Không đăng ký kinh doanh có được hỗ trợ khó khăn do Covid-19

Cơ sở pháp lý

1. Nghị quyết 68/NQ-CP ngày 01/7/2021 của Chính phủ về một số chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch Covid-19;

2. Quyết định 23/2021/QĐ-TTg ngày 07/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ quy định về việc thực hiện một số chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 (Điều 35 quy định về hỗ trợ hộ kinh doanh);

3. Quyết định 24/2021/QĐ-TTg ngày 07/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ quy định quy trình, thủ tục, hồ sơ và phân cấp giải quyết hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch Covid-19;

4. Nghị quyết 126/NQ-CP ngày 08/10/2021 của Chính phủ về việc ban hành Chương trình phòng, chống dịch Covid-19 và các chính sách hỗ trợ, khôi phục phát triển trong trạng thái bình thường mới (nếu phù hợp với giai đoạn áp dụng);

5. Nghị định 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp, quy định chung về nghĩa vụ đăng ký kinh doanh, đăng ký hộ kinh doanh theo hướng dẫn của Luật Doanh nghiệp 2020;

6. Nghị định 39/2007/NĐ-CP ngày 16/3/2007 của Chính phủ về hoạt động thương mại của cá nhân, hộ gia đình và Nghị định 78/2015/NĐ-CP ngày 14/9/2015 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp (quy định trước đây về đăng ký hộ kinh doanh).

Nội dung chi tiết

Theo Điều 35 Quyết định 23/2021/QĐ-TTg ngày 07/7/2021, hộ kinh doanh là một trong những đối tượng được xem xét hỗ trợ khó khăn do đại dịch Covid-19. Mức hỗ trợ được tính theo số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc của hộ kinh doanh trong danh sách đóng bảo hiểm xã hội tại thời điểm ngày 01/7/2021, nhằm giúp hộ kinh doanh duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh dịch bệnh.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Prime Minister's Office · GODL-India

Tuy nhiên, hộ kinh doanh chỉ được hỗ trợ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện. Cụ thể: có đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế; phải dừng hoạt động từ 15 ngày liên tục trở lên trong thời gian từ ngày 01/5/2021 đến ngày 31/12/2021 do yêu cầu phòng, chống dịch Covid-19 của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đây là các điều kiện bắt buộc và phải được đáp ứng đồng thời, không có ngoại lệ.

Do đó, hộ kinh doanh không đăng ký kinh doanh, không đăng ký thuế là không đáp ứng điều kiện đầu tiên và quan trọng nhất về giấy tờ đăng ký. Việc thiếu điều kiện về đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế khiến hộ kinh doanh không thuộc đối tượng được xem xét hỗ trợ theo quy định. Cơ quan chức năng căn cứ vào Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và giấy tờ đăng ký thuế để xác định tư cách pháp lý của hộ kinh doanh, nên việc hoạt động không đăng ký đồng nghĩa với việc không có căn cứ để xác nhận và giải quyết hồ sơ hỗ trợ.

Hoạt động kinh doanh của hộ gia đình, cá nhân là hoạt động kinh doanh có thu nhập thường xuyên và phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên không phải đăng ký theo quy định (như bán hàng rong, buôn chuyến, kinh doanh lưu động...). Việc đăng ký hộ kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là tiền đề để hộ kinh doanh thụ hưởng các chính sách hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Ngoài hộ kinh doanh, Nghị quyết 68/NQ-CP còn quy định nhiều nhóm đối tượng khác được hỗ trợ như doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh có sử dụng lao động gặp khó khăn, người lao động tạm hoãn hợp đồng lao động hoặc nghỉ việc không hưởng lương, người lao động ngừng việc, lao động nữ mang thai, lao động đang nuôi con nhỏ... Đối với hộ kinh doanh, hồ sơ đề nghị hỗ trợ gồm văn bản đề nghị của hộ kinh doanh theo mẫu, bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký thuế và các giấy tờ chứng minh việc dừng hoạt động từ 15 ngày liên tục trở lên do yêu cầu phòng, chống dịch.

Quy trình thực hiện

1. Kiểm tra điều kiện: rà soát xem hộ kinh doanh đã có Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và Giấy chứng nhận đăng ký thuế hay chưa; đồng thời xác nhận thời gian dừng hoạt động từ 15 ngày liên tục trở lên do yêu cầu phòng, chống dịch Covid-19.
2. Chuẩn bị hồ sơ đề nghị hỗ trợ: văn bản đề nghị theo mẫu, bản sao giấy tờ đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và các giấy tờ chứng minh việc dừng hoạt động do yêu cầu phòng, chống dịch.
3. Nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã (phường, thị trấn) nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở hoặc địa điểm kinh doanh trong thời gian quy định.
4. Ủy ban nhân dân cấp xã tổng hợp, xác nhận danh sách đề nghị hỗ trợ và niêm yết công khai tại trụ sở để nhân dân giám sát trong thời hạn quy định.
5. Cơ quan thuế và Ủy ban nhân dân cấp huyện thẩm định hồ sơ, danh sách do cấp xã trình lên, kiểm tra tính chính xác về điều kiện đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và thời gian dừng hoạt động.
6. Nhận hỗ trợ: sau khi được phê duyệt, hộ kinh doanh nhận hỗ trợ theo hình thức quy định (chuyển khoản hoặc tiền mặt) và được thông báo kết quả giải quyết.

Lưu ý quan trọng

Hộ kinh doanh không đăng ký kinh doanh, không đăng ký thuế không đáp ứng điều kiện theo Điều 35 Quyết định 23/2021/QĐ-TTg nên sẽ không được hỗ trợ khó khăn do Covid-19, dù có bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh.

Chính sách hỗ trợ do Covid-19 có thời hạn áp dụng cụ thể. Hồ sơ đề nghị hỗ trợ phải được nộp trong thời gian quy định của từng đợt; quá thời hạn, hộ kinh doanh không còn căn cứ để được xem xét giải quyết.

Kinh doanh không đăng ký theo đúng quy định có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch, đầu tư và thương mại, đồng thời không được bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp hoặc khi muốn thụ hưởng chính sách.

Nên thực hiện đăng ký hộ kinh doanh theo quy định trước khi hoạt động kinh doanh có thu nhập thường xuyên, qua đó vừa tuân thủ pháp luật vừa tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước khi gặp khó khăn.

Cần theo dõi các thông báo, hướng dẫn chính thức của địa phương về chính sách hỗ trợ, vì mỗi địa phương có thể ban hành văn bản hướng dẫn triển khai chi tiết về thời gian, thủ tục và thành phần hồ sơ cụ thể.

Liên hệ trực tiếp với Ủy ban nhân dân cấp xã, phường nơi đăng ký hộ kinh doanh hoặc cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn, đồng thời cảnh giác với các đối tượng lợi dụng chính sách hỗ trợ để lừa đảo, yêu cầu nộp phí, lệ phí hoặc cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm không đúng quy định.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.