Nếu người dân, doanh nghiệp không đồng ý chia sẻ dữ liệu từ camera thì có bị xử lý hay không

Cơ Sở Pháp Lý

Việc quản lý thông tin quay phim từ hệ thống giám sát được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật chính sau đây:

• Nghị định 14/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý dữ liệu camera giám sát, có hiệu lực từ ngày 01/3/2025;
• Nghị định 13/2023/NĐ-CP của Chính phủ liên quan đến bảo vệ thông tin cá nhân;
• Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính, đặc biệt là những vi phạm liên quan đến an ninh, trật tự và an toàn công cộng;
• Luật An ninh Mạng năm 2018;
• Các hướng dẫn thi hành khác của các cơ quan có thẩm quyền liên quan đến việc lập danh sách, kết nối và sử dụng thông tin từ hệ thống camera giám sát.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Foreign and Commonwealth Office · OGL v1.0

Nội Dung Chi Tiết Về Yêu Cầu Chia Sẻ Dữ Liệu

Hệ thống quản lý dữ liệu camera giám sát được thiết lập với mục đích hỗ trợ công tác duy trì trật tự an ninh xã hội, giúp các cơ quan chức năng phòng ngừa và đấu tranh chống các hành vi phạm pháp luật. Hình ảnh được ghi lại từ những thiết bị quay phim trong các khu vực có tiếp cận công khai, những địa điểm hoạt động kinh doanh, cũng như những nơi có mật độ người cao đều có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các cơ quan chức năng phát hiện nhanh chóng, ngăn ngừa hiệu quả cũng như điều tra các sự cố trên phạm vi địa bàn quản lý.

Pháp luật quy định rằng những cá nhân, tổ chức có lắp đặt thiết bị quay phim giám sát sẽ có trách nhiệm khai báo chi tiết thông tin về các thiết bị này với các lực lượng công an tại địa phương, đồng thời cung cấp thông tin được ghi lại khi có yêu cầu nhằm hỗ trợ công tác bảo đảm trật tự, an ninh công cộng. Dữ liệu được chia sẻ bao gồm chủ yếu thông tin từ các khu vực có thể truy cập công khai, các đường đi chung, các lối vào ra và những vị trí khác theo nhu cầu duy trì trật tự; tuy nhiên, phạm vi này không bao hàm việc sử dụng trái phép hình ảnh riêng tư nằm trong các không gian nhân thân hoặc gia đình. Song song với trách nhiệm cung cấp dữ liệu, những tổ chức và cá nhân sử dụng thiết bị quay phim phải tuân thủ các quy định về bảo vệ thông tin riêng tư của cá nhân theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP. Họ không được thu thập hoặc xử lý thông tin, hình ảnh của người khác vượt ra ngoài phạm vi mục đích được pháp luật cho phép, cũng như không được xâm hại quyền riêng tư, danh tiếng, tôn nghiêm hay uy tín của những người bị ghi hình; việc sử dụng dữ liệu chỉ được phép nhằm mục đích quản lý và bảo đảm trật tự an ninh theo quy định pháp luật.

Trường hợp mà cá nhân hoặc tổ chức không thực hiện đầy đủ yêu cầu khai báo hoặc từ chối chia sẻ dữ liệu theo quy định sẽ phải chịu các hình thức xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự. Mức độ xử phạt cụ thể sẽ được xác định dựa trên các văn bản quy định hiện hành tại thời điểm vi phạm phát sinh. Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, có thể áp dụng các biện pháp khắc phục tác động xấu hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi đó cấu thành một tội phạm. Khi bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính hoặc các hình thức buộc thi hành mà không tuân thủ đúng quy định pháp luật, cá nhân hoặc tổ chức có quyền nộp đơn khiếu nại hoặc tố cáo theo quy trình pháp luật để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Các Bước Thực Hiện Nghĩa Vụ Chia Sẻ Dữ Liệu

Để tuân thủ các yêu cầu pháp lý liên quan đến hệ thống camera giám sát, cá nhân và tổ chức nên thực hiện theo trình tự sau:

1. Kiểm kê hệ thống: Tiến hành rà quét toàn diện các thiết bị quay phim hiện đã được cài đặt ở các vị trí như trụ sở làm việc, những địa điểm hoạt động kinh doanh, hoặc những nơi cư ngụ để xác định rõ ràng những thiết bị nào nằm trong phạm vi điều chỉnh của pháp luật về quản lý và chia sẻ thông tin.

