Căn cứ pháp lý
Việc kê khai, nộp thuế của hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong năm 2026 được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư 18/2026/TT-BTC. Văn bản này quy định chi tiết trình tự, hồ sơ liên quan đến việc thông báo doanh thu, kê khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, thông báo địa điểm kinh doanh cũng như thủ tục tạm ngừng, chấm dứt hoạt động kinh doanh áp dụng riêng cho nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Thông tư được ban hành trên cơ sở khoản 4 Điều 13 Luật Quản lý thuế và cụ thể hóa các nội dung đã nêu tại Điều 8, Điều 11, Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Gispenni · CC BY-SA 4.0
Đối tượng áp dụng
Phạm vi điều chỉnh của Thông tư 18/2026/TT-BTC bao trùm ba nhóm chủ thể sau:
- Người nộp thuế thuộc diện hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh;
- Cơ quan thuế các cấp cùng đội ngũ công chức thuế trực tiếp thực hiện quản lý;
- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Như vậy, không chỉ người nộp thuế mà cả các đơn vị hỗ trợ, phối hợp (ví dụ tổ chức khai thay) cũng thuộc phạm vi điều chỉnh của văn bản này.
Hồ sơ kê khai theo từng nhóm đối tượng
Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BTC phân loại hồ sơ thông báo doanh thu và kê khai thuế theo phương thức nộp thuế mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang áp dụng, cụ thể như sau:
Nhóm không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (kể cả trường hợp mới bắt đầu hoạt động kinh doanh): phải thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm, đồng thời kê khai các khoản thuế khác (nếu có) bằng Mẫu số 01/TKN-CNKD.
Nhóm nộp thuế thu nhập cá nhân theo cách tính thuế suất nhân với doanh thu tính thuế: hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân cùng các loại thuế khác được lập theo Tờ khai Mẫu số 01/CNKD.
Nhóm nộp thuế thu nhập cá nhân theo cách tính thu nhập tính thuế nhân với thuế suất: trong năm phải nộp hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và các loại thuế khác theo Tờ khai Mẫu số 01/CNKD, đồng thời còn phải thực hiện hồ sơ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT khi kết thúc năm tính thuế.
Việc phân nhóm này giúp cơ quan thuế xác định đúng biểu mẫu tương ứng với phương pháp tính thuế mà từng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang lựa chọn hoặc được ấn định, tránh nhầm lẫn giữa các mẫu biểu.
Thông báo số tài khoản, ví điện tử nhận thanh toán
Bên cạnh nghĩa vụ khai thuế, Thông tư 18/2026/TT-BTC còn quy định nghĩa vụ thông báo phương tiện nhận thanh toán gắn với hoạt động kinh doanh:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang hoạt động và thuộc trường hợp nêu tại điểm b khoản 4 Điều 17 Nghị định 68/2026/NĐ-CP phải gửi Thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử theo Mẫu số 01/BK-STK, thời hạn chậm nhất là ngày 20 tháng 4 năm 2026.
- Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới thành lập, việc thông báo số tài khoản/ví điện tử theo Mẫu số 01/BK-STK được thực hiện đồng thời, đính kèm cùng Tờ khai thuế đầu tiên nộp trong năm 2026.
- Trường hợp có thay đổi số tài khoản hoặc số hiệu ví điện tử đã đăng ký, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông báo lại cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp theo đúng quy định hiện hành.
Quy định này nhằm giúp cơ quan thuế đối chiếu dòng tiền thanh toán qua tài khoản, ví điện tử với doanh thu kê khai, phục vụ công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Để hoàn tất nghĩa vụ thông báo doanh thu và kê khai thuế theo Thông tư 18/2026/TT-BTC, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (hoặc tổ chức khai thay) có thể thực hiện theo các bước sau:
- Xác định phương pháp tính thuế đang áp dụng để lựa chọn đúng mẫu biểu tương ứng (Mẫu số 01/TKN-CNKD, Mẫu số 01/CNKD hoặc kèm Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT).
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thông báo doanh thu, kê khai thuế theo mẫu đã xác định.
- Nộp hồ sơ tới cơ quan thuế đang trực tiếp quản lý hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
- Trường hợp có tổ chức đứng ra khai thuế thay cho cá nhân kinh doanh, tổ chức đó cần lập hồ sơ theo đúng mẫu quy định và nộp cho cơ quan thuế theo trách nhiệm được giao.
- Theo dõi, rà soát thời hạn để hoàn thành các nghĩa vụ thuế đúng quy định, tránh phát sinh chậm trễ.
Một số điểm cần lưu tâm
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nên chủ động ghi nhớ các mốc thời hạn thông báo, kê khai – đặc biệt là hạn chót ngày 20 tháng 4 năm 2026 đối với việc thông báo số tài khoản/ví điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang hoạt động – để không bị xử lý vi phạm do nộp muộn.
Hồ sơ cần được chuẩn bị đầy đủ, đúng mẫu biểu tương ứng với phương pháp tính thuế đang áp dụng, bởi việc sử dụng sai mẫu (ví dụ nhầm giữa Mẫu số 01/TKN-CNKD và Mẫu số 01/CNKD) có thể khiến hồ sơ bị coi là chưa hợp lệ.
Riêng với thông tin tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử, mọi thay đổi cần được cập nhật, thông báo kịp thời tới cơ quan thuế quản lý; việc chậm trễ trong khâu này có thể ảnh hưởng đến quá trình đối chiếu doanh thu và phát sinh rủi ro về nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
