Cơ sở pháp lý
Thông tư số 89/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 10 tháng 8 năm 2026, đề cập đến quy tắc thực hiện kiểm tra thuế tại các trụ sở của cơ quan thuế. Văn bản này được xây dựng dựa trên quy định của khoản 7, Điều 22 thuộc Luật Quản lý thuế năm 2025, cung cấp khung pháp lý cho hoạt động kiểm tra thuế tại địa điểm làm việc của cơ quan quản lý thuế.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Geoff Charles · CC BY-SA 4.0
Những nội dung được cải tiến
Thông tư 89/2026/TT-BTC mang lại một loạt những điều chỉnh và bổ sung quan trọng trong lĩnh vực kiểm tra thuế tại cơ sở của cơ quan thuế:
Định hướng nguyên tắc kiểm tra: Các quy định mới nhấn mạnh vào việc tuân theo những nguyên tắc cơ bản được quy định trong khoản 7, Điều 22 của Luật Quản lý thuế 2025. Những nguyên tắc này đảm bảo tính công bằng, minh bạch và đúng thủ tục trong quá trình kiểm tra.
Phân loại và xác định đối tượng: Các quy định mới cho phép cơ quan thuế ứng dụng các công cụ công nghệ hiện đại nhằm phân tích và sắp xếp các hồ sơ của những người nộp thuế. Đặc biệt, cơ quan thuế có thể xác định những hồ sơ chứa yếu tố rủi ro cao và lập danh sách những người nộp thuế cần được kiểm tra sâu hơn.
Thủ tục ban hành Quyết định: Thông tư bổ sung rõ ràng những điều kiện cần thiết để ban hành Quyết định kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế. Cụ thể, cơ quan thuế chỉ có thể ban hành quyết định này khi đã xác định rõ ràng hành vi sai phạm, mô tả chi tiết nội dung vi phạm, và dự tính được số tiền cần truy thu từ người nộp thuế.
Khung thời gian thực hiện: Thông tư quy định rõ ràng rằng thời gian dành cho quá trình kiểm tra không được vượt quá mười (10) ngày làm việc. Sau khi hoàn tất kiểm tra, Đoàn kiểm tra phải ký kết Biên bản kiểm tra theo mẫu quy định.
Trình tự thực hiện kiểm tra
Quy trình kiểm tra thuế tại trụ sở cơ quan thuế theo Thông tư 89/2026/TT-BTC được triển khai theo các bước tuần tự sau:
Giai đoạn 1 – Phân tích hồ sơ: Cơ quan thuế sử dụng các công nghệ thông tin và hệ thống quản lý dữ liệu để thực hiện phân loại toàn diện các hồ sơ thuế của các đối tượng nộp thuế. Dựa trên kết quả phân loại, cơ quan lập danh sách những người nộp thuế có những chỉ dấu nguy hiểm cao về việc tuân thủ pháp luật thuế.
Giai đoạn 2 – Phát hành Quyết định: Khi cơ quan thuế đã nắm đủ những bằng chứng và cơ sở để xác định rõ ràng hành vi vi phạm quy định pháp luật thuế, cơ quan này tiến hành ban hành Quyết định kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế. Quyết định này được lập theo mẫu số 04/KTT quy định trong Thông tư.
Giai đoạn 3 – Yêu cầu giải trình: Sau khi Quyết định được phát hành, người nộp thuế được yêu cầu cung cấp những giải thích cần thiết, bổ sung thông tin, hoặc cung cấp tài liệu chứng thực liên quan đến những vấn đề mà cơ quan thuế đề cập.
Giai đoạn 4 – Tiến hành kiểm tra: Công việc kiểm tra được thực hiện theo hướng dẫn trong Quyết định kiểm tra, với thời hạn tối đa là mười (10) ngày làm việc từ ngày Quyết định có hiệu lực. Trong quá trình này, Đoàn kiểm tra có quyền yêu cầu cung cấp tài liệu, chứng cứ, hoặc thông tin bổ sung từ người nộp thuế.
Giai đoạn 5 – Kết luận kiểm tra: Khi hoàn tất công việc kiểm tra, Đoàn kiểm tra và người nộp thuế (hoặc đại diện có thẩm quyền) cùng ký kết Biên bản kiểm tra theo mẫu số 05/KTT. Biên bản này ghi nhận chi tiết những phát hiện của Đoàn kiểm tra và những ý kiến của người nộp thuế.
Những điểm lưu ý khi áp dụng
Khi áp dụng các quy định trong Thông tư 89/2026/TT-BTC, cần lưu ý rằng các quy định về quản lý thuế và kiểm tra thuế có tính chất liên tục thay đổi để phù hợp với tình hình kinh tế-xã hội và những yêu cầu mới. Người nộp thuế cần thường xuyên cập nhật thông tin từ các nguồn chính thức để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật.
Đối với những trường hợp cụ thể có những yếu tố phức tạp hoặc không rõ ràng, người nộp thuế nên tìm kiếm hỗ trợ từ những chuyên gia tư vấn thuế hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế có thẩm quyền để nhận được hướng dẫn chính xác cho tình huống cụ thể của mình.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
