Cơ sở pháp lý
Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 254/2025/QH15, quy định một số cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Nghị quyết này bổ sung quy định về việc Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Nội dung chi tiết
Theo khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 254/2025/QH15, Nhà nước có thể thu hồi đất nếu đã đạt được sự đồng thuận của trên 75% diện tích đất và trên 75% số lượng người sử dụng đất trong trường hợp sử dụng đất để thực hiện dự án thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét và thông qua việc thu hồi phần diện tích đất còn lại để giao đất hoặc cho thuê đất cho chủ đầu tư.
Tại khoản 3 Điều 3, quy định điều kiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là phải hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, trừ một số trường hợp cụ thể như sau:
- Thu hồi đất khi phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được niêm yết công khai nhưng chưa được phê duyệt, nếu có trên 75% người sử dụng đất đồng ý.
- Thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư đối với các dự án đầu tư công khẩn cấp.
- Chính phủ sẽ quy định chi tiết về việc thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Quy trình thực hiện
- Bước 1: Khi hết thời hạn thỏa thuận mà đã đạt được trên 75% diện tích và số lượng người sử dụng đất, tổ chức kinh tế gửi văn bản đến Ủy ban nhân dân cấp xã để chủ trì cuộc họp với người sử dụng đất.
- Bước 2: Biên bản cuộc họp phải được lập rõ ràng, có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã và gửi cho các thành viên tham dự.
- Bước 3: Nếu đạt được thỏa thuận, tiếp tục thực hiện phương án thỏa thuận. Nếu không, tổ chức kinh tế gửi hồ sơ đề nghị thu hồi đất đến cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh.
- Bước 4: Hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị, biên bản họp và các tài liệu chứng minh đã đáp ứng các điều kiện theo quy định.
- Bước 5: Cơ quan chức năng có trách nhiệm rà soát hồ sơ trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc và tiến hành thu hồi đất nếu đủ điều kiện.
Lưu ý quan trọng
Các rủi ro có thể xảy ra nếu không đạt được sự đồng thuận từ người sử dụng đất. Thời hạn thỏa thuận cần được tuân thủ nghiêm ngặt để tránh việc thu hồi đất không hợp pháp. Tài liệu cần chuẩn bị bao gồm biên bản cuộc họp, văn bản đề nghị thu hồi đất và các chứng từ liên quan khác để chứng minh sự đồng thuận và điều kiện thực hiện dự án.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: SP5 William H. Robinson · Public domain
Lưu ý quan trọng: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
