Căn cứ pháp lý và phạm vi áp dụng
Từ ngày 10/6/2026, việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu trên địa bàn tỉnh Ninh Bình được thực hiện theo Quyết định số 64/2026/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, quy định về trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai tại địa phương. Văn bản này ấn định cụ thể các loại giấy tờ mà người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất phải chuẩn bị khi làm thủ tục đăng ký lần đầu, đồng thời phân định rõ thành phần hồ sơ theo từng nhóm chủ thể nộp hồ sơ để thuận tiện cho quá trình tiếp nhận, thẩm định.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USDAgov · Public domain
Hồ sơ dành cho hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư
Đối với nhóm chủ thể là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, hồ sơ đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu tại Ninh Bình bao gồm những giấy tờ chủ yếu sau:
- Đơn đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, lập theo Mẫu số 15 đính kèm Quyết định 64/2026/QĐ-UBND.
- Các loại giấy tờ được liệt kê tại Điều 137, khoản 1 và khoản 5 Điều 148, khoản 1 và khoản 5 Điều 149 Luật Đất đai; kèm theo sơ đồ nhà ở, công trình xây dựng nếu có.
- Giấy tờ chứng minh việc nhận thừa kế quyền sử dụng đất theo pháp luật dân sự hiện hành.
- Giấy tờ liên quan đến trường hợp được giao đất không đúng thẩm quyền, hoặc các giấy tờ về việc mua, nhận thanh lý, hóa giá, phân phối nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất.
- Giấy tờ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, nếu người sử dụng đất từng bị xử lý.
- Hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận về việc xác lập quyền đối với thửa đất liền kề, trong trường hợp có phát sinh.
- Văn bản xác định các thành viên có chung quyền sử dụng đất, áp dụng khi thửa đất thuộc quyền sử dụng chung của hộ gia đình.
- Hồ sơ thiết kế xây dựng công trình đã qua thẩm định, hoặc văn bản chấp thuận nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, nếu công trình thuộc diện phải thẩm định, nghiệm thu.
- Chứng từ đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai, hoặc giấy tờ chứng minh được miễn, giảm nghĩa vụ tài chính, nếu thuộc diện này.
- Văn bản xác nhận của cơ quan quản lý xây dựng cấp huyện về việc nhà ở, công trình xây dựng đủ điều kiện tồn tại, đối với trường hợp cần xác nhận.
Hồ sơ dành cho tổ chức và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
Với nhóm tổ chức và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, thành phần hồ sơ đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu gồm:
- Đơn đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất theo Mẫu số 15 ban hành kèm Quyết định 64/2026/QĐ-UBND.
- Giấy tờ quy định tại Điều 137, khoản 4 và khoản 5 Điều 148, khoản 4 và khoản 5 Điều 149 Luật Đất đai, nếu có.
- Đối với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, cần có giấy tờ chứng minh việc nhận thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật dân sự.
- Sơ đồ hoặc bản trích lục bản đồ địa chính của thửa đất.
So với hồ sơ áp dụng cho hộ gia đình, cá nhân, thành phần hồ sơ của nhóm tổ chức và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được quy định gọn hơn, tập trung vào các giấy tờ chứng minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và tài liệu địa chính, phù hợp với đặc thù của nhóm chủ thể này.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Việc đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu tại Ninh Bình được tiến hành theo các bước cơ bản sau:
- Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản chuẩn bị đầy đủ hồ sơ tương ứng với nhóm chủ thể của mình như đã nêu ở trên.
- Nộp hồ sơ tại cơ quan tiếp nhận có thẩm quyền theo quy định tại Quyết định 64/2026/QĐ-UBND.
- Cơ quan chức năng tiếp nhận, kiểm tra, thẩm định hồ sơ và xử lý theo trình tự quy định.
- Sau khi hồ sơ được chấp thuận, người nộp hồ sơ được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Những điểm cần lưu ý
Hồ sơ đăng ký đất đai lần đầu bao gồm khá nhiều loại giấy tờ và có sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm chủ thể, nên người sử dụng đất cần đối chiếu kỹ danh mục áp dụng cho trường hợp cụ thể của mình trước khi nộp hồ sơ. Nếu hồ sơ bị thiếu giấy tờ hoặc không đáp ứng đúng yêu cầu, cơ quan tiếp nhận có thể từ chối giải quyết hoặc yêu cầu bổ sung, làm kéo dài thời gian thực hiện thủ tục. Thời hạn xử lý hồ sơ cũng không cố định mà phụ thuộc vào tính chất, mức độ phức tạp của từng trường hợp; chẳng hạn hồ sơ liên quan đến thừa kế, xử phạt vi phạm hành chính hoặc công trình cần thẩm định thiết kế thường đòi hỏi thời gian xác minh lâu hơn so với hồ sơ thông thường. Vì vậy, việc chuẩn bị chu đáo, đầy đủ tài liệu ngay từ đầu là yếu tố quan trọng giúp quá trình đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất diễn ra thuận lợi và đúng tiến độ.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
