Cơ sở pháp lý
Thông tư 89/2026/TT-BTC, được ban hành ngày 10/8/2026, đưa ra một số điều chỉnh đáng chú ý về thành phần hồ sơ đề nghị hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Văn bản này sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành liên quan đến hồ sơ hoàn thuế, đồng thời dẫn chiếu, đồng bộ với hai nghị định đang có hiệu lực là Nghị định 242/2025/NĐ-CP và Nghị định 313/2025/NĐ-CP. Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nắm để chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế đúng, đủ theo quy định mới, tránh bị trả hồ sơ hoặc kéo dài thời gian xử lý.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Anonymous Unknown author · Public domain
Thành phần hồ sơ theo từng trường hợp hoàn thuế
Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định cụ thể thành phần hồ sơ tương ứng với từng nhóm trường hợp được hoàn thuế GTGT, cụ thể như sau:
- Đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu: người nộp thuế chuẩn bị Tờ khai thuế GTGT theo mẫu số 01/GTGT cùng phụ lục đề nghị hoàn thuế GTGT theo mẫu số 01-8/GTGT. So với trước đây, thành phần hồ sơ cho nhóm này được tinh gọn nhằm giảm bớt thủ tục hành chính cho doanh nghiệp xuất khẩu.
- Đối với dự án đầu tư: hồ sơ gồm Tờ khai thuế GTGT theo mẫu số 02/GTGT, phụ lục đề nghị hoàn thuế GTGT theo mẫu số 01-8/GTGT, kèm theo các tài liệu chứng minh liên quan trực tiếp đến dự án đầu tư đang triển khai.
- Đối với cơ sở sản xuất, cung ứng hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 5%: hồ sơ bao gồm Tờ khai thuế GTGT theo mẫu số 01/GTGT và phụ lục đề nghị hoàn thuế GTGT theo mẫu số 01-8/GTGT, tương tự nhóm xuất khẩu.
- Đối với các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA viện trợ không hoàn lại: thành phần hồ sơ được điều chỉnh, dẫn chiếu theo quy định tương ứng tại Nghị định 242/2025/NĐ-CP.
- Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trong nước bằng nguồn viện trợ không hoàn lại: hồ sơ được sửa đổi theo hướng dẫn tại Nghị định 313/2025/NĐ-CP.
- Đối với trường hợp hoàn thuế theo các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên: hồ sơ gồm văn bản đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước theo mẫu số 01/HT, kèm bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào theo mẫu số 01-1/HT, và bản sao Điều ước quốc tế liên quan.
- Đối với số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết khi doanh nghiệp chấm dứt hoạt động do giải thể hoặc phá sản: hồ sơ gồm Tờ khai thuế GTGT theo mẫu số 01/GTGT và phụ lục đề nghị hoàn thuế GTGT theo mẫu số 01-8/GTGT.
Việc phân nhóm rõ theo từng trường hợp cụ thể giúp người nộp thuế dễ xác định đúng loại mẫu biểu cần sử dụng, hạn chế nhầm lẫn giữa các tình huống hoàn thuế khác nhau, đồng thời rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ.
Trình tự nộp và giải quyết hồ sơ hoàn thuế
Quy trình thực hiện hoàn thuế GTGT theo hướng dẫn tại Thông tư 89/2026/TT-BTC gồm ba bước cơ bản sau:
- Rà soát trường hợp hoàn thuế của mình thuộc nhóm nào, từ đó chuẩn bị đầy đủ thành phần hồ sơ và mẫu biểu tương ứng theo đúng quy định tại thông tư.
- Nộp hồ sơ tại cơ quan thuế trực tiếp quản lý người nộp thuế.
- Theo dõi tiến độ, chủ động phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu bổ sung khi được yêu cầu trong suốt quá trình cơ quan thuế tiếp nhận, kiểm tra, thẩm định và ra quyết định giải quyết hồ sơ hoàn thuế.
Một số lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ
Thời hạn xử lý hồ sơ hoàn thuế không cố định cho mọi trường hợp mà phụ thuộc vào tính chất, mức độ phức tạp của từng hồ sơ cụ thể cũng như kết quả kiểm tra, đối chiếu thực tế của cơ quan thuế. Vì vậy, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên chủ động rà soát, tập hợp đầy đủ giấy tờ theo đúng mẫu biểu và đúng trường hợp áp dụng ngay từ khi lập hồ sơ, tránh tình trạng bị trả lại hoặc phải bổ sung nhiều lần.
Hồ sơ thiếu giấy tờ hoặc sử dụng sai mẫu biểu không chỉ làm kéo dài thời gian giải quyết mà còn có thể là căn cứ để cơ quan thuế từ chối hoàn thuế. Do đó, việc xác định đúng mẫu biểu áp dụng cho từng trường hợp cụ thể — chẳng hạn mẫu số 01/GTGT, 02/GTGT, 01-8/GTGT, 01/HT hay 01-1/HT — cùng việc chuẩn bị đầy đủ tài liệu kèm theo (như chứng từ dự án đầu tư, bản sao Điều ước quốc tế…) là bước quan trọng giúp quá trình hoàn thuế GTGT diễn ra thuận lợi, đúng thời hạn theo quy định pháp luật hiện hành.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
