Điều kiện kinh doanh dịch vụ tư vấn điều tra, đánh giá đất đai

Cơ sở pháp lý

1. Luật Đất đai số 31/2024/QH15 ngày 18/01/2024, quy định về hoạt động dịch vụ đất đai nói chung và dịch vụ tư vấn điều tra, đánh giá đất đai nói riêng; trong đó có các điều khoản về điều kiện của tổ chức kinh doanh dịch vụ, điều kiện của người hành nghề và việc đăng ký, công nhận đủ điều kiện hoạt động (Điều 64 đến Điều 66).

2. Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 29/7/2024 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, trong đó có nội dung hướng dẫn về tổ chức và điều kiện hoạt động của tổ chức kinh doanh dịch vụ điều tra, đánh giá đất đai.

3. Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 về thành lập doanh nghiệp, đăng ký doanh nghiệp và đăng ký ngành, nghề kinh doanh làm cơ sở cho việc ghi nhận ngành nghề dịch vụ đất đai.

4. Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó dịch vụ đất đai thuộc nhóm ngành nghề phải bảo đảm điều kiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

5. Luật Giá số 16/2023/QH15 liên quan đến hoạt động định giá, thẩm định giá tài sản, trong đó có định giá đất khi dịch vụ tư vấn điều tra, đánh giá đất đai gắn với việc xác định giá đất.

6. Các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, làm căn cứ xử lý đối với tổ chức, cá nhân hoạt động dịch vụ khi chưa đủ điều kiện.

Nội dung chi tiết

Dịch vụ tư vấn điều tra, đánh giá đất đai là hoạt động cung cấp kết quả điều tra cơ bản về đất đai, đánh giá tiềm năng đất đai, phân hạng đất đai và các nội dung kỹ thuật khác phục vụ công tác quản lý nhà nước về đất đai cũng như nhu cầu sử dụng đất của tổ chức, cá nhân. Đây là loại hình dịch vụ đất đai có tính kỹ thuật chuyên sâu, kết quả được sử dụng làm căn cứ cho nhiều quyết định hành chính và giao dịch dân sự, nên pháp luật đặt ra yêu cầu về điều kiện năng lực khá chặt chẽ đối với tổ chức hành nghề và người trực tiếp thực hiện.

Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USDAgov · Public domain

Về điều kiện đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ, doanh nghiệp phải có đăng ký ngành, nghề kinh doanh phù hợp với lĩnh vực dịch vụ đất đai; có tư cách pháp nhân và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Tổ chức phải bảo đảm các điều kiện về nhân sự chuyên môn, về cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật cần thiết để thực hiện hoạt động điều tra, đánh giá đất đai theo quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, khách quan của kết quả dịch vụ do mình cung cấp.

Về điều kiện đối với người hành nghề, người phụ trách kỹ thuật và người trực tiếp thực hiện dịch vụ phải có trình độ chuyên môn phù hợp, được đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ theo quy định và đáp ứng yêu cầu về chứng chỉ hành nghề đối với những nội dung bắt buộc phải có chứng chỉ. Tùy theo từng lĩnh vực cụ thể như điều tra cơ bản về đất đai, đánh giá tiềm năng đất đai hay phân hạng đất đai, yêu cầu về nhân sự có thể khác nhau và được xác định theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Về thủ tục hành chính, tổ chức kinh doanh dịch vụ đất đai phải thực hiện đăng ký ngành, nghề kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh và thực hiện thủ tục công nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ đất đai khi pháp luật có quy định. Hồ sơ, trình tự, thẩm quyền công nhận được thực hiện theo hướng dẫn của văn bản quy phạm pháp luật hiện hành; chỉ sau khi được công nhận đủ điều kiện, tổ chức mới được ký kết và thực hiện hợp đồng dịch vụ theo đúng phạm vi được công nhận.

