Căn cứ pháp lý và tiêu chí hỗ trợ nhà ở xã hội
Ngày 9 tháng 2 năm 2026, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định 54/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung các Nghị định trong lĩnh vực nhà ở và hoạt động kinh doanh bất động sản. Văn bản pháp lý này mang ý nghĩa quan trọng vì nó mở rộng đáng kể các tiêu chí xác định tình trạng "chưa có nhà ở" nhằm hỗ trợ công dân tiếp cận nhà ở xã hội.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: trungydang · CC BY 3.0
Tiêu chí xác định tình trạng không có nhà ở
Theo Điều 29 của Nghị định 100/2024/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung tại Nghị định 54/2026/NĐ-CP và Nghị định 140/2025/NĐ-CP), người nộp đơn (thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở 2023) được coi là chưa có nhà ở khi người đó và vợ hoặc chồng (nếu có) không xuất hiện trên các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc không có bất kỳ thông tin nào về nhà ở gắn liền với đất tại tỉnh, thành phố nơi dự án nhà ở xã hội được triển khai.
Thẩm quyền xác nhận tình trạng này thuộc về cơ quan có chức năng cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai. Kể từ khi nhận được giấy đề nghị xác nhận từ công dân, cơ quan này phải tiến hành xác minh và cấp giấy xác nhận trong vòng 07 ngày.
Tiêu chí xác định nhà ở với diện tích bình quân thấp
Một tiêu chí khác để xem xét hỗ trợ là khi công dân có sở hữu nhà ở, nhưng diện tích sàn nhà bình quân tính trên đầu người không đủ tiêu chuẩn. Cụ thể, nếu diện tích bình quân đầu người dưới 15 mét vuông trên thành viên gia đình, người dân đủ điều kiện được xem xét hỗ trợ. Diện tích này được tính dựa trên số thành viên gia đình có hộ khẩu thường trú trong căn nhà theo sổ đăng ký của cơ quan công an địa phương.
Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm xác nhận mức diện tích bình quân. Sau khi tiếp nhận đơn đề nghị hoàn chỉnh từ công dân, cơ quan này phải hoàn tất việc kiểm tra, xác minh và cấp giấy xác nhận trong thời hạn 07 ngày.
Sự mở rộng tiêu chí qua Nghị định 54/2026/NĐ-CP
Nghị định 54/2026/NĐ-CP đã thực hiện mở rộng đáng kể đối với tiêu chí xác định tình trạng "chưa có nhà ở". Phạm vi mở rộng bao gồm thêm nhiều tình huống: công dân không có tên hoặc không có thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, độc lập với thời điểm nộp hồ sơ mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Dù người dân nộp hồ sơ sớm hay muộn, tiêu chí vẫn được áp dụng một cách nhất quán và công bằng.
Thẩm quyền xác nhận được giao cho các cơ quan chuyên trách có đủ năng lực: các đơn vị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại địa phương. Cách tiếp cận này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng tính nhất quán trong thực thi pháp luật.
Quy trình thực hiện xác nhận điều kiện nhà ở
Công dân muốn được xem xét hỗ trợ nhà ở xã hội cần thực hiện theo trình tự sau:
Bước một: Chuẩn bị và tập hợp đầy đủ hồ sơ đề nghị xác nhận về điều kiện nhà ở. Hồ sơ phải bao gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có) cùng các tài liệu liên quan khác.
Bước hai: Nộp hồ sơ đến cơ quan quản lý đất đai có thẩm quyền tại tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương nơi dự án nhà ở xã hội được bố trí.
Bước ba: Chờ đợi cơ quan xác nhận hoàn thành công việc. Theo quy định, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành xác nhận hoàn toàn trong khoảng 07 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ đầy đủ.
Bước bốn: Nhận Giấy xác nhận về điều kiện nhà ở từ cơ quan có thẩm quyền. Giấy xác nhận này là tài liệu quan trọng để công dân tiếp tục thực hiện các thủ tục hành chính tiếp theo trong quá trình được hỗ trợ nhà ở xã hội.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
