Cơ sở pháp lý
Toà án nhân dân tối cao đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết hướng dẫn áp dụng một số quy định đặc thù khi xét xử, giải quyết tội phạm về đất đai quy định tại Nghị quyết 29/2026/QH16 và một số tội phạm liên quan đến đất đai quy định tại Bộ luật Hình sự.
Nội dung chi tiết
Dự thảo Nghị quyết đề xuất hướng dẫn áp dụng một số quy định đặc thù thuộc thẩm quyền của Tòa án khi xét xử, giải quyết tội phạm về đất đai. Các quy định này nhằm xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài, bao gồm:
- Đình chỉ vụ án, đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo;
- Tạm đình chỉ vụ án, tạm đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo;
- Hoãn phiên tòa;
- Miễn trách nhiệm hình sự;
- Hoãn chấp hành hình phạt, miễn, giảm hình phạt chấp hành án phạt tù;
- Xóa án tích.
Về tạm đình chỉ vụ án, dự thảo quy định như sau:
- Tại giai đoạn chuẩn bị xét xử, Thẩm phán có thể ra quyết định tạm đình chỉ vụ án;
- Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử có thể hoãn phiên tòa trong thời hạn 30 ngày;
- Nếu bị cáo chưa khắc phục hậu quả, Hội đồng xét xử có thể ra quyết định tạm đình chỉ vụ án.
Các tài liệu, chứng cứ để Tòa án xem xét tạm đình chỉ vụ án bao gồm:
- Kết luận điều tra, cáo trạng xác định hành vi vi phạm không tham nhũng;
- Văn bản xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về dự án vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội;
- Bản giải trình của tổ chức, cá nhân về việc chưa khắc phục hậu quả do nguyên nhân khách quan;
- Cam kết khắc phục hậu quả của tổ chức, cá nhân.
Hết thời hạn tạm đình chỉ, Thẩm phán sẽ ra quyết định đình chỉ hoặc phục hồi vụ án tùy thuộc vào việc khắc phục hậu quả.
Căn cứ vào tỷ lệ khắc phục hậu quả, Tòa án sẽ xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo theo quy định cụ thể.
Quy trình thực hiện
- Thẩm phán ra quyết định tạm đình chỉ vụ án hoặc hoãn phiên tòa khi có căn cứ.
- Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ xem xét các tài liệu, chứng cứ để quyết định.
- Hết thời hạn tạm đình chỉ, Thẩm phán sẽ ra quyết định đình chỉ hoặc phục hồi vụ án.
- Tòa án sẽ xem xét tỷ lệ khắc phục hậu quả để quyết định giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo.
Lưu ý quan trọng
Các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình xét xử bao gồm việc không khắc phục được hậu quả, dẫn đến việc không được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Thời hạn tạm đình chỉ và các quyết định của Tòa án cần được thực hiện đúng quy định. Tài liệu cần chuẩn bị bao gồm kết luận điều tra, văn bản xác nhận của cơ quan có thẩm quyền và cam kết khắc phục hậu quả từ tổ chức, cá nhân liên quan.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USDAgov · Public domain
Lưu ý quan trọng: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
