Cơ sở pháp lý áp dụng
Ngày 08/9/2026, Thuế tỉnh Tây Ninh đã ban hành Công văn số 7751/TNI-QLDN2, hướng dẫn về việc kê khai thay cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên địa bàn quản lý. Văn bản hướng dẫn này được xây dựng dựa trên một hệ thống các quy định pháp luật hiện hành, cụ thể gồm:
- Khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội, quy định một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.
- Điều 3 và Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, nội dung đã được sửa đổi theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
- Điều 5, Điều 13 và Điều 18 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
- Điều 4 và Điều 8 Thông tư 18/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.
Đây là những căn cứ pháp lý then chốt để cơ quan thuế địa phương triển khai hướng dẫn cụ thể cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong việc thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế theo phương thức mới, thay thế dần cho cách thức nộp thuế khoán đã áp dụng trước đây.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Usodesita from Hanoi, Vietnam · CC BY 2.0
Nội dung hướng dẫn kê khai thuế
Theo tinh thần của Công văn 7751/TNI-QLDN2, kể từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn được áp dụng phương pháp khoán thuế như trước đây. Thay vào đó, các đối tượng này phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế hiện hành, nghĩa là tự xác định và tự kê khai số thuế phải nộp dựa trên doanh thu thực tế phát sinh từ hoạt động kinh doanh của mình.
Về ngưỡng doanh thu chịu thuế, quy định trước đây xác định rằng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì được miễn nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, mức ngưỡng này đã được điều chỉnh tăng lên thành 1 tỷ đồng theo quy định mới, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hộ kinh doanh nhỏ, cá nhân kinh doanh có quy mô hoạt động còn hạn chế.
Doanh thu làm căn cứ để xác định nghĩa vụ thuế được hiểu là toàn bộ khoản tiền phát sinh từ việc bán hàng hóa, gia công sản phẩm, cung ứng dịch vụ trong kỳ tính thuế, không phân biệt việc đã thu được tiền hay chưa thu được tiền. Nói cách khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải tính gộp cả các khoản công nợ, khoản thu chưa hoàn tất vào doanh thu để kê khai, chứ không chỉ căn cứ vào dòng tiền thực nhận trong kỳ.
Trách nhiệm kê khai thuộc về chính hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: các đối tượng này phải tự thực hiện việc kê khai một cách đầy đủ, trung thực và chính xác toàn bộ doanh thu phát sinh, làm cơ sở để cơ quan thuế xác định đúng số thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước.
Trình tự các bước thực hiện
Để việc kê khai thuế được tiến hành đúng quy định, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần tuân thủ trình tự các bước cơ bản sau đây.
Trước tiên, cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ khai thuế theo đúng mẫu biểu do cơ quan thuế quy định, bảo đảm các thông tin kê khai phản ánh đúng thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Tiếp theo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tiến hành tự kê khai toàn bộ doanh thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ, bao gồm cả phần doanh thu đã thu tiền và phần doanh thu chưa thu tiền như đã trình bày ở phần trên.
Sau khi hoàn tất việc kê khai, hồ sơ khai thuế cần được nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đó, bảo đảm đúng thời hạn mà pháp luật đã quy định.
Cuối cùng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm tiếp tục theo dõi và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thuế phát sinh sau đó, tuân thủ đúng các quy định pháp luật hiện hành về quản lý thuế.
Những vấn đề cần lưu ý
Một điểm quan trọng mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần đặc biệt chú ý là rủi ro pháp lý có thể phát sinh từ việc kê khai doanh thu không chính xác. Nếu việc kê khai bị phát hiện sai lệch hoặc thiếu trung thực, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể phải đối mặt với các chế tài xử phạt theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Về thời hạn nộp hồ sơ, đối với kỳ khai thuế của các tháng 1, tháng 2 và tháng 3 năm 2026, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày 20 tháng 4 năm 2026. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần chủ động sắp xếp thời gian để hoàn thành việc kê khai và nộp hồ sơ đúng hạn, tránh tình trạng chậm trễ dẫn đến bị xử lý vi phạm.
Bên cạnh đó, để bảo đảm tính chính xác và có căn cứ đối chiếu khi cần thiết, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nên chủ động lưu giữ, chuẩn bị đầy đủ các tài liệu, chứng từ chứng minh doanh thu thực tế cũng như các khoản thu nhập khác có liên quan đến hoạt động kinh doanh của mình. Đây chính là cơ sở quan trọng để giải trình với cơ quan thuế trong trường hợp có yêu cầu kiểm tra, đối chiếu số liệu kê khai.
Nhìn chung, việc chuyển đổi từ phương pháp khoán thuế sang cơ chế tự kê khai, tự chịu trách nhiệm đòi hỏi hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về thuế, chủ động cập nhật các quy định mới và thực hiện nghiêm túc quy trình kê khai, qua đó bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình cũng như tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
