi nhận trước đó trên Giấy chứng nhận. Văn bản này được xây dựng trên nền tảng của Luật Đất đai năm 2024, đồng thời viện dẫn các quy định hướng dẫn thi hành tại Nghị định số 49/2026/NĐ-CP và Nghị định số 101/2024/NĐ-CP. Đây là cơ sở để Văn phòng đăng ký đất đai cùng cơ quan tài nguyên, môi trường tại địa phương áp dụng thống nhất khi tiếp nhận, xử lý hồ sơ của người dân trên phạm vi cả nước.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: N509FZ · CC BY-SA 4.0
Vướng mắc thực tế được phản ánh
Trong quá trình tiếp nhận hồ sơ tại các địa phương, Cục Quản lý đất đai ghi nhận không ít trường hợp hộ gia đình, cá nhân trước đây chỉ được cấp Giấy chứng nhận cho một phần diện tích của thửa đất đang sử dụng, còn phần diện tích còn lại chưa được công nhận do tại thời điểm đó chưa hội đủ các điều kiện theo quy định. Đến nay, khi điều kiện cấp Giấy chứng nhận đối với phần diện tích còn lại đã được đáp ứng, phát sinh vướng mắc về việc liệu cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét cấp bổ sung Giấy chứng nhận cho phần diện tích tăng thêm hay không, cũng như cách xác định diện tích được ghi nhận và cách tính các khoản nghĩa vụ tài chính, trong đó có thuế sử dụng đất, phát sinh từ việc cấp bổ sung này.
Theo hướng dẫn tại Công văn 1110/QLĐĐ-ĐĐĐKĐĐ, đối với trường hợp phần diện tích còn lại nay đã đủ điều kiện thì hoàn toàn có cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét, cấp Giấy chứng nhận bổ sung cho người sử dụng đất đối với phần diện tích đó, mà không buộc phải thực hiện lại toàn bộ thủ tục cấp mới cho cả thửa đất. Cách tiếp cận này giúp giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất khi điều kiện thực tế đã thay đổi theo hướng thuận lợi hơn.
Trình tự, thủ tục đề nghị cấp bổ sung
Để được xem xét cấp Giấy chứng nhận cho phần diện tích tăng thêm, người sử dụng đất cần thực hiện tuần tự các bước sau:
- Chuẩn bị hồ sơ: Lập hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đối với phần diện tích chưa được ghi nhận, kèm theo các giấy tờ chứng minh nguồn gốc và quá trình sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp đối với phần diện tích này.
- Kiểm tra điều kiện hồ sơ: Cơ quan tiếp nhận đối chiếu, thẩm tra tính hợp lệ của hồ sơ theo các điều kiện quy định tại Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, làm căn cứ xác định phần diện tích tăng thêm có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận hay không.
- Nộp hồ sơ: Người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được xem xét, giải quyết theo quy định.
- Thực hiện nghĩa vụ tài chính: Sau khi hồ sơ được chấp thuận, người sử dụng đất phải hoàn thành các khoản nghĩa vụ tài chính liên quan theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 155 Luật Đất đai năm 2024 trước khi Giấy chứng nhận được cấp hoặc chỉnh lý.
Việc tuân thủ đầy đủ trình tự nêu trên giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình thẩm định tại cơ quan đăng ký đất đai.
Nghĩa vụ tài chính và các lưu ý khi thực hiện
Người sử dụng đất cần lưu ý một số điểm quan trọng khi tiến hành thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho phần diện tích tăng thêm.
Thứ nhất, cần rà soát xem việc sử dụng phần diện tích tăng thêm có phù hợp với mục đích sử dụng đất đã được ghi nhận trên Giấy chứng nhận hiện có hay không. Nếu mục đích sử dụng trên thực tế khác với mục đích đã được công nhận trước đó, cần xác định rõ trường hợp này có thuộc diện phải xin phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định hay không, nhằm tránh việc kê khai không chính xác khiến hồ sơ bị trả lại hoặc chậm xử lý.
Thứ hai, về thời điểm tính thuế sử dụng đất đối với phần diện tích tăng thêm, theo hướng dẫn tại Công văn 1110/QLĐĐ-ĐĐĐKĐĐ, mốc thời gian được xác định kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ hợp lệ của người sử dụng đất, chứ không tính từ thời điểm đất được sử dụng trên thực tế. Đây là điểm người dân cần nắm rõ để chủ động trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính, tránh nhầm lẫn dẫn đến khiếu nại không cần thiết trong quá trình giải quyết hồ sơ.
Thứ ba, người sử dụng đất nên chủ động chuẩn bị đầy đủ, chính xác các loại giấy tờ, tài liệu liên quan đến nguồn gốc và quá trình sử dụng đất trước khi nộp hồ sơ. Hồ sơ thiếu sót hoặc không đầy đủ tài liệu chứng minh là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho phần diện tích tăng thêm bị kéo dài hoặc phải bổ sung nhiều lần, gây mất thời gian cho cả người dân lẫn cơ quan giải quyết.
Nhìn chung, hướng dẫn tại Công văn 1110/QLĐĐ-ĐĐĐKĐĐ đã góp phần tháo gỡ một vướng mắc khá phổ biến trong thực tiễn đăng ký đất đai, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để những hộ gia đình, cá nhân có phần diện tích đất trước đây chưa đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận, nay đã đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, có thể hoàn thiện quyền sử dụng đất hợp pháp đối với toàn bộ thửa đất đang sử dụng.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
