Căn cứ pháp lý
Thông tư 89/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 10 tháng 8 năm 2026, quy định chi tiết về hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng (GTGT). Văn bản này có giá trị pháp lý dựa trên Nghị định 252/2026/NĐ-CP và được áp dụng kể từ ngày hiệu lực được quy định.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Eastern Telegraph Company Limited · Public domain
Những nội dung được điều chỉnh chính
Thông tư 89/2026/TT-BTC đưa ra các thay đổi đáng chú ý trong công tác quản lý và khai báo thuế GTGT:
-
Đối tượng khai thuế riêng biệt: Các tổ chức bán đấu giá, bên nhận bảo đảm, và cơ quan thi hành án được phép nộp hồ sơ khai thuế GTGT riêng trong các trường hợp khấu trừ, khai thuế thay hoặc nộp thuế thay theo quy định tại Điều 22, Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
-
Doanh thu giai đoạn đầu tư: Các khoản doanh thu phát sinh trong giai đoạn khởi động dự án—bao gồm doanh thu chạy thử, doanh thu từ hoạt động tài chính, và doanh thu từ thanh lý nguyên vật liệu—phải được ghi nhập vào tờ khai mẫu số 01/GTGT. Đồng thời, người nộp thuế được quyền bù trừ số tiền thuế GTGT đầu vào trên tờ khai mẫu số 02/GTGT tương ứng.
-
Hoạt động đại lý: Bộ luật bổ sung các quy định chi tiết về cách thức khai báo thuế GTGT đối với hoạt động kinh doanh theo hình thức đại lý.
-
Hủy bỏ quy định cũ: Điều 7, Nghị định 126/2020/NĐ-CP (cụ thể là điểm đ khoản 2) không còn áp dụng, đặc biệt là quy định yêu cầu khai thuế riêng đối với hợp đồng hợp tác kinh doanh mà các bên không thành lập pháp nhân riêng.
Quy trình áp dụng thực tiễn
Bước 1: Người nộp thuế phải lập hồ sơ khai thuế GTGT theo một trong hai phương pháp được quy định—phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp tính trực tiếp, với chi tiết kỹ thuật tìm thấy trong Phụ lục I của Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Bước 2: Trong trường hợp một người nộp thuế có nhiều lĩnh vực hoạt động kinh doanh khác nhau, phải chuẩn bị hồ sơ khai báo riêng cho từng hoạt động theo tiêu chí phân loại được nêu rõ.
Bước 3: Khi dự án đầu tư có phát sinh doanh thu trong giai đoạn đầu tư, cần ghi nhập các khoản doanh thu này vào tờ khai mẫu số 01/GTGT và thực hiện công tác bù trừ số thuế GTGT đầu vào trên tờ khai mẫu số 02/GTGT.
Bước 4: Đối với các hoạt động kinh doanh theo hình thức đại lý, cần tuân thủ các quy định cụ thể về cách khai báo thuế GTGT dựa trên loại hợp đồng đại lý (bán hay mua hàng hóa).
Điểm cần lưu ý
Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, và cá nhân nộp thuế cần phải:
-
Nắm rõ thời hạn nộp hồ sơ khai thuế để tránh các vi phạm và xử phạt hành chính.
-
Chuẩn bị đầy đủ và chính xác các tài liệu hỗ trợ, chứng chỉ liên quan để sẵn sàng cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu kiểm tra.
-
Phân biệt rõ ràng các trường hợp phải lập khai báo thuế riêng biệt, đặc biệt là khi liên quan đến dự án đầu tư có doanh thu chạy thử hoặc hoạt động đại lý.
-
Theo dõi các hướng dẫn cụ thể từ cơ quan quản lý thuế để đảm bảo việc tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
