Khung pháp lý áp dụng
Thông tư 89/2026/TT-BTC công bố vào ngày 10/8/2026 là tài liệu hướng dẫn thực hiện các yêu cầu mới trong lĩnh vực quản lý thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Công văn 5746/CT-CS của Cục Thuế bộ Tài chính—Kinh tế xác nhận những thay đổi chính sách này. Các quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm của người sử dụng đất khi xảy ra hoặc thay đổi các điều kiện liên quan đến quyền sử dụng.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: Paul Hield · CC0
Những điểm mới trong Điều 25 Thông tư 89/2026/TT-BTC
Thời hạn và quy trình nộp hồ sơ khai thuế
Theo quy định mới, khi một cá nhân hoặc tổ chức được công nhận quyền sử dụng đất phi nông nghiệp, họ phải hoàn tất hồ sơ khai thuế trong vòng 30 ngày tính từ thời điểm được công nhận quyền lợi này. Đối với trường hợp người nộp thuế thay đổi (thừa kế, chuyển nhượng hoặc hình thức pháp lý khác), chủ thể mới có trách nhiệm khai báo đầy đủ về thời gian và căn cứ tính toán thuế ứng với từng giai đoạn sử dụng.
Đơn giản hóa yêu cầu tài liệu và thông tin
Thay đổi quan trọng là giảm gánh nặng hành chính khi các hộ gia đình và cá nhân không lại phải nộp bộ hồ sơ đầy đủ nếu cơ quan thuế đã sở hữu thông tin cần thiết từ các ngân hàng dữ liệu quốc gia. Điều này giúp tránh trùng lặp và giảm tình trạng xin—cấp giấy tờ không cần thiết.
Quy trình yêu cầu thông tin địa chính
Trong trường hợp thông tin được cung cấp bởi người nộp thuế chưa đủ để xác định căn cứ tính thuế chính xác, cơ quan thuế được quyền yêu cầu cơ quan quản lý đất đai cung cấp thông tin địa chính bổ sung. Yêu cầu này phải được giải quyết trong vòng 02 ngày làm việc kể từ khi cơ quan thuế phát động.
Loại bỏ xác nhận hành chính từ địa phương
Thông tư 89/2026/TT-BTC không còn bắt buộc người nộp thuế phải kèm theo xác nhận hoặc chứng thực từ các cơ quan hành chính địa phương (sở, huyện) khi nộp tờ khai thuế sử dụng đất. Điều này phản ánh xu hướng chuyển đổi số và tăng cường hiệu lực quản lý.
Khai thác dữ liệu quốc gia thay cho giấy chứng nhận
Cơ quan thuế sẽ chủ động khai thác thông tin về quyền sử dụng đất từ cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thay vì yêu cầu người nộp thuế cung cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Cách tiếp cận này nâng cao độ chính xác và giảm rủi ro thông tin lỗi thời.
Diễn biến thực hiện trên thực tế
Khi phát sinh hoặc thay đổi nghĩa vụ thuế, người nộp thuế cần xác định rõ tính chất và phạm vi của sự thay đổi này. Họ phải chuẩn bị đầy đủ những thông tin cơ bản về quyền lợi và các điều kiện liên quan.
Sau khi chuẩn bị, người nộp thuế tiến hành nộp hồ sơ không muộn hơn 30 ngày kể từ ngày gây phát sinh hoặc khi có sự đổi thay về căn cứ tính thuế. Nộp sớm hơn hạn quy định không chỉ đảm bảo tuân thủ mà còn tránh các rủi ro pháp lý sau này.
Với những trường hợp liên quan đến chuyển nhượng hoặc thừa kế, người nhận quyền sử dụng phải nộp hồ sơ trong vòng 30 ngày tính từ ngày được cấp quyền. Cơ quan thuế sẽ xử lý và tiếp nhận hồ sơ theo các quy trình tiêu chuẩn.
Những rủi ro và lưu ý pháp lý
Nếu người nộp thuế không tuân thủ đầy đủ các quy định về khai thuế và nộp thuế đúng hạn, họ có thể phải chịu các hình thức xử lý vi phạm hành chính. Mức phạt và tính chất vi phạm được xác định dựa trên mức độ và thời gian chây lỳ.
Tài liệu cần chuẩn bị bao gồm: thông tin chi tiết về quyền sử dụng đất (diện tích, vị trí, loại hình), thời gian phát sinh hoặc thay đổi quyền lợi, và các thông tin khác mà cơ quan thuế yêu cầu theo từng trường hợp cụ thể. Việc chuẩn bị chu đáo giúp rút ngắn thời gian xử lý và giảm khả năng bị yêu cầu bổ sung tài liệu.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
