Mỹ sẽ áp thuế chống bán phá giá với sản phẩm đinh thép Việt Nam

Cơ sở pháp lý

1. Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH13 ngày 12/6/2017, quy định về hoạt động ngoại thương và các biện pháp phòng vệ thương mại, trong đó có biện pháp chống bán phá giá.

2. Nghị định số 10/2018/NĐ-CP ngày 15/3/2018 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý ngoại thương về phòng vệ thương mại (điều tra, áp dụng và rà soát biện pháp chống bán phá giá).

3. Thông tư số 37/2019/TT-BCT ngày 29/11/2019 của Bộ Công Thương quy định chi tiết một số nội dung về phòng vệ thương mại, bao gồm trình tự, hồ sơ và biểu mẫu phục vụ điều tra.

4. Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 ngày 06/4/2016, làm cơ sở cho việc xác định trị giá tính thuế và thu thuế nhập khẩu bổ sung đối với hàng hóa bị áp thuế chống bán phá giá.

5. Hiệp định về việc thực thi Điều VI của Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại 1994 (Hiệp định chống bán phá giá – ADA) của Tổ chức Thương mại Thế giới, là khuôn khổ pháp lý quốc tế mà Hoa Kỳ và Việt Nam đều là thành viên.

6. Pháp luật Hoa Kỳ áp dụng cho vụ việc: Đạo luật Thuế quan năm 1930 (Tariff Act of 1930) và các quy định điều tra của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) cùng Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC).

Nội dung chi tiết

Thuế chống bán phá giá (anti-dumping duty) là một khoản thuế nhập khẩu bổ sung do nước nhập khẩu áp đặt đối với hàng hóa được xác định là bán phá giá, tức bán tại thị trường nhập khẩu với giá thấp hơn giá trị thông thường của hàng hóa tương tự tại thị trường nước xuất khẩu, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho ngành sản xuất nội địa nước nhập khẩu. Mục tiêu của biện pháp này không phải là cấm nhập khẩu mà là khắc phục mức chênh lệch giá, đưa giá hàng nhập khẩu trở về mức được coi là công bằng.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Geoff Charles · CC BY-SA 4.0

Theo thông tin được công bố, mức thuế chống bán phá giá đề xuất áp dụng cho các sản phẩm đinh thép nhập khẩu từ Việt Nam lên tới 323,99%. Đây là mức thuế suất rất cao, phản ánh kết quả tính toán biên độ bán phá giá theo phương pháp mà cơ quan điều tra Hoa Kỳ áp dụng, đồng thời cho thấy doanh nghiệp Việt Nam có thể đối mặt với nguy cơ mất khả năng cạnh tranh và bị loại khỏi thị trường Hoa Kỳ nếu mức thuế này được áp chính thức.

Trước đó, công ty Mid Continent Steel & Wire, nhà sản xuất đinh thép lớn của Hoa Kỳ, đã nộp đơn lên Bộ Thương mại Hoa Kỳ đề nghị điều tra áp thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng đinh thép nhập khẩu từ Việt Nam. Tiếp nhận đơn, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) tiến hành điều tra và ra kết luận sơ bộ về hành vi bán phá giá, trong khi Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC) đánh giá thiệt hại đối với ngành sản xuất nội địa. Dự kiến ITC sẽ đưa ra quyết định cuối cùng; chỉ khi cả hai cơ quan đều kết luận khẳng định thì thuế chống bán phá giá mới được áp dụng chính thức.

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu thép Việt Nam, vụ việc mang ý nghĩa quan trọng ở ba khía cạnh: thứ nhất, kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ có thể sụt giảm mạnh nếu mức thuế cao được áp; thứ hai, doanh nghiệp không hợp tác hoặc hợp tác không đầy đủ trong quá trình điều tra thường bị áp mức thuế suất toàn quốc, vốn cao hơn nhiều so với mức thuế suất riêng của từng doanh nghiệp; thứ ba, kết quả vụ việc còn tạo tiền lệ cho các mặt hàng thép khác và ảnh hưởng tới uy tín sản phẩm Việt Nam tại các thị trường nhập khẩu khác.

