Căn cứ pháp lý
Từ ngày 06/3/2026, việc xác định mức hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh cho các trường hợp bị Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được áp dụng theo Quyết định số 11/2026/QĐ-UBND ngày 06/3/2026 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố. Văn bản này được ban hành nhằm cụ thể hóa nội dung tại khoản 5 và khoản 6 Điều 20 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP, làm cơ sở để các cơ quan, đơn vị liên quan tại địa phương triển khai thống nhất việc chi trả khoản hỗ trợ nêu trên cho người có đất bị thu hồi.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USAID Vietnam · Public domain
Mức hỗ trợ đối với hộ gia đình, cá nhân sản xuất nông nghiệp
Đối với hộ gia đình, cá nhân đang trực tiếp canh tác mà bị thu hồi đất nông nghiệp, ngoài các khoản bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất, người sử dụng đất còn được hưởng khoản hỗ trợ nhằm duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khoản hỗ trợ này thể hiện qua nhiều hình thức: hỗ trợ giống cây trồng, giống vật nuôi; hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ khuyến nông, khuyến lâm; hỗ trợ dịch vụ bảo vệ thực vật, thú y; cũng như hướng dẫn kỹ thuật canh tác, chăn nuôi và các kỹ thuật nghiệp vụ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ trong lĩnh vực công thương nghiệp.
Về giá trị cụ thể, khoản hỗ trợ ổn định sản xuất được chi trả một lần bằng tiền, tính bằng 30% đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi do Ủy ban nhân dân Thành phố quy định tại thời điểm thu hồi đất. Riêng đối với cây lâu năm đang ở giai đoạn cho thu hoạch, mức hỗ trợ cũng được xác định bằng 30%, nhưng lấy theo đơn giá bồi thường áp dụng cho loại cây đó vào năm cuối cùng của thời kỳ kiến thiết cơ bản.
Quy định tương tự cũng được áp dụng đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất theo hình thức nhận giao khoán: mức hỗ trợ ổn định sản xuất được tính bằng 30% đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi, không có sự khác biệt so với nhóm hộ trực tiếp sử dụng đất nông nghiệp nêu trên.
Mức hỗ trợ đối với tổ chức kinh tế và trợ cấp ngừng việc cho người lao động
Với nhóm tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân đang sản xuất, kinh doanh mà bị thu hồi đất, khoản hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh được chi trả bằng tiền, với mức bằng 30% thu nhập sau thuế của một năm. Mức thu nhập làm căn cứ tính toán được xác định theo thu nhập bình quân của 03 năm liền kề ngay trước thời điểm thu hồi đất.
Song song đó, đối với người lao động đang làm việc tại tổ chức kinh tế, hộ sản xuất kinh doanh bị thu hồi đất mà phải ngừng việc, thời gian được tính trợ cấp ngừng việc là 06 tháng. Trách nhiệm chi trả khoản trợ cấp này thuộc về đơn vị, tổ chức được giao nhiệm vụ thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; việc chi trả được thực hiện thông qua người sử dụng lao động để bảo đảm số tiền hỗ trợ đến trực tiếp tay người lao động.
Về thời điểm chi trả, khoản hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh — áp dụng cho cả nhóm sản xuất nông nghiệp lẫn nhóm tổ chức kinh tế — được thực hiện một lần, cùng thời điểm với việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ khác cho người có đất bị thu hồi, không tách thành các đợt chi trả riêng biệt.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Việc chi trả hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh nói chung được tổ chức thực hiện theo các bước cơ bản sau:
Thứ nhất, cơ quan có thẩm quyền tiến hành rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng, thiệt hại thực tế đối với từng hộ gia đình, cá nhân hoặc tổ chức kinh tế có đất bị thu hồi, làm cơ sở xác định đối tượng và mức hỗ trợ tương ứng.
Thứ hai, các thủ tục bồi thường, hỗ trợ được triển khai theo trình tự pháp luật đất đai hiện hành, bao gồm việc lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Thứ ba, đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường tiến hành chi trả khoản hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh cho người có đất bị thu hồi theo phương án đã được phê duyệt.
Thứ tư, trường hợp phát sinh việc di chuyển tài sản, các bên liên quan thực hiện theo quy định riêng về bồi thường chi phí di chuyển tài sản khi thu hồi đất.
Một số lưu ý khi thực hiện
Hộ gia đình, cá nhân và tổ chức kinh tế thuộc diện thu hồi đất cần chủ động tìm hiểu thời hạn nộp hồ sơ đề nghị bồi thường, hỗ trợ theo thông báo của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ cần thiết như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ chứng minh hoạt động sản xuất, kinh doanh và các tài liệu liên quan khác để làm căn cứ xét duyệt.
Trong quá trình thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, các bên cũng cần theo dõi sát tiến độ, đối chiếu mức hỗ trợ được áp dụng với quy định hiện hành để kịp thời phản ánh nếu phát hiện sai sót, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong suốt quá trình thực hiện.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