Trong quá trình hành nghề, tổ chức và người hành nghề có trách nhiệm tuân thủ quy trình kỹ thuật, bảo mật thông tin khách hàng và thông tin về đất đai theo quy định, không được lợi dụng hoạt động nghề nghiệp để trục lợi hoặc cung cấp kết quả sai lệch. Trường hợp hoạt động dịch vụ khi chưa đủ điều kiện, hành nghề ngoài phạm vi được công nhận hoặc vi phạm quy định về điều kiện hành nghề, tổ chức, cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, bị thu hồi kết quả, đình chỉ hoạt động, và tùy theo mức độ thiệt hại còn có thể bị truy cứu trách nhiệm dân sự, trách nhiệm hình sự theo quy định.

Quy trình thực hiện

1. Xác định rõ lĩnh vực, phạm vi dịch vụ đất đai mà tổ chức dự kiến cung cấp, bao gồm điều tra cơ bản về đất đai, đánh giá tiềm năng đất đai, phân hạng đất đai và các dịch vụ tư vấn có liên quan.
2. Đăng ký ngành, nghề kinh doanh phù hợp tại cơ quan đăng ký kinh doanh; trường hợp đã thành lập doanh nghiệp thì thực hiện thủ tục bổ sung ngành, nghề kinh doanh theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
3. Bảo đảm điều kiện về nhân sự, cơ sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật: bố trí người phụ trách kỹ thuật có trình độ chuyên môn phù hợp, tổ chức đào tạo, tập huấn và bảo đảm chứng chỉ hành nghề cho người thực hiện dịch vụ theo quy định.
4. Thực hiện thủ tục đăng ký, công nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ đất đai tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi pháp luật quy định; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh năng lực theo hướng dẫn hiện hành.
5. Ký kết và thực hiện hợp đồng dịch vụ đúng phạm vi được công nhận, tuân thủ quy trình kỹ thuật, quy định về bảo mật thông tin và chịu trách nhiệm về chất lượng, tính khách quan của kết quả cung cấp.
6. Theo dõi, cập nhật thường xuyên các quy định mới của Luật Đất đai 2024 và văn bản hướng dẫn thi hành để kịp thời điều chỉnh điều kiện, hồ sơ và hoạt động hành nghề cho phù hợp.

Lưu ý quan trọng

Tổ chức kinh doanh dịch vụ tư vấn điều tra, đánh giá đất đai phải đáp ứng đồng thời điều kiện theo pháp luật chuyên ngành là Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành, cùng với các điều kiện chung của pháp luật về doanh nghiệp và đầu tư. Việc chỉ có đăng ký kinh doanh mà chưa đáp ứng điều kiện chuyên môn theo quy định không được coi là đủ điều kiện hành nghề.

Hành nghề khi chưa đủ điều kiện, hành nghề ngoài phạm vi được công nhận hoặc sử dụng người không đủ trình độ, chứng chỉ để thực hiện dịch vụ là hành vi vi phạm và có thể bị xử lý vi phạm hành chính, thu hồi kết quả dịch vụ, đình chỉ hoạt động, đồng thời có thể phải bồi thường thiệt hại và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn thi hành có hiệu lực từ ngày 01/8/2024 đã thay đổi nhiều nội dung so với Luật Đất đai 2013; do đó tổ chức, cá nhân cần cập nhật văn bản mới nhất thay vì áp dụng kinh nghiệm theo quy định cũ.

Người phụ trách kỹ thuật và người trực tiếp hành nghề phải có trình độ, năng lực chuyên môn phù hợp với từng loại dịch vụ; việc đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ cần được duy trì để bảo đảm chất lượng kết quả điều tra, đánh giá đất đai.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý chính thức cho từng trường hợp cụ thể. Trước khi nộp hồ sơ hoặc ký kết hợp đồng dịch vụ, tổ chức nên đối chiếu trực tiếp với văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực và hướng dẫn của cơ quan quản lý.

Khi cần làm rõ về điều kiện, hồ sơ và thủ tục công nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ đất đai, tổ chức, cá nhân nên liên hệ Sở Nông nghiệp và Môi trường hoặc cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn kịp thời và chính xác.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.