Cơ sở pháp lý
Bài viết này căn cứ vào các văn bản pháp luật chủ yếu sau:
- Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (ngày 13/6/2019, có hiệu lực từ 01/7/2020)
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12 (ngày 21/11/2007) và các bản điều chỉnh kèm theo
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 (ngày 03/6/2008) cùng với các bản sửa đổi, bổ sung
- Công văn 5265/TCT-DNNCN (ngày 11/12/2020) của Tổng cục Thuế liên quan chính sách thuế TNCN
- Công văn 5326/TCT-KK (ngày 15/12/2020) của Tổng cục Thuế về kê khai bổ sung và điều chỉnh hồ sơ khai thuế trong phạm vi giao dịch nhượng quyền dự án
- Công văn 5393/TCT-KK (ngày 18/12/2020) của Tổng cục Thuế hướng dẫn kê khai bổ sung số tiền thuế GTGT liên quan các dự án đầu tư
- Công văn 5465/TCT-DNNCN (ngày 23/12/2020) của Tổng cục Thuế về hướng dẫn chính sách liên quan thuế thu nhập cá nhân
- Thông tư 80/2021/TT-BTC (ngày 29/9/2021) của Bộ Tài chính cung cấp hướng dẫn thi hành các điều khoản của Luật Quản lý thuế, được tham chiếu khi tìm hiểu các công văn chỉ đạo công tác thuế
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Soviet Post · Public domain
Chức năng và tầm quan trọng của công văn hướng dẫn
Công văn do Tổng cục Thuế phát hành không mang tính chất quy phạm pháp luật nhưng đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc định hướng và hướng dẫn quản lý thuế. Qua các công văn này, Tổng cục Thuế giải quyết những câu hỏi, vướng mắc của doanh nghiệp, cung cấp hướng dẫn chung nhất và cách thức thực hiện các chính sách thuế trong nhiều tình huống khác nhau, giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro trong hoạt động kê khai và nộp thuế cũng như giảm thiểu sự khác biệt trong cách xử lý của các cơ quan thuế ở các vùng miền.
Trong cuối năm 2020, Tổng cục Thuế đã ban hành một loạt công văn có ý nghĩa đáng kể. Công văn 5465/TCT-DNNCN (23/12/2020) và Công văn 5265/TCT-DNNCN (11/12/2020) hướng dẫn về vấn đề thuế TNCN, cụ thể là các nội dung liên quan khấu trừ, kê khai và quyết toán thuế TNCN cho các tổ chức, cá nhân. Công văn 5393/TCT-KK (18/12/2020) hướng dẫn về kê khai bổ sung thuế GTGT cho các dự án đầu tư. Công văn 5326/TCT-KK (15/12/2020) cung cấp hướng dẫn về kê khai bổ sung cũng như điều chỉnh hồ sơ khai thuế khi tiến hành các giao dịch nhượng quyền dự án.
Khi sử dụng công văn để tra cứu hoặc áp dụng, doanh nghiệp cần so sánh kỹ lưỡng nội dung hướng dẫn với tình huống cụ thể của tổ chức mình, bao gồm loại thuế phát sinh, thời kỳ phát sinh, giai đoạn thực hiện dự án và đối tượng chịu thuế. Do một công văn thường được phát hành để giải quyết vấn đề riêng của một doanh nghiệp hoặc khu vực cụ thể, nên không nên áp dụng một cách máy móc ngoài phạm vi và bối cảnh ban hành của văn bản. Để nắm bắt kịp thời các công văn mới nhất, doanh nghiệp nên thường xuyên truy cập cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế, các trang cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật có uy tín, và đăng ký thông báo tự động về các công văn mới theo từng lĩnh vực thuế cụ thể. Việc cập nhật thường xuyên cho phép doanh nghiệp nắm bắt sớm các công văn mới có hiệu lực, thay thế hoặc sửa đổi nhằm điều chỉnh kế hoạch kê khai và nộp thuế của tổ chức.
Quy trình tra cứu và áp dụng công văn
Doanh nghiệp nên thực hiện theo các bước dưới đây:
-
Phác thảo vấn đề cần tra cứu: Xác định loại khoản thuế, thời điểm phát sinh, giai đoạn dự án, tình huống cụ thể của doanh nghiệp liên quan.
-
Tìm kiếm trên các nguồn thông tin: Truy cập cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế hoặc các trang cơ sở dữ liệu pháp luật uy tín khác.
-
Xác định công văn liên quan: Tìm kiếm dựa trên số hiệu, ngày phát hành, cơ quan phát hành và lĩnh vực thuế tương ứng.
-
Phân tích nội dung chi tiết: Nghiên cứu toàn bộ hướng dẫn để xác định phạm vi, đối tượng chịu áp dụng và các điều kiện cần có.
-
Kiểm tra so với quy định pháp luật: Đối chiếu nội dung công văn với hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp cũng như các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành trước khi thực hiện.
-
Theo dõi cập nhật định kỳ: Kiểm tra các công văn mới, bản sửa đổi hoặc bản mới để đảm bảo sử dụng thông tin hiện tại.
Những lưu ý quan trọng
Công văn chỉ có tác dụng hướng dẫn trong bối cảnh và thời gian cụ thể khi ban hành, không phải là văn bản quy phạm pháp luật chính thức. Doanh nghiệp cần ưu tiên sử dụng các quy định trong luật, nghị định, thông tư để xác định quyền lợi và nghĩa vụ về thuế. Công văn mất hiệu lực khi có văn bản mới được ban hành để thay thế, sửa đổi hoặc bổ sung. Áp dụng công văn đã hết hiệu lực có thể dẫn đến kê khai, nộp thuế không chính xác theo quy định và phát sinh nguy cơ truy thu, xử phạt vi phạm hành chính.
Cần xác minh lại số hiệu, ngày ban hành và toàn bộ nội dung gốc của công văn trước khi sử dụng, tránh dùng các bản tóm tắt không chính xác, sai lạc hoặc đã mất hiệu lực từ các nguồn thông tin không chính thức. Nếu có thắc mắc về cách hiểu hoặc cách áp dụng công văn, doanh nghiệp nên liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế hoặc Cục Thuế nơi doanh nghiệp có trụ sở để nhận được hướng dẫn chính xác cho hoàn cảnh cụ thể của mình.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.