Căn cứ pháp luật
Để giải quyết vấn đề xác định giá bồi thường đối với rừng khi Nhà nước tiến hành thu hồi đất, pháp luật áp dụng là Thông tư 31/2026/TT-BNNMT được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố vào ngày 15 tháng 7 năm 2026. Nghị định này thiết lập khung pháp lý cho việc định giá tài sản rừng, cung cấp hướng dẫn về cách thiết lập mức giá tiêu chuẩn cho các loại rừng khác nhau, đồng thời quy định phương pháp tính toán mức bồi thường cho các dịch vụ môi trường mà rừng cung cấp, bao gồm khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: Diane Selwyn · CC BY-SA 3.0
Phương pháp xác định đơn giá bồi thường
Quy trình xác định giá bồi thường cho một đơn vị diện tích rừng khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm một số bước cụ thể:
Phân loại trạng thái rừng
Bước đầu tiên yêu cầu phải phân chia các trạng thái rừng hiện có trên khu vực địa lý cụ thể dựa trên những tiêu chuẩn được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định. Các tiêu chuẩn này bao gồm những yếu tố như nguồn gốc hình thành rừng, đặc điểm địa hình nơi rừng phát triển, các loài thực vật chủ yếu, và lượng trữ lượng gỗ hay sinh khối. Các Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được trao quyền hạn để tự quyết định mức độ chi tiết trong việc phân loại các trạng thái rừng, điều chỉnh theo tình hình thực tế của rừng tại địa phương khi cần thiết.
Thu thập dữ liệu và thông tin
Tiếp theo, cần phải tiến hành công tác điều tra, tập hợp các thông tin và dữ liệu liên quan đến từng trạng thái rừng cũng như loại rừng khác nhau, tuân thủ những quy định được nêu trong Khoản 2 Điều 22 của Thông tư 31/2026. Thông tin này sẽ hỗ trợ việc lựa chọn các loại rừng đại diện cho mỗi trạng thái rừng, những mẫu đại diện này sau đó trở thành nền tảng cho việc tính toán giá bồi thường.
Tính toán đơn giá
Giá bồi thường cho mỗi hectare rừng được xác định theo các nguyên tắc khác nhau tùy vào loại rừng:
- Đối với rừng tự nhiên: đơn giá được tính bằng giá trị của quyền sử dụng rừng, theo tiêu chuẩn được quy định trong Điều 8 của Thông tư 31/2026
- Đối với rừng được con người trồng: đơn giá được xác định dựa trên doanh thu ước tính từ rừng đó, theo hướng dẫn tại Điều 16 của Thông tư 31/2026
Để xác định giá bồi thường cho một trạng thái rừng cụ thể, người ta lấy giá trị trung bình cộng của những giá rừng tương ứng với từng loại rừng mẫu được xác định cho trạng thái đó.
Xác định giá trong trường hợp bồi thường cấp bách
Trong những tình huống khi cần phải tiến hành bồi thường rừng nhưng chưa có đơn giá bồi thường chính thức được công bố, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quyết định mức giá bồi thường cụ thể dành riêng cho từng khu vực rừng dựa trên phương pháp định giá được nêu trong Thông tư 31/2026. Cụ thể:
- Với rừng tự nhiên: áp dụng phương pháp được mô tả trong Khoản 1 Điều 12
- Với rừng trồng: áp dụng phương pháp được nêu trong Khoản 1 Điều 20
Các bước thực hiện định giá rừng
Quy trình định giá rừng nhằm xác định mức bồi thường được thực hiện theo trình tự sau:
- Thực hiện phân loại trạng thái rừng trên địa bàn theo những tiêu chuẩn được pháp luật quy định
- Thực hiện công tác điều tra toàn diện, tập hợp các thông tin và dữ liệu chi tiết về mỗi trạng thái rừng
- Xác định những mẫu rừng đại diện được coi là tiêu biểu cho từng trạng thái rừng
- Tiến hành tính toán giá bồi thường cho mỗi loại rừng mẫu, dựa trên giá trị quyền sử dụng hoặc thu nhập dự tính
- Trong trường hợp cần thiết, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quyết định mức giá bồi thường phù hợp cho từng khu rừng cụ thể
Những điểm cần lưu ý
Nội dung bài viết này phục vụ mục đích cung cấp thông tin tham khảo. Các quy định pháp luật có khả năng được điều chỉnh, bổ sung theo từng giai đoạn. Những người có nhu cầu tìm hiểu thêm các tình huống cụ thể hoặc cần hỗ trợ pháp lý trong những trường hợp riêng lẻ nên liên hệ với cơ quan quản lý nhà nước hoặc các chuyên gia pháp luật có chuyên môn trong lĩnh vực đất đai và tài nguyên.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
