Hồ sơ xác định người phụ thuộc là con của người nộp thuế từ 1/7/2026

Cơ sở pháp lý

Hồ sơ xác định người phụ thuộc là con của người nộp thuế áp dụng từ ngày 01/7/2026 được quy định trực tiếp tại Thông tư 87/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Đây là văn bản hướng dẫn về đăng ký người phụ thuộc để áp dụng giảm trừ gia cảnh theo pháp luật thuế thu nhập cá nhân.

• Thông tư 87/2026/TT-BTC: quy định chi tiết thành phần hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ/chồng, con từ đủ 18 tuổi trở lên mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật hoặc đang đi học — văn bản gốc tra cứu tại vanban.chinhphu.vn.
• Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định hướng dẫn về giảm trừ gia cảnh: là căn cứ xác định điều kiện con được tính là người phụ thuộc (độ tuổi, thu nhập bình quân tháng, nghĩa vụ nuôi dưỡng trực tiếp) và mức giảm trừ khi tính thuế.
• Luật Hộ tịch, Luật Căn cước: là căn cứ về Giấy khai sinh, Quyết định nhận cha, mẹ, con và thẻ Căn cước của con trong trường hợp đã được cấp — đối chiếu bản chụp với bản chính khi cơ quan thuế yêu cầu.
• Luật Nuôi con nuôi và Luật Hôn nhân và Gia đình: là căn cứ về Quyết định công nhận/Giấy chứng nhận nuôi con nuôi và Giấy chứng nhận kết hôn dùng để chứng minh quan hệ với con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng.
• Pháp luật về người khuyết tật và pháp luật dân sự về mất năng lực hành vi dân sự: là căn cứ về Giấy xác nhận khuyết tật, Giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự đối với con từ đủ 18 tuổi trở lên thuộc diện này.

Toàn văn Thông tư 87/2026/TT-BTC và các văn bản hướng dẫn thi hành được tra cứu tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ — vanban.chinhphu.vn.

Nội dung chi tiết

1. Đối với con đẻ. Hồ sơ gồm: bản chụp Giấy khai sinh của con hoặc bản chụp Quyết định nhận cha, mẹ, con hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác nhận mối quan hệ cha, mẹ với con; kèm bản chụp thẻ Căn cước của con trong trường hợp con đã được cấp Căn cước.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Kirsten Gillibrand 2020 · Public domain

2. Đối với con nuôi. Hồ sơ gồm: bản chụp Giấy khai sinh của con; bản chụp thẻ Căn cước của con trong trường hợp đã được cấp Căn cước; kèm bản chụp Quyết định công nhận hoặc Giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

3. Đối với con riêng của vợ hoặc con riêng của chồng. Hồ sơ gồm: bản chụp Giấy khai sinh của con; bản chụp thẻ Căn cước của con trong trường hợp đã được cấp Căn cước; kèm bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn của người nộp thuế hoặc các giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp để chứng minh mối quan hệ với con riêng của vợ hoặc con riêng của chồng mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng.

4. Đối với con từ đủ 18 tuổi trở lên là người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người khuyết tật. Ngoài hồ sơ chứng minh mối quan hệ là con tương ứng với các trường hợp (1), (2) và (3) nêu trên, hồ sơ cần có thêm: bản chụp Giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật hoặc bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật.

5. Đối với con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, kể cả con từ đủ 18 tuổi trở lên đang học bậc phổ thông. Ngoài hồ sơ chứng minh mối quan hệ là con tương ứng với các trường hợp (1), (2) và (3), hồ sơ cần có thêm: bản chụp thẻ sinh viên hoặc bản khai có xác nhận của nhà trường hoặc giấy tờ khác chứng minh đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, trung học phổ thông hoặc học nghề. Trường hợp con từ đủ 18 tuổi đang học lớp 12 được tính cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12.