Khi bị điều tra, doanh nghiệp cần xác định rõ đây là một thủ tục đối kháng có tính kỹ thuật cao, đòi hỏi sự chuẩn bị về hồ sơ, dữ liệu kế toán – sản xuất – xuất khẩu và sự phối hợp chặt chẽ với luật sư phòng vệ thương mại. Việc chủ động tham gia, cung cấp thông tin đầy đủ và đúng hạn cho cơ quan điều tra là cách hiệu quả nhất để bảo vệ mức thuế suất riêng của mình.

Quy trình thực hiện

1. Xác định tư cách và nghĩa vụ tham gia vụ việc: doanh nghiệp rà soát thông báo khởi xướng điều tra để biết mình thuộc nhóm bị đơn bắt buộc (mandatory respondent) hay bị đơn tự nguyện, từ đó quyết định chiến lược hợp tác và đăng ký tham gia đúng thời hạn.
2. Trả lời bảng câu hỏi điều tra đầy đủ và đúng hạn: hoàn thiện bảng câu hỏi về doanh nghiệp, về sản phẩm và về giá bán, bảo đảm số liệu thống nhất giữa các phần; giải trình kịp thời các yêu cầu bổ sung của cơ quan điều tra.
3. Thu thập và hệ thống hóa chứng từ sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu: tập hợp dữ liệu chi phí sản xuất, giá bán nội địa, giá xuất khẩu, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ vận tải và chứng từ hải quan theo từng giao dịch trong thời kỳ điều tra, có đối chiếu với sổ sách kế toán và báo cáo tài chính đã kiểm toán.
4. Phối hợp xác định biên độ bán phá giá: cùng luật sư và chuyên gia phân tích cách cơ quan điều tra lựa chọn giá trị thông thường, phương pháp so sánh và các điều chỉnh; chủ động đưa ra lập luận bảo vệ giá trị thông thường và giá xuất khẩu của doanh nghiệp.
5. Tham gia kháng nghị, bình luận và điều trần: gửi văn bản bình luận pháp lý đối với báo cáo sơ bộ, đề nghị điều trần công khai nếu cần, và bảo vệ quan điểm trước DOC cũng như ITC.
6. Theo dõi quyết định sơ bộ và quyết định cuối cùng, sau đó điều chỉnh chiến lược: nắm thời hạn công bố kết luận của DOC và ITC; nếu kết quả bất lợi, cân nhắc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tái cơ cấu giá bán, hoặc chuẩn bị hồ sơ cho các đợt rà soát hành chính.

Lưu ý quan trọng

Mức thuế đề xuất tới 323,99% là rất cao và có thể khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam bị loại khỏi thị trường Hoa Kỳ, bởi sau khi cộng thêm thuế nhập khẩu hiện hành, giá bán sẽ cao hơn đáng kể so với hàng nội địa và hàng đến từ các nước khác; doanh nghiệp cần tính toán lại hiệu quả kinh doanh trước khi ký hợp đồng mới.

Doanh nghiệp nên hợp tác với luật sư và chuyên gia phòng vệ thương mại ngay từ khi vụ việc được khởi xướng, không nên chờ đến khi có quyết định sơ bộ; việc hợp tác không đầy đủ thường dẫn tới mức thuế suất toàn quốc áp dụng chung, cao hơn nhiều so với mức thuế suất riêng của doanh nghiệp có dữ liệu đầy đủ.

Thuế chống bán phá giá không phải là mức cố định vĩnh viễn mà được rà soát định kỳ theo quy định; doanh nghiệp cần theo dõi các kỳ rà soát hành chính và rà soát hoàng hôn để kịp thời đề nghị điều chỉnh mức thuế phù hợp với thực tế.

Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là giải pháp giảm thiểu rủi ro cần được chuẩn bị song song, thay vì phụ thuộc vào một thị trường duy nhất; đồng thời cần rà soát quy tắc xuất xứ để bảo đảm không bị áp dụng biện pháp phòng vệ đối với hàng hóa trung chuyển.

Doanh nghiệp và hiệp hội cần theo dõi diễn biến vụ việc qua thông tin công bố của Cục Phòng vệ thương mại – Bộ Công Thương để nắm các mốc thời hạn, hướng dẫn ứng phó và khuyến nghị chính thức.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn pháp lý cụ thể đối với từng doanh nghiệp trong từng vụ việc điều tra.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.