Căn cứ pháp lý áp dụng
Ngày 05/6/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Quyết định số 55/2026/QĐ-UBND, quy định cụ thể về các loại giấy tờ khác có liên quan đến quyền sử dụng đất, hạn mức giao đất cho hộ gia đình và cá nhân, điều kiện công nhận quyền sử dụng đất, cùng điều kiện, diện tích tối thiểu để một thửa đất được phép tách ra hoặc được hợp lại với thửa khác trên địa bàn tỉnh. Văn bản này được xây dựng dựa trên căn cứ pháp lý là Điều 220 Luật Đất đai và khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội. Đây là cơ sở trực tiếp để người dân, tổ chức tại Thái Nguyên xác định thửa đất của mình có đủ điều kiện thực hiện thủ tục tách thửa, hợp thửa trong năm 2026 hay không.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: Hidith · CC BY-SA 4.0
Điều kiện chung để tách thửa, hợp thửa đất
Theo nội dung được quy định tại Điều 11 và Điều 12 của Quyết định 55/2026/QĐ-UBND, một thửa đất muốn được tách hoặc hợp thửa trước hết phải đáp ứng nhóm điều kiện nền tảng sau đây.
Thứ nhất, thửa đất không thuộc diện đã có thông báo thu hồi hoặc đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời không nằm trong phạm vi ranh giới của các công trình, dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp chỉ một phần diện tích của thửa đất rơi vào ranh giới dự án, thì phần diện tích còn lại nằm ngoài dự án vẫn được xem xét cho tách thửa bình thường; đối với riêng phần diện tích nằm ngoài dự án này, quy định về diện tích tối thiểu để tách thửa sẽ không bắt buộc phải áp dụng.
Thứ hai, về mặt diện tích, đất ở phải tuân thủ mức diện tích tối thiểu nêu tại khoản 2 Điều 12 của Quyết định, còn phần diện tích thuộc đất nông nghiệp nằm cùng thửa với đất ở thì không bị ràng buộc bởi hạn mức diện tích tách thửa quy định riêng cho đất nông nghiệp tại khoản 1 Điều 12.
Thứ ba, loại đất được phép tách thửa phải được xác định căn cứ theo mục đích sử dụng đất đã ghi nhận trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang có hiệu lực.
Thứ tư, đối với việc hợp thửa, những thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận lần đầu, hoặc đã hoàn tất thủ tục đăng ký biến động đất đai, thì có thể được hợp lại với nhau mà không bắt buộc phải đo đạc, xác định lại ranh giới. Tuy nhiên, quy định cũng nêu rõ không cho phép hợp thửa giữa đất hình thành từ các dự án phát triển nhà ở với thửa đất nằm ngoài phạm vi dự án đó, nhằm tránh xáo trộn quy hoạch và pháp lý của các dự án đã được phê duyệt.
Điều kiện, diện tích tối thiểu áp dụng cho từng loại đất
Bên cạnh các điều kiện chung, Quyết định 55/2026/QĐ-UBND còn đặt ra tiêu chí riêng theo từng loại đất cụ thể.
Đối với nhóm đất nông nghiệp, mức diện tích tối thiểu được phân theo mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm và đất nuôi trồng thủy sản phải đạt tối thiểu 150 m² cho mỗi thửa sau khi tách; riêng đất lâm nghiệp yêu cầu diện tích tối thiểu cao hơn, ở mức 1.000 m² mỗi thửa. Trường hợp phần đất nông nghiệp nằm chung trong cùng một thửa với đất ở thì không áp dụng hai mức diện tích nêu trên, mà được xử lý theo nguyên tắc dành cho đất ở như đã trình bày ở phần điều kiện chung.
Đối với đất ở, ngoài yêu cầu về diện tích tối thiểu dẫn chiếu tại khoản 2 Điều 12, thửa đất sau khi tách còn bắt buộc phải có ít nhất một cạnh tiếp giáp trực tiếp với đường giao thông công cộng hiện hữu, hoặc tiếp giáp với lối đi được hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa những người sử dụng đất liên quan. Đây là điều kiện nhằm bảo đảm thửa đất mới hình thành có lối tiếp cận hợp pháp, tránh phát sinh tranh chấp lối đi sau khi tách thửa.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Người sử dụng đất có nhu cầu tách thửa hoặc hợp thửa tại Thái Nguyên trong năm 2026 thực hiện theo các bước cơ bản sau:
Bước một, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đề nghị tách thửa hoặc hợp thửa theo mẫu và thành phần hồ sơ do pháp luật đất đai hiện hành quy định, trong đó có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng hợp pháp đối với thửa đất.
Bước hai, nộp hồ sơ tại cơ quan tiếp nhận có thẩm quyền theo phân cấp của địa phương và nhận phiếu biên nhận hồ sơ để làm căn cứ theo dõi tiến độ giải quyết.
Bước ba, chờ cơ quan có thẩm quyền thẩm định hồ sơ, đối chiếu với các điều kiện về tách thửa, hợp thửa nêu tại Quyết định 55/2026/QĐ-UBND cũng như quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương.
Bước bốn, sau khi hồ sơ được chấp thuận, người sử dụng đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới tương ứng với các thửa đất đã được tách hoặc thửa đất đã được hợp nhất.
Một số lưu ý khi thực hiện thủ tục
Trên thực tế, người dân có thể gặp một số vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục tách thửa, hợp thửa. Phổ biến nhất là trường hợp thửa đất không đáp ứng đủ các điều kiện đã nêu, chẳng hạn nằm trong ranh giới dự án đã phê duyệt, đang bị thông báo hoặc có quyết định thu hồi, hoặc không đạt diện tích tối thiểu theo từng loại đất. Bên cạnh đó, thời gian xử lý hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền có thể kéo dài hơn dự kiến do khối lượng hồ sơ tiếp nhận hoặc do cần xác minh, đối chiếu thêm thông tin về nguồn gốc, hiện trạng thửa đất.
Vì vậy, trước khi nộp hồ sơ, người sử dụng đất nên rà soát kỹ tình trạng pháp lý của thửa đất, đối chiếu với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố tại địa phương, đồng thời chuẩn bị đầy đủ, chính xác các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp. Việc chủ động kiểm tra thông tin từ sớm sẽ giúp hạn chế rủi ro bị trả hồ sơ hoặc kéo dài thời gian giải quyết thủ tục tách thửa, hợp thửa đất.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
