Cơ sở pháp lý
Câu hỏi được đặt ra trong bối cảnh cá nhân luật sư dự kiến thành lập Công ty Luật trách nhiệm hữu hạn một thành viên tại Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định của Luật Luật sư. Tổ chức hành nghề luật sư không được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp như doanh nghiệp thông thường mà được Sở Tư pháp cấp Giấy đăng ký hoạt động theo Điều 35 Luật Luật sư. Việc xác định Công ty Luật có thuộc đối tượng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hay không được căn chiếu vào các văn bản sau:
- Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, theo đó miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu;
- Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/1/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết 198/2025/QH15, trong đó khoản 3 Điều 7 quy định chi tiết điều kiện, thời điểm tính và các trường hợp không được áp dụng chính sách miễn thuế 03 năm đầu;
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/10/2025), theo đó thuế suất thông dụng là 20%, áp dụng 15% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng và 17% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng;
- Nghị định số 80/2021/NĐ-CP quy định tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa theo số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, tổng doanh thu và tổng nguồn vốn;
- Luật Luật sư (Điều 35 về đăng ký hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư) làm căn cứ xác định loại giấy tờ mà Công ty Luật được cấp khi thành lập.
Nội dung chi tiết
Về câu hỏi thứ nhất — Công ty Luật có được xem là đối tượng hỗ trợ thuế theo doanh nghiệp nhỏ và vừa không? Công ty Luật trách nhiệm hữu hạn một thành viên do cá nhân luật sư thành lập là tổ chức hành nghề luật sư, hoạt động theo Giấy đăng ký hoạt động do Sở Tư pháp cấp. Nếu đáp ứng đồng thời các tiêu chí về số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, tổng doanh thu và tổng nguồn vốn theo quy định, tổ chức này vẫn có thể được xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa để hưởng chính sách hỗ trợ, miễn giảm thuế hiện hành.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Betty Longbottom · CC BY-SA 2.0
Về câu hỏi thứ hai — Có được miễn thuế TNDN 03 năm đầu theo Nghị quyết 198/2025/QH15 không? Điểm then chốt là điều kiện "__được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu__" được quy định tại khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 và khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP. Công ty Luật không được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mà được cấp Giấy đăng ký hoạt động, do đó chưa có căn cứ rõ ràng để xác định chắc chắn thuộc đối tượng miễn thuế 03 năm đầu. Trường hợp này cần được cơ quan thuế (hoặc Bộ Tài chính) hướng dẫn bằng văn bản trước khi kê khai享受 ưu đãi.
Về câu hỏi thứ ba — Thời điểm bắt đầu tính thời gian miễn thuế. Theo quy định, thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu; đối với Giấy chứng nhận cấp trước ngày 17/5/2025 mà còn thời gian áp dụng thì được tiếp tục hưởng cho thời gian còn lại. Trường hợp Công ty Luật được cơ quan có thẩm quyền công nhận Giấy đăng ký hoạt động tương đương giấy tờ đăng ký lần đầu, thời điểm bắt đầu tính sẽ gắn với thời điểm cấp Giấy đăng ký hoạt động; trường hợp không được công nhận, Công ty Luật không thuộc diện miễn thuế này.
Về câu hỏi thứ tư và thứ năm — Áp dụng thuế suất 15% hoặc 17% và kỳ tính thuế đầu tiên. Nếu không thuộc diện miễn thuế 03 năm đầu, Công ty Luật vẫn được áp dụng mức thuế suất theo quy mô doanh thu: 15% nếu tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng, 17% nếu từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng, quá ngưỡng này áp dụng thuế suất 20%. Doanh thu làm căn cứ xác định là tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề; đối với kỳ tính thuế đầu tiên chưa có doanh thu của kỳ trước, doanh nghiệp căn cứ doanh thu thực tế phát sinh trong kỳ đầu tiên và đăng ký áp dụng mức thuế suất với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Betty Longbottom · CC BY-SA 2.0
Quy trình thực hiện
Để xác định và hưởng chính sách ưu đãi thuế TNDN một cách đúng đắn, Công ty Luật (hoặc tổ chức hành nghề luật sư) có thể thực hiện theo các bước sau:
- Hoàn tất thủ tục đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp theo Điều 35 Luật Luật sư và nhận Giấy đăng ký hoạt động, đồng thời hoàn tất các thủ tục thuế ban đầu để được cấp mã số thuế.
- Tra cứu toàn văn văn bản pháp luật hiện hành (Nghị quyết 198/2025/QH15, Nghị định 20/2026/NĐ-CP, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15) trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ tại địa chỉ vanban.chinhphu.vn hoặc website của Bộ Tài chính để đối chiếu điều kiện áp dụng.
- Rà soát, chứng minh đồng thời các tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa: số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, tổng doanh thu năm và tổng nguồn vốn năm tại thời điểm thành lập.
- Soạn văn bản hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp (hoặc Bộ Tài chính) về việc Giấy đăng ký hoạt động có được coi là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu để hưởng miễn thuế 03 năm; lưu giữ văn bản trả lời làm căn cứ kê khai.
- Nếu không thuộc diện miễn thuế 03 năm đầu, đăng ký áp dụng mức thuế suất 15% hoặc 17% theo tổng doanh thu kỳ tính thuế liền kề trước trong hồ sơ khai thuế, bảo đảm hạch toán riêng và lưu giữ chứng từ doanh thu, chi phí hợp lệ.
- Nộp tờ khai, quyết toán thuế và tận dụng các ưu đãi khác (miễn, giảm thuế, miễn lệ phí môn bài) khi còn hiệu lực; cập nhật thay đổi văn bản pháp luật trong suốt quá trình hoạt động.
Lưu ý quan trọng
- Điều kiện "__được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu__" là yếu tố quyết định; tổ chức hành nghề luật sư chỉ được cấp Giấy đăng ký hoạt động nên cần có hướng dẫn bằng văn bản của cơ quan thuế trước khi tự áp dụng miễn thuế.
- Chính sách miễn thuế 03 năm đầu theo Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 17/5/2025 và áp dụng kể từ kỳ tính thuế năm 2025; thời gian miễn tính liên tục, không kéo dài nếu doanh nghiệp ngừng hoạt động.
- Chính sách không áp dụng đối với doanh nghiệp thành lập từ việc chia tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc loại hình hoạt động.
- Doanh thu làm căn cứ xác định thuế suất 15% và 17% là tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề; doanh nghiệp có nhiều mức ưu务 ưu đãi thì được chọn mức có lợi nhất nhưng phải hạch toán riêng khoản thu nhập được ưu đãi.
- Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, biên soạn từ các văn bản pháp luật hiện hành. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