2. Khai báo thông tin: Tiến hành thủ tục khai báo chi tiết về các thiết bị quay phim tại cơ quan công an của địa phương nơi các thiết bị được lắp đặt, theo hướng dẫn cụ thể và những mẫu biểu do các cơ quan chức năng cung cấp.

3. Cung cấp dữ liệu: Kết nối và chuyển giao thông tin được ghi lại cho lực lượng công an khi nhận được những yêu cầu hợp lệ phục vụ công tác bảo vệ trật tự, an ninh công cộng, với điều kiện tuân thủ đúng phạm vi chia sẻ và khoảng thời gian theo quy định.

4. Bảo mật dữ liệu: Đảm bảo an toàn thông tin đối với hệ thống thiết bị, thực hiện phân quyền truy cập hợp lý, lưu trữ dữ liệu một cách bảo mật; bảo vệ thông tin riêng tư và quyền riêng tư của những cá nhân xuất hiện trong các hình ảnh được ghi lại.

5. Cập nhật thường xuyên: Dõi theo các thông báo, tài liệu hướng dẫn của lực lượng công an và các cơ quan chức năng khác để cập nhật kịp thời, điều chỉnh các biện pháp quản lý và chia sẻ thông tin phù hợp với những thay đổi mới nhất.

6. Giải quyết khúc mắc: Trong trường hợp phát sinh thắc mắc về phạm vi hoặc phương thức chia sẻ dữ liệu, hoặc khi nhận được yêu cầu cung cấp thông tin mà có vẻ không tuân thủ đúng quy định, nên chủ động liên lạc với cơ quan công an địa phương để được hướng dẫn cụ thể và giải quyết kịp thời.

Những Điểm Lưu Ý Quan Trọng

Việc chia sẻ dữ liệu từ hệ thống camera giám sát nhằm duy trì trật tự, an ninh công cộng là một nghĩa vụ pháp lý được ghi nhận trong các văn bản pháp luật có hiệu lực, không chỉ phụ thuộc vào ý chí cá nhân hay sự đồng ý của người sở hữu thiết bị quay phim trong những trường hợp được pháp luật quy định. Việc từ chối hợp tác, không khai báo hoặc không cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu hợp lệ sẽ dẫn đến các hình thức xử lý vi phạm hành chính, do đó cần thực hiện các nghĩa vụ này một cách đầy đủ để tránh những rủi ro pháp lý không cần thiết. Bên cạnh trách nhiệm chia sẻ thông tin, những chủ sở hữu thiết bị quay phim cũng phải tuân thủ trách nhiệm bảo vệ thông tin cá nhân trong quá trình sử dụng, không được lạm dụng hệ thống giám sát để theo dõi hoặc vi phạm quyền riêng tư của người khác. Những thông tin được ghi lại phải được bảo mật, lưu giữ tuân thủ các quy định pháp luật và không được sử dụng sai mục đích; việc tiết lộ hoặc cung cấp hình ảnh, thông tin riêng tư mà không được phép có thể phải chịu những hình thức xử lý theo quy định. Các quy định liên quan đến quản lý dữ liệu camera giám sát có thể được thay đổi, bổ sung hoặc có những tài liệu hướng dẫn mới ban hành; do đó, cá nhân và tổ chức nên thường xuyên cập nhật để tuân thủ đúng các quy định mới nhất.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.