Căn cứ pháp lý và bối cảnh ban hành
Tờ khai thuế theo Mẫu số 01/CNKD, áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu vượt 1 tỷ đồng mỗi năm, được ban hành kèm theo Thông tư 50/2026/TT-BTC. Văn bản này được xây dựng nhằm cụ thể hóa chủ trương điều chỉnh chính sách thuế đối với khu vực hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mà Quốc hội đã xác lập tại Luật số 09/2026/QH16 - Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, được thông qua ngày 24/4/2026. Trên cơ sở đó, ngày 29/4/2026 Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định 141/2026/NĐ-CP để sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP - văn bản gốc quy định chính sách thuế dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Như vậy, hệ thống văn bản điều chỉnh vấn đề này gồm ba tầng: luật do Quốc hội ban hành đặt ra nguyên tắc chung, nghị định của Chính phủ hướng dẫn chi tiết, và thông tư của Bộ Tài chính quy định biểu mẫu, thủ tục thực hiện.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: AJ Oswald · CC BY-SA 2.0
Ngưỡng doanh thu chịu thuế mới và phạm vi áp dụng
Thay đổi mang tính bản lề trong đợt sửa đổi lần này là việc nâng mức doanh thu làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từ 500 triệu đồng/năm lên 1 tỷ đồng/năm. Mốc doanh thu mới được Nghị định 141/2026/NĐ-CP quy định và chính thức áp dụng kể từ ngày 01/01/2026. Về bản chất, đây là ngưỡng để phân loại hai nhóm hộ kinh doanh chịu cơ chế quản lý thuế khác nhau: nhóm có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải tuân thủ các yêu cầu chặt chẽ hơn về hóa đơn, chứng từ; nhóm có doanh thu bằng hoặc dưới mức này tiếp tục được áp dụng các phương thức kê khai, nộp thuế đơn giản như trước. Việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu này phản ánh nỗ lực cập nhật chính sách thuế cho phù hợp hơn với quy mô hoạt động thực tế của các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hiện nay.
Nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm vượt 1 tỷ đồng bắt buộc phải chuyển đổi sang sử dụng hóa đơn điện tử có mã xác thực của cơ quan thuế thay vì các hình thức hóa đơn, chứng từ trước đây. Việc khởi tạo hóa đơn được cho phép thực hiện thông qua máy tính tiền có tính năng kết nối và truyền dữ liệu trực tiếp tới hệ thống của cơ quan thuế, qua đó tạo điều kiện để doanh thu phát sinh được ghi nhận, đối chiếu gần như tức thời.
Với những hộ kinh doanh tổ chức nhiều điểm bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ khác nhau, quy định yêu cầu sử dụng thống nhất một mã số thuế duy nhất đã được cấp cho toàn bộ các địa điểm kinh doanh trực thuộc; đồng thời, mỗi hóa đơn xuất ra phải ghi rõ mã riêng của địa điểm phát sinh giao dịch. Cách làm này giúp cơ quan thuế và cả hộ kinh doanh dễ dàng tách bạch, theo dõi doanh thu theo từng cơ sở, dù toàn hệ thống vẫn được quản lý chung dưới một mã số thuế.
Ngược lại, hộ kinh doanh có doanh thu năm không vượt quá 1 tỷ đồng không thuộc diện bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã, tuy nhiên vẫn có quyền chủ động đăng ký áp dụng hình thức này nếu có nhu cầu và đáp ứng đủ điều kiện theo quy định, chẳng hạn để tăng tính minh bạch trong giao dịch hoặc phục vụ công tác quản trị nội bộ.
Trình tự thực hiện và thời hạn đăng ký
Việc áp dụng quy định mới có thể được hình dung qua các bước cơ bản sau đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Bước đầu tiên là xác định tổng doanh thu phát sinh trong năm từ toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa và cung ứng dịch vụ của hộ. Khi kết quả xác định cho thấy doanh thu vượt mốc 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh có trách nhiệm tiến hành đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo thủ tục quy định. Đối với hộ có nhiều địa điểm kinh doanh, cần đảm bảo mỗi hóa đơn phát hành thể hiện đúng mã của địa điểm phát sinh giao dịch tương ứng. Trường hợp doanh thu năm chưa vượt 1 tỷ đồng nhưng hộ kinh doanh vẫn mong muốn sử dụng hóa đơn điện tử, việc đăng ký được thực hiện theo diện tự nguyện, với điều kiện đáp ứng các yêu cầu mà quy định đặt ra.
Một tình huống cần đặc biệt lưu ý là trường hợp hộ kinh doanh mới thành lập, hoặc hộ có doanh thu năm liền trước chưa vượt 1 tỷ đồng nhưng trong năm tính thuế hiện hành, doanh thu lũy kế lại vượt qua ngưỡng này. Đối với các trường hợp đó, quy định vẫn buộc hộ kinh doanh phải chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, đồng thời phải hoàn tất thủ tục đăng ký trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế mà tại đó doanh thu lũy kế được ghi nhận là đã vượt 1 tỷ đồng. Khoảng thời gian 30 ngày này được xem là mốc bắt buộc để hộ kinh doanh hoàn thiện việc chuyển đổi hình thức hóa đơn, tránh để phát sinh khoảng trống trong việc kiểm soát doanh thu ngay tại thời điểm hộ kinh doanh vượt ngưỡng chịu thuế theo quy định mới.
Nhìn tổng thể, chuỗi văn bản gồm Luật số 09/2026/QH16, Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 50/2026/TT-BTC đã tạo thành một khung pháp lý tương đối đồng bộ, vừa nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm cho phù hợp với thực tiễn hoạt động của hộ kinh doanh, vừa siết chặt yêu cầu về hóa đơn điện tử có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế đối với nhóm hộ kinh doanh có quy mô doanh thu lớn hơn.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
