Cơ sở pháp lý
Bộ Tư pháp đang thẩm định hồ sơ chính sách dự án Luật Đất đai (sửa đổi) (lần 02), trong đó có dự thảo Luật Đất đai sửa đổi (dự thảo số 03) kèm Hồ sơ của dự án Luật ngày 22/8/2026. Dự thảo này quy định về chế độ sở hữu đất đai, quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai, chế độ quản lý và sử dụng đất đai, quyền và nghĩa vụ của công dân, người sử dụng đất đối với đất đai thuộc lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Nội dung chi tiết
Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi quy định quyền và nghĩa vụ chung của người sử dụng đất tại Điều 22 như sau:
-
Quyền chung của người sử dụng đất:
- Được cấp Giấy chứng nhận khi có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về đất đai.
- Hưởng thành quả lao động, kết quả đầu tư trên đất sử dụng hợp pháp.
- Hưởng các lợi ích khi Nhà nước đầu tư để bảo vệ, cải tạo và phát triển đất nông nghiệp.
- Được Nhà nước hướng dẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, phục hồi đất nông nghiệp.
- Được Nhà nước bảo hộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình.
- Được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của dự thảo Luật Đất đai sửa đổi.
- Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.
-
Nghĩa vụ chung của người sử dụng đất:
- Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, bảo vệ các công trình công cộng và tuân thủ quy định khác của pháp luật.
- Thực hiện kê khai đăng ký đất đai và các thủ tục liên quan khi chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất.
- Thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện biện pháp bảo vệ đất và cải tạo, phục hồi đất bị ô nhiễm, thoái hóa do mình gây ra.
- Tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường và không làm tổn hại đến tài sản của người khác.
- Tuân thủ quy định về việc tìm thấy vật trong lòng đất.
- Bàn giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất.
-
Quyền và nghĩa vụ của nhóm người sử dụng đất:
- Nhóm người sử dụng đất bao gồm thành viên hộ gia đình, cá nhân có quyền và nghĩa vụ như cá nhân theo quy định của dự thảo.
- Trường hợp có tổ chức kinh tế trong nhóm, quyền và nghĩa vụ sẽ theo quy định của tổ chức kinh tế.
- Nếu quyền sử dụng đất phân chia được, từng thành viên phải thực hiện đăng ký biến động hoặc tách thửa.
- Nếu không phân chia được, các thành viên cùng nhau thực hiện quyền và nghĩa vụ hoặc ủy quyền cho người đại diện.
- Cộng đồng dân cư sử dụng đất: Có quyền và nghĩa vụ như cá nhân, trừ quyền thừa kế.
- Tổ chức nước ngoài: Có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
- Quyền đối với thửa đất liền kề: Bao gồm quyền về lối đi, cấp nước, thoát nước, và các nhu cầu cần thiết khác.
- Tổ chức, cá nhân thuê đất: Có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về dân sự.
Quy trình thực hiện
- Chuẩn bị hồ sơ theo quy định của pháp luật.
- Đăng ký quyền sử dụng đất tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan đến quyền sử dụng đất.
- Thực hiện các thủ tục chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất nếu có nhu cầu.
- Thực hiện các biện pháp bảo vệ và cải tạo đất theo quy định.
Lưu ý quan trọng
Cần lưu ý các rủi ro liên quan đến việc sử dụng đất không đúng mục đích, không thực hiện nghĩa vụ tài chính, và vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Thời hạn thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai cần được tuân thủ nghiêm ngặt. Tài liệu cần chuẩn bị bao gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ chuyển nhượng, và các giấy tờ liên quan khác theo quy định của pháp luật.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USDAgov · Public domain
Lưu ý quan trọng: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