Nội dung trên được tổng hợp từ Thông tư 87/2026/TT-BTC tại vanban.chinhphu.vn. Người nộp thuế cần đáp ứng đồng thời điều kiện về độ tuổi, thu nhập và nghĩa vụ nuôi dưỡng theo pháp luật thuế thu nhập cá nhân để con được tính giảm trừ gia cảnh.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Kirsten Gillibrand 2020 · Public domain

Quy trình thực hiện

Để đăng ký người phụ thuộc là con và được tính giảm trừ gia cảnh từ kỳ tính thuế áp dụng Thông tư 87/2026/TT-BTC, người nộp thuế thực hiện theo các bước sau:

1. Xác định diện con thuộc trường hợp nào: đối chiếu thực tế với 05 nhóm — con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ/chồng, con từ đủ 18 tuổi mất năng lực hành vi dân sự/khuyết tật, con đang đi học — để xác định đúng danh mục giấy tờ phải chuẩn bị; tra cứu văn bản gốc tại vanban.chinhphu.vn.
2. Chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ cha, mẹ — con: chụp Giấy khai sinh, Quyết định nhận cha, mẹ, con, Quyết định/Giấy chứng nhận nuôi con nuôi, Giấy chứng nhận kết hôn hoặc văn bản xác nhận quan hệ của cơ quan có thẩm quyền; chụp thẻ Căn cước của con nếu con đã được cấp; kiểm tra tính trùng khớp họ tên, ngày sinh, số định danh trên các giấy tờ.
3. Bổ sung giấy tờ theo tình trạng của con từ đủ 18 tuổi trở lên: nếu con mất năng lực hành vi dân sự hoặc khuyết tật thì xin/chụp Giấy xác nhận tương ứng; nếu con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, trung học phổ thông hoặc học nghề thì chụp thẻ sinh viên hoặc xin bản khai có xác nhận của nhà trường; lưu ý giữ nguyên quyền giảm trừ trong thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12.
4. Kê khai và nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc: nộp bản chụp các giấy tờ nêu trên cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập để tổng hợp, hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan thuế nơi người nộp thuế đăng ký giảm trừ; kê đúng thông tin mã số thuế người phụ thuộc (nếu có), thời điểm bắt đầu tính giảm trừ và cam kết nuôi dưỡng trực tiếp.
5. Lưu trữ bản chính để đối chiếu khi quyết toán: giữ bản chính Giấy khai sinh, Quyết định nuôi con nuôi, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy xác nhận khuyết tật/mất năng lực, thẻ sinh viên/giấy xác nhận học tập để xuất trình khi cơ quan thuế kiểm tra; trường hợp ủy quyền quyết toán cho tổ chức trả thu nhập thì cung cấp đầy đủ hồ sơ trước thời hạn quyết toán thuế thu nhập cá nhân.
6. Cập nhật khi có thay đổi: khi con thôi học, đã tốt nghiệp, có thu nhập vượt ngưỡng, thay đổi tình trạng khuyết tật hoặc thay đổi nghĩa vụ nuôi dưỡng, kịp thời thông báo ngừng hoặc điều chỉnh đăng ký người phụ thuộc; đối chiếu lại Thông tư 87/2026/TT-BTC tại vanban.chinhphu.vn trước khi áp dụng cho kỳ tính thuế mới.

Lưu ý quan trọng

• Hồ sơ nêu trên là bản chụp ; cơ quan thuế có quyền yêu cầu xuất trình bản chính để đối chiếu khi đăng ký, quyết toán hoặc thanh tra, kiểm tra — bản chụp mờ, tẩy xóa, không khớp thông tin định danh sẽ bị từ chối tính giảm trừ.
• Thẻ Căn cước của con chỉ phải nộp khi con đã được cấp ; con chưa đến tuổi cấp Căn cước thì không phải bổ sung giấy tờ này.
• Con từ đủ 18 tuổi trở lên chỉ được tính là người phụ thuộc khi thuộc diện mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật không có khả năng lao động hoặc đang đi học và đáp ứng điều kiện thu nhập, nuôi dưỡng trực tiếp theo pháp luật thuế thu nhập cá nhân.
• Thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12 vẫn được tính là đang học phổ thông; sau thời gian này nếu con không tiếp tục học lên thì không còn đủ điều kiện, trừ trường hợp khuyết tật/mất năng lực.
• Luôn đối chiếu văn bản gốc Thông tư 87/2026/TT-BTC tại vanban.chinhphu.vn để tránh áp dụng văn bản hết hiệu lực hoặc dự thảo chưa có hiệu lực từ 01/7/2026.
• Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, được tổng hợp từ các văn bản pháp luật tại vanban.chinhphu.vn. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.