Căn cứ pháp lý liên quan
Thông tư 89/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài Chính ban hành ngày 30/6/2026 quy định chi tiết các điều của Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Văn bản này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và áp dụng cho Mẫu 01/GTGT — tờ khai thuế giá trị gia tăng dành riêng cho những người nộp thuế sử dụng phương pháp khấu trừ thuế và có hoạt động sản xuất kinh doanh.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Rémi Mathis · Public domain
Hình thức và cấu trúc Mẫu 01/GTGT
Mẫu 01/GTGT được kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC với nhiều chỉ tiêu chi tiết cho phép người kê khai cung cấp thông tin toàn diện về tình hình kinh doanh và tính toán thuế của mình.
Tại chỉ tiêu [01a], người nộp thuế phải chỉ rõ loại hoạt động chính mà doanh nghiệp đang thực hiện, bao gồm: sản xuất kinh doanh theo hình thức thông thường, hoạt động liên quan đến xổ số kiến thiết, khai thác các tài nguyên dầu khí, hoặc những dự án có tính chất đầu tư cơ sở hạ tầng công cộng, cũng như hoạt động sản xuất điện nằm ngoài địa bàn tỉnh có trụ sở chính của tổ chức.
Các chỉ tiêu [09], [10], [11] được sử dụng để kê khai thông tin chi tiết về những đơn vị trực thuộc hoặc những địa điểm kinh doanh thực tế nằm ở tỉnh khác với nơi đóng trụ sở chính. Trong trường hợp có nhiều cơ sở phân tán, người kê khai được phép lựa chọn một đơn vị để đại diện cho toàn bộ.
Các chỉ tiêu kê khai giá trị hàng hoá và dịch vụ
Chỉ tiêu [32b] phục vụ mục đích kê khai giá trị của những hàng hoá hoặc dịch vụ mà theo quy định pháp luật hiện hành không được tính vào cơ sở tính thuế giá trị gia tăng. Việc xác định rõ những giá trị ngoại lệ này giúp đảm bảo tính chính xác của cơ sở tính thuế.
Chỉ tiêu [37] và [38] được dành riêng để kê khai những điều chỉnh liên quan đến thuế giá trị gia tăng đầu vào mà người nộp thuế có quyền khấu trừ, đặc biệt trong những tình huống khác lạ như giao dịch mua bán với hình thức trả chậm hay chia nhỏ thành các kỳ trả góp. Ngoài ra, nếu phát hiện ra sai sót hoặc thiếu sót trong các tờ khai trước đó, những điều chỉnh cũng được ghi nhận tại những chỉ tiêu này.
Khoảng trắng thuế và hoàn thuế dự án
Chỉ tiêu [39a] cung cấp thông tin về số tiền thuế giá trị gia tăng mà đơn vị phụ thuộc hoặc từ hoạt động kinh doanh riêng có quyền khấu trừ nhưng chưa được đề nghị hoàn lại từ Nhà nước. Thông tin này hỗ trợ việc quản lý tồn dư thuế kỳ sau.
Tại chỉ tiêu [40b], người kê khai phải ghi tổng hợp toàn bộ số tiền thuế giá trị gia tăng mà họ đã tuyên bố trong các tờ khai mẫu số 02/GTGT ở những chỉ tiêu [28a] và [28b]. Thông tin này giúp đối chiếu và xác minh tính nhất quán giữa các tờ khai khác nhau.
Các bước triển khai kê khai
Người nộp thuế cần thực hiện tuần tự: trước tiên, lấy Mẫu 01/GTGT từ Thông tư 89/2026/TT-BTC hoặc các nguồn công khai của cơ quan quản lý thuế. Tiếp theo, điền đầy đủ những thông tin yêu cầu vào từng chỉ tiêu theo hướng dẫn cụ thể được công bố kèm theo mẫu. Cuối cùng, nộp tờ khai đã hoàn thành cho cơ quan quản lý thuế trong thời hạn được quy định.
Những điểm lưu ý khi kê khai
Kê khai sai sót các chỉ tiêu trong Mẫu 01/GTGT có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý đáng kể, bao gồm việc bị xử phạt theo quy định của Luật Quản lý thuế. Vì vậy, cần đảm bảo tính chính xác của từng con số và thông tin được cung cấp.
Thời hạn nộp tờ khai phải tuân thủ đúng quy định hiện hành của pháp luật. Người kê khai cần chuẩn bị kỹ lưỡng toàn bộ tài liệu và chứng từ liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, bao gồm những hóa đơn, chứng từ thanh toán và các giấy tờ chứng minh khác, nhằm sẵn sàng để hỗ trợ cho quá trình kê khai và khi được cơ quan chức năng kiểm tra.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
