Căn cứ pháp lý áp dụng
Ngày 05/3/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính chính thức ký ban hành Thông tư 18/2026/TT-BTC, văn bản quy định cụ thể về hồ sơ và thủ tục quản lý thuế áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Trong đó, khoản 1 Điều 4 của Thông tư này là quy định nền tảng, xác lập mẫu biểu dùng để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hằng năm. Đây là căn cứ trực tiếp mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần đối chiếu khi chuẩn bị hồ sơ thuế theo quy định mới.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Ministry of Finance of India · GODL-India
Mẫu tờ khai và đối tượng áp dụng
Theo nội dung được ấn định tại khoản 1 Điều 4 nêu trên, mẫu tờ khai quyết toán thuế TNCN dành cho hộ, cá nhân kinh doanh được thống nhất sử dụng là Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT, ban hành kèm theo Thông tư 18/2026/TT-BTC.
Mẫu tờ khai này được thiết kế dành riêng cho nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế TNCN theo phương pháp xác định thu nhập tính thuế rồi nhân với thuế suất tương ứng (không phải phương pháp khoán theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu). Nói cách khác, khi kỳ tính thuế kết thúc, những đối tượng áp dụng phương pháp này bắt buộc phải sử dụng đúng Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT để tổng hợp, kê khai và quyết toán nghĩa vụ thuế TNCN phát sinh trong năm.
Nghĩa vụ thông báo doanh thu và kê khai theo ngưỡng doanh thu
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới bắt đầu hoạt động, quy định đặt ra hai mốc thời hạn thông báo doanh thu khác nhau tùy vào thời điểm phát sinh hoạt động kinh doanh:
- Nếu hộ, cá nhân kinh doanh khởi sự hoạt động và có doanh thu thực tế phát sinh trong 06 tháng đầu năm ở mức từ 500 triệu đồng trở xuống, thì phải gửi thông báo doanh thu đến cơ quan thuế quản lý chậm nhất là ngày 31 tháng 7 của năm đó.
- Trường hợp hoạt động kinh doanh được bắt đầu trong 06 tháng cuối năm, thời hạn thông báo doanh thu được lùi lại, chậm nhất là ngày 31 tháng 01 của năm liền kề sau đó.
Riêng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã hoạt động ổn định và có doanh thu cả năm vượt mốc 500 triệu đồng, việc khai thuế, nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) lẫn thuế TNCN được thực hiện theo hướng dẫn tại Điều 10 Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Cụ thể, tần suất khai thuế được phân theo hai ngưỡng:
- Doanh thu cả năm từ 50 tỷ đồng trở xuống: thực hiện khai thuế theo quý.
- Doanh thu cả năm vượt quá 50 tỷ đồng: thực hiện khai thuế theo tháng.
Ngoài ra, quy định cũng cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được quyền lựa chọn phương pháp nộp thuế TNCN khác — tính theo thuế suất nhân với doanh thu tính thuế — song song với việc thực hiện khai quyết toán thuế TNCN theo chu kỳ năm như thông thường. Đây là điểm linh hoạt giúp người nộp thuế cân nhắc phương án phù hợp với quy mô và đặc thù hoạt động của mình.
Trình tự thực hiện quyết toán thuế
Để bảo đảm tuân thủ đúng quy định tại Thông tư 18/2026/TT-BTC, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể thực hiện quyết toán thuế TNCN theo trình tự bốn bước sau:
- Xác định đối tượng và phương pháp tính thuế: Trước tiên cần xác định rõ mình thuộc nhóm nộp thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân thuế suất, hay theo phương pháp thuế suất nhân doanh thu tính thuế, làm cơ sở cho các bước tiếp theo.
- Chuẩn bị hồ sơ khai quyết toán: Lập hồ sơ khai quyết toán thuế TNCN theo đúng biểu mẫu quy định, tức Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT ban hành kèm Thông tư 18/2026/TT-BTC, bảo đảm đầy đủ, chính xác các chỉ tiêu doanh thu, chi phí, thu nhập chịu thuế.
- Nộp hồ sơ cho cơ quan thuế: Gửi hồ sơ khai quyết toán đến cơ quan thuế trực tiếp quản lý hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo địa bàn hoạt động.
- Thực hiện nghĩa vụ nộp thuế: Sau khi hồ sơ được tiếp nhận và số thuế phải nộp được xác định, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm nộp đủ số tiền thuế theo đúng thời hạn luật định.
Việc tuân thủ tuần tự các bước này giúp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hạn chế sai sót trong quá trình kê khai, đồng thời tránh phát sinh các vấn đề về chậm nộp hoặc kê khai không đầy đủ.
Một số lưu ý dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể được điều chỉnh, sửa đổi theo từng giai đoạn nhằm phù hợp với thực tiễn quản lý. Do đó, người nộp thuế cần chủ động cập nhật thông tin, văn bản hướng dẫn mới nhất từ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để áp dụng đúng và kịp thời, tránh rủi ro về thủ tục hoặc thời hạn kê khai.
Đặc biệt, việc phân định đúng phương pháp tính thuế (thu nhập tính thuế nhân thuế suất, hay thuế suất nhân doanh thu) và đúng mốc doanh thu (500 triệu đồng, 50 tỷ đồng) có ý nghĩa quyết định đến việc lựa chọn mẫu tờ khai, tần suất khai thuế theo quý hay theo tháng, cũng như thời hạn thông báo doanh thu. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nên rà soát kỹ tình trạng hoạt động thực tế của mình đối chiếu với các ngưỡng nêu tại Thông tư 18/2026/TT-BTC và Nghị định 68/2026/NĐ-CP trước khi lập hồ sơ, để việc kê khai, quyết toán thuế TNCN được thực hiện chính xác, đúng thời hạn.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
